Donderdag 07/07/2022

Het consultOpvoeden

Nooit meer de vraag ‘Is het nog ver?’: zo maak je kinderen warm om te gaan wandelen

null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Een lange trektocht is misschien nog wat hoog gegrepen voor jonge kinderen, maar een boswandeling is wel een haalbare kaart. Want achter elke boomstronk valt wel wat te ontdekken, als je er tenminste oog voor hebt. Hoe krijg je ze enthousiast? Acht adviezen.

Anna van den Breemer

Betrek kinderen bij de voorbereiding

Kondig op zondagochtend niet pardoes aan dat er gewandeld gaat worden. “Ga samenzitten en pak de kaart erbij om een plan te maken. Zo leren kinderen meteen ook kaartlezen”, zegt Agnes van den Berg, omgevingspsycholoog en hoogleraar natuurbeleving aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Het zit in de mens dat we het niet leuk vinden om iets opgelegd te krijgen. Wandelen zou dus zoveel mogelijk moeten voelen als een vrije keuze. Geef je kind iets te kiezen.” Voor kinderen tot 6 jaar geldt een ander advies. “Bij hen zou ik de wandeling gewoon aankondigen, omdat overleg vaak alleen maar verwarring zaait.”

Houd rekening met wat een kind fysiek kan

Ouders doen er verstandig aan hun wandelambities bij te stellen. “Een volwassene loopt gemiddeld 5 kilometer per uur, een kind 3 tot 3,5 kilometer”, zegt Van den Berg. Op veel wandelsites wordt de regel gehanteerd dat de leeftijd van het kind het maximale aantal kilometers van een wandeling aangeeft. Dus een 7-jarige kan een wandeling van maximaal 7 kilometer aan. Tussendoor zal er vaak worden gestopt, vanwege een torretje of boom in de vorm van een monster. “Daar moeten ouders niet moeilijk over doen”, meent Van den Berg. “Laat die grote plannen om een bepaalde route te lopen los als je merkt dat het niet gaat. Het belangrijkste is dat jij als ouder plezier uitstraalt en geen frustratie.”

Zoek op wát je ziet tijdens het wandelen

Dankzij de Natuurpunt-app ObsIdentify heeft de natuur ineens een stuk minder geheimen, ook voor wie er niet wekelijks een duik in neemt. Zie je een insect, plant of wild dier dat je niet herkent, maak er dan een foto van en de app verklapt op welke fauna of flora je gebotst bent. De database bevat intussen 22.303 soorten en de vernieuwde versie is extra leuk voor kinderen, want er vallen challenges aan te gaan en badges te verzamelen. De app is trouwens gekoppeld aan de website waarnemingen.be, de grootste waarnemingendatabase van ons land, dus jullie detectivewerk is ineens nuttig voor beleidsmakers en natuurbeschermers. Liever een schermvrije tocht? Met Het bosboek van Sarah Devos (WPG Uitgevers, 192 p's, 24,99 euro) in de hand wordt een boswandeling een spannende belevenis.

null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Begin op jonge leeftijd

“Kinderen die van jongs af aan wandelen, blijven dat als volwassenen ook doen, zo blijkt uit onderzoek”, zegt hoogleraar natuurbeleving Van den Berg. Dat is goed vanwege de lichaamsbeweging, zegt Marieke Dijksman van de Nederlandse Vogelbescherming, maar je bewijst de planeet er ook een dienst mee. “We weten dat kinderen die in hun jeugd vaak in de natuur zijn geweest, later gemotiveerd zijn om die natuur te beschermen. Omgekeerd geldt het trouwens ook: hoe minder ze weten, hoe minder ze om het milieu geven.”

Stel een doel

Voor kinderen is het fijn en overzichtelijk om een einddoel te hebben. Of dat nu een meertje is of een pannenkoekenrestaurant. “Je kunt ook samen de stappenteller bekijken, dat werkt motiverend”, zegt Van den Berg.

Maak er een spel van

Om kinderen enthousiast te krijgen kun je van het wandelen een spel maken. Van den Berg: “Doe onderweg een wedstrijdje, wie het eerst bij het volgende paaltje is. Zing liedjes. Of geef je kind de opdracht om als fotograaf de route vast te leggen met de camera.” Ook Dijksman heeft tips. “Geef je kind een lege eierdoos waarvan elk vakje een eigen kleur heeft, gemarkeerd met een viltstift, bijvoorbeeld. Laat je kind van elke kleur iets verzamelen tijdens de wandeling. Of maak onderweg van stokken een pijl en boog of katapult.” Voor pubers die zich snel vervelen biedt de app Geocaching wellicht uitkomst: door de aanwijzingen of gps-coördinaten te volgen kun je verstopte ‘schatten’ vinden die anderen daar hebben neergelegd, zoals een sleutelhanger. Zelf leg je er een schat voor in de plaats.

Neem eten en drinken mee

Volwassenen kunnen prima drie uur wandelen zonder iets te eten en te drinken. Kinderen hebben een andere energiehuishouding. “De hongerklop kan zich plotseling aandienen en dan moeten ze iets eten”, aldus Van den Berg. Maak van de nood een deugd en ga onderweg picknicken op een mooi plekje. Bij warm weer is het voor kinderen extra belangrijk om veel te drinken, iets wat ze zelf nogal eens vergeten.

Maak het niet te lang

Het is belangrijk om te weten: hoe de wandeling eindigt, is bepalend voor hoe kinderen de activiteit onthouden. “Maak de wandeling dus eerder te kort dan te lang”, adviseert Dijksman. “Zo zorg je ervoor dat kinderen nieuwsgierig blijven en niet op hun tandvlees de eindstreep halen.” Want dan is het minder aanlokkelijk om de volgende keer wéér te wandelen.

Waar vind je leuke wandelroutes geschikt voor kinderen?

Op de website natuurenbos.be kun je opzoeken welke speelbossen zich in de buurt bevinden. Dat zijn zones waar kinderen ongestoord mogen ravotten en kampen bouwen. Ideale beloning voor wie niet zeurt tijdens de wandeltocht vooraf. De meest inspirerende speelzones, met bijvoorbeeld klimtoestellen, een waterplas of waterpomp om mee te kliederen, krijgen een aparte vermelding. Op de site bosplus.be zijn een aantal kindvriendelijke routes te vinden die gekoppeld zijn aan de RouteYou-app. ‘Saai’ is een woord dat je niet zal horen tijdens de tocht, want vaak moeten er riviertjes overgestoken worden, bots je op een vegetatietunnel of een welgemikte omgevallen boom op het pad. Nog meer routes op o.a. routen.be (Oost-Vlaanderen), visitvlaamseardennen.be en kempen.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234