Donderdag 07/07/2022

OpinieKirsten Catthoor

Alle traumaslachtoffers verdienen evenveel mededogen

Psychiater Kirsten Catthoor. Beeld Wouter Van Vooren
Psychiater Kirsten Catthoor.Beeld Wouter Van Vooren

Kirsten Catthoor is voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie.

Kirsten Catthoor

Met de getuigenis van Delphine Lecompte over haar geschiedenis van seksueel misbruik (DM 1/3), lijkt het laatste taboe gesneuveld. Na de sport, de showbizz, de mode, de film, kindertehuizen, kloosters, scholen en universiteiten blijken psychiatrische ziekenhuizen nu ook geen veilige plek te zijn. Ondanks de gruwel van het verhaal bracht het weinig deining teweeg. Dat is een zorgwekkende vaststelling. Want hoe valt dit te begrijpen? Vinden we psychiatrische patiënten onbetrouwbaar in hun verhaal? Verdienen ze minder aandacht en empathie voor het misbruik dat hen is overkomen? Weten we zeker dat Delphine de enige is die ooit zoiets meegemaakt heeft en verdient het ‘geïsoleerde incident’ daarom de doofpot? Of is het gegeven gewoon te banaal in vergelijking met alle bedreigingen waar de wereld nu mee kampt?

Het is een pijnlijke paradox. We zijn terecht gevoelig geworden voor alle vormen van misbruik. Als enkele seksueel ontspoorde geesten op de sociale media melden klaar te staan om uit Oekraïne gevluchte vrouwen ‘bij hen thuis op te vangen’, springen we recht. Mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld hebben recht op veiligheid, lichamelijke en psychische integriteit, begeleiding en aangepaste zorg. Maar het seksueel misbruik van psychiatrische patiënten wordt compleet genegeerd. We hebben het raden naar het waarom.

null Beeld Stefaan Temmerman
Beeld Stefaan Temmerman

Het risico op seksueel trauma bij vluchtelingen en bij psychiatrische patiënten ligt in beide groepen veel hoger dan in de gemiddelde bevolking. Meer dan de helft van deze kwetsbare mensen heeft in het verleden seksuele grensoverschrijdingen ervaren. De combinatie van psychische gevoeligheid en het verlangen naar vertrouwen en bescherming verhoogt het gevaar op seksueel misbruik, vooral als er in de interpersoonlijke relatie ongelijke machtsverhoudingen bestaan. Er is geen wezenlijk verschil in hun zoektocht naar een gelukkiger bestaan, een stabieler leven, een hoopgevend toekomstperspectief. De bereidheid om daarvoor over eigen grenzen te laten gaan, kan niet onderschat worden. Het is een situationeel gegeven waar mensen niet bewust voor kiezen, ze zijn er de dupe van.

Het waarheidsgehalte van misbruikverhalen in de psychiatrie in vraag stellen getuigt van cynisme en misantropie. Het is integendeel onze ethische plicht om dit naar boven te spitten, en een geschikte behandeling voor te stellen aan alle slachtoffers van misbruik, zodat het verwerkingsproces kan starten. Evenzeer moeten we alles in het werk stellen om herhaling van het misbruik te voorkomen. Op individueel en op collectief niveau. Een dader moet aangesproken, en zo nodig doorverwezen worden naar justitie. Maar ook wie aan het hoofd staat van een plek waar kwetsbare mensen verblijven en waar misbruik heeft kunnen plaatsvinden, moet verantwoordelijkheid opnemen. Dit geldt niet alleen voor scholen, internaten, universiteiten, sportclubs, filmsets, de kerk en alle andere instituten waar mensen door machtsmisbruik werden beschadigd. Ook psychiatrische ziekenhuizen moeten alles in het werk stellen om zorgvuldig om te gaan met ervaringen van misbruik en inspanningen leveren om schade te herstellen. Of beter: vooral psychiatrische ziekenhuizen zijn verplicht zich hiervoor in te zetten. Het zouden de veiligste oorden van de samenleving moeten zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234