Woensdag 29/06/2022
null Beeld DM
Beeld DM

De gedachteJeroen Van Horenbeek

Aan wie dacht dat de 21ste eeuw de gouden tijd van de dictators zou worden: mis poes!

Jeroen Van Horenbeek is journalist.

Jeroen Van Horenbeek

Terwijl de wereld zich bekommert om de Russische gruweldaden in Oekraïne vraagt een mens zich stilaan af: wat met China?

Iets meer dan twee jaar geleden, op 8 april 2020, mochten 11 miljoen Chinezen uit lockdown in Wuhan. De grootstad, de eerste broedplaats van het coronavirus, was sinds de jaarwisseling een spookstad. Inwoners werden er zeventig dagen in quarantaine gehouden door de overheid. Niemand mocht zijn huis uit. Laat staan Wuhan zelf.

Even leek het erop dat China gelijk had. Naarmate het coronavirus aan kracht won in het Westen, met een lange reeks besmettingsgolven en 31.000 overlijdens in eigen land, groeide ook de aantrekkingskracht van een draconisch coronabeleid. De gouverneur van West-Vlaanderen, Carl Decaluwé, zei eind 2020: “Geef mij maar een aanpak op z’n Chinees: 16 weken alles op slot.”

Vandaag is duidelijk: toch maar liever niet. Terwijl het Westen hopelijk het ergste achter de rug heeft, met behulp van voortschrijdend inzicht en vaccins, vecht China een zware strijd uit met de omikronvariant van het coronavirus. Na Shanghai (25 miljoen inwoners) dreigt ook hoofdstad Peking (21 miljoen) op slot te gaan. Met alle economische en psychologische gevolgen van dien. De beelden van speciale coronakampen, voedseltekorten, ‘witte mannetjes’ en hekken rond woonblokken zijn schrijnend.

Het zogenaamde Chinese model is niet meer dan propaganda. Een rookgordijn voor een totaal verkrampte aanpak van de pandemie. Eén waarbij het communistische regime liever extreme maatregelen neemt tegen zijn eigen bevolking dan dat het zijn fouten rechtzet. Bijvoorbeeld door doeltreffende westerse vaccins te bestellen tegen de omikronvariant. In China zijn de middelen stilaan écht erger dan de kwaal.

Hier zit een veel bredere les in. Ondanks al haar onvolmaaktheden blijkt onze liberale democratie, gestoeld op individuele vrijheid, niet het naïeve lachertje dat autoritaire leiders zoals Xi Jingping, Vladimir Poetin en in mindere mate Donald Trump er graag van maken. Zonder overmoedig te willen worden: aan wie dacht dat de 21ste eeuw de gouden tijd van de dictators zou worden: mis poes!

Overschatting van het eigen kunnen lijkt hier een verklaring voor. Economisch gezien: China mikt intussen op een groei van 5,5 procent dit jaar. Het laagste cijfer in drie decennia is dat, met een snel vergrijzende bevolking die steeds harder op de deur klopt. De lockdown in Shanghai, het financiële hart van het land, doet pijn. De Russische oorlog van Oekraïne dreigt onbetaalbaar te worden. Zeker als Europa straks zelf de gas- en oliekraan durft dicht te draaien.

Ook technologisch beweegt het. Tot voor kort was de idee dat de opkomst van sociale media, AI zoals gezichtsherkenning en drones vooral in het voordeel speelde van autoritaire leiders. Hier blijft zeker iets van aan. Tegelijk glippen dagelijks filmpjes over de lockdown in Shanghai langs de Chinese censuur. Heeft de wereld de Russische barbarij in Boetsja gezien. Zijn de hackers van Anonymous een cyberoorlog tegen Rusland gestart. Krijgt Oekraïne steun in bitcoin.

Zoals vaker: voorspellen is lastig, vooral wat de toekomst betreft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234