Maandag 04/07/2022

Beter LevenVoedselverspilling

Goedkoop maaltijden redden met de app Too Good To Go: ‘Geen concurrentie voor de voedselbanken’

null Beeld Too good to go
Beeld Too good to go

Vuilbakken vol afgedankte Panos-broodjes op de Antwerpse Meir stoten op kritiek. ‘Voedselverspilling’, luidt het oordeel op sociale media. Nochtans bestaat er een app die zulke praktijken tegengaat: Too Good To Go redde in de voorbije vier jaar al 7,7 miljoen maaltijden in België.

Frederik Jacobs

Nog vaak denkt ondergetekende journalist terug aan die avond waarop hij voor slechts 4,99 euro een kom Marokkaanse harira-soep, een gigantische kiptajine, een stapel platbrood en drie Marokkaanse donuts ophaalde in een Molenbeeks restaurant.

Die feestmaaltijd had evengoed in de vuilbak kunnen belanden, maar daar stak de Gentse ondernemer Jonas Mallisse een stokje voor. Vijf jaar geleden hoorde hij op reis mensen praten over een Deense applicatie die voedselverspilling tegengaat. “Dat kunnen we in Gent ook gebruiken”, dacht hij, en na een paar maanden onderhandelen kreeg hij groen licht van Too Good To Go om een Belgische tak op te richten.

De Panos-broodjes die stof deden opwaaien in Antwerpen Beeld Nathalie Lnkmns (Facebook)
De Panos-broodjes die stof deden opwaaien in AntwerpenBeeld Nathalie Lnkmns (Facebook)

18.750 ton CO2

Mallisse liep in 2018 van deur tot deur in de Arteveldestad, op zoek naar handelaars die zich wilden aansluiten bij zijn platform. In vier jaar tijd werd Too Good To Go een succesverhaal: meer dan 5.800 handelaars sloten zich aan en meer dan 2 miljoen Belgen downloadden de app. Samen redden ze intussen zo'n 7.7 miljoen maaltijden. “Het equivalent van 18.750 ton CO2", klinkt het bij woordvoerder Laurine Poortmans, “oftewel 245.500 rechtstreekse vluchten tussen Brussel en Londen”.

Het succes verklaart ze vanuit het klimaatbewustzijn: “De laatste jaren beseffen mensen steeds meer dat ze ook zelf iets moeten doen tegen de klimaatverandering. Daarnaast is het gewoon leuk om voor een derde van de prijs nog lekker eten te kunnen vinden. En bovendien ontdekken gebruikers veel nieuwe zaken waar ze anders nooit zouden zijn binnengewandeld.”

Jonas Mallisse van Too Good To Go. Beeld RV
Jonas Mallisse van Too Good To Go.Beeld RV

Hoe werkt die app?

Als u de applicatie toestaat uw locatie te herkennen, zullen er op uw telefoon verschillende restaurants of winkels verschijnen. Zij bieden voordelige pakketjes met maaltijden of levensmiddelen aan. Die kan u reserveren, en vervolgens gaan ophalen in een specifieke tijdspanne - meestal rond sluitingstijd, ‘s ochtends of ‘s middags.

In sommige gevallen wordt er gevraagd zelf een plastic doosje mee te nemen om het voedsel te vervoeren. U kan ook aangeven enkel vegetarische of veganistische producten te wensen.

null Beeld RV
Beeld RV

Verrassingspakket

Wat er exact in het pakje zal zitten, weet u niet op voorhand. “Alle handelaars hebben quasi elke dag overschotten. Ze kunnen vaak wel ongeveer inschatten hoevéél overschot er zal zijn, maar niet wát er zal overschieten”, legt Poortmans uit. “Daarom kan je enkel verrassingspakketjes krijgen. Stel dat een handelaar aan het einde van de dag toch uitverkocht is, kunnen gereserveerde pakketjes nog worden geannuleerd.”

Er zijn veel supermarkten en restaurants te vinden in de app, maar ook chocolatiers en zelfs wijnhandelaars. Maar het allermeest zult u stoten op bakkerijen. Die hebben namelijk de grootste overschotten. Poortmans legt uit: “Consumenten verwachten dat we zelfs een kwartier voor sluitingstijd nog evenveel keuze hebben in de bakkerij als ‘s ochtends. Ze willen die specifieke koffiekoek of dat ene brood. Bakkers voelen zich dus genoodzaakt om hun rekken constant vol te houden”.

De advocaat van de duivel vraagt zich af of de voedselbank toch niet nog een tikkeltje ethischer is? “We willen absoluut geen concurrentie worden voor de voedselbanken, maar samen met hen strijden tegen voedselverspilling”, zegt Poortmans. “Er wordt namelijk zoveel voedsel verspild, 345 kilo per persoon per jaar in België, dat er verschillende organisaties nodig zijn voor preventie en herverdeling.”

Handelaars verdienen aan Too Good To Go bovendien ook nog een centje. “Maar dat is meestal niet de hoofdreden,” aldus Poortmans. “Niemand vindt het leuk om bijvoorbeeld taartjes waar je de hele dag aan hebt gewerkt weg te gooien. Het idee dat je werk alsnog wordt geconsumeerd, voelt goed.”

Van groene energie tot bierbrouwen: dit gebeurt er met onverkochte producten

De regelgeving rond voedseloverschotten is duidelijk: als er een houdsbaarheidsdatum op het product staat en die is verstreken, dan is de handelaar bij wet verplicht om het uit de rekken te halen. “Dan wordt voeding helaas afval”, zegt Roel Dekelver, woordvoerder van supermarktketen Delhaize. “Dat is soms hard, zeker als de producten nog goed zijn. Maar we moeten ook rekening houden met voedselveiligheid. Die houdbaarheidsdatum heeft een reden.”

Om niet-verkoop tegen te gaan, plakken supermarkten als Delhaize vaak kortingsstickers op producten die weldra over datum zullen zijn. “Daarnaast schenken we ook producten gratis weg aan sociale organisaties. Zo komen de producten alsnog op een bord terecht.”

Als er geen houdbaarheidsdatum op een product staat, zijn er geen wettelijke verplichtingen. Dat is vaak het geval bij fruit, groenten of brood. “Wij gaan dan zelf kijken of het product nog kans maakt om verkocht te worden”, aldus Dekelver. “Klanten gaan op zoek naar de meest verse producten. Als er producten liggen die er niet meer zo vers uit zien, gaan mensen dat niet kopen. Ook alle producten rond dat product worden geïmpacteerd.” Producten die niet verkocht worden en niet bij een sociale organisatie terechtkomen, worden bij Delhaize opgehaald door een firma die het afval gebruikt voor dierenvoeding of brandstof voor groene energie.

Er bestaan dus geen regels over de houdbaarheid van brood. “Als bakker bepaal je zelf de vervaldatum van je producten”, klinkt het bij Eddy Van Damme van Bakkers Vlaanderen. “Meestal gebeurt de verkoop de dag zelf, maar je ziet steeds vaker bakkers brood van de dag voordien verkopen aan de helft van de prijs. Als er weinig overschot is, worden de producten vaak in een lege bloemzak gestoken, en meegegeven aan klanten met kippen of pony’s.” Maar het kan ook creatiever. “Er zijn bakkers die broodpudding maken met oud brood. Aan de hogeschool van Gent zijn ze aan het experimenteren om bier te brouwen met oud brood.” Maar ook de voedselbank passeert af en toe langs bakkerijen. “In mijn bakkerij vroor ik oud brood in, om het dan eens per maand mee te geven met de voedselbank”, aldus Van Damme.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234