Dinsdag 27/09/2022

Voor u uitgelegdDementie

Moet ik mijn verwarde moeder wijzen op haar beginnende dementie, of is het net beter om te zwijgen?

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Ouderen met dementie hebben vaak moeite om hun omgeving te begrijpen, ze vergeten soms waar ze zijn of wie ze tegenover hen hebben zitten. Heb je als naaste de plicht om ze daarop te wijzen, of kan je beter geen paniek zaaien?

Lucca de Ruiter

“Dat heb je nu al drie keer verteld”, “Nee, je woont niet meer thuis, maar in een woon-zorgcentrum”: ouderen met dementie krijgen het vaak te horen, maar is dat niet heel onprettig? Een 59-jarige vrouw vraagt zich af: moet ik mijn moeder met vroege dementie confronteren als ze in de war is? Enerzijds wil de vraagsteller haar moeder geen extra stress bezorgen. Tegelijk heeft ze het gevoel dat het neerbuigend is om haar moeder in een waan te laten. Heeft een mens immers niet het recht om te weten wat wel en niet waar is?

Henriëtte Brons van Alzheimer Nederland herkent het vraagstuk. “Er zijn ontzettend veel mantelzorgers die hiermee worstelen. Maar onthoud: elke oudere heeft een eigen levensgeschiedenis en een eigen persoonlijkheid, dus is er niet één manier waarop je met iemand om zou moeten gaan.”

Sommige ouderen vinden het betuttelend als je elke keer braaf mee zit te knikken en verbazing veinst terwijl ze iets al meerdere keren verteld hebben, vertelt Brons. Anderen willen niet telkens geconfronteerd worden met hun dementie. “Je moet niet gaan acteren, maar je hoeft er ook niet elke keer keihard tegenin te gaan.”

Onzekerheid

Brons waarschuwt dat te veel confrontatie negatieve gevolgen voor de ouder met zich kan meebrengen. “Als je iemand keer op keer corrigeert of zegt ‘dat heb je al verteld’, dan werkt dat in ieder geval niet bevorderlijk. Mensen met dementie kunnen hier extra onzeker van worden. Ze voelen immers heel goed aan hoe de omgeving reageert. Sommige ouderen trekken zich helemaal terug en durven nauwelijks nog gesprekken te voeren. Dat is ontzettend treurig.”

Daar sluit Roos de Groot-Amersfoort, psycholoog bij Topaz Expertisecentrum voor Dementie, zich bij aan. “Iemand met dementie ervaart best veel angst in een veranderende, onbegrijpelijke wereld. Mijn tip: zoek iets waardoor diegene die angst niet hoeft te ervaren.”

Afleiding en plezier

Wanneer iemand denkt dat een overleden moeder ’s middags nog op bezoek zal komen, is het volgens Brons de kunst om iemand niet keer op keer weer met dat verdriet te confronteren. “Je hoeft dan niet te zeggen ‘Moeder is dood, die komt niet’. Je kan ook vragen wat iemand had willen bespreken met zijn of haar moeder, als diegene er nog was geweest. Dan lieg je niet, en kan je samen mooie herinneringen ophalen.” Een andere tactiek is afleiding, tipt Brons. “Je kunt er kort op ingaan: ‘Ik merk dat je je moeder mist’, en dan voorstellen om een wandeling te gaan maken.”

Plezier is volgens Brons het belangrijkst. “In de laatste levensfase moet je ervoor zorgen dat iemand kan genieten van het leven. Iemand met dementie verandert en kan daar niets aan doen. Dat zoveel mogelijk accepteren is moeilijk, het is een rouwproces voor alle betrokkenen. Probeer nog zoveel mogelijk fijne herinneringen te maken en luister vooral goed naar wat je woorden doen met de ander.”

Dat beaamt De Groot-Amersfoort. “Ga uit van het perspectief van degene met dementie, die wil een verhaal kwijt en voelt zich veilig bij jou. Probeer die ruimte te bieden, al vergt het soms oneindig veel geduld.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234