Dinsdag 17/05/2022

OpinieWim Peumans

Als homo binnen Vlaams Belang blijven, vergt een serieuze mentale spreidstand

Na de ­zoveelste ­politie-inval in homobar Stonewall kwam de lqbtq+-­beweging in 1969 in opstand. Dit moment wordt gezien als de geboorte van ­de lgbtq+-­rechten­beweging. Beeld NYT
Na de ­zoveelste ­politie-inval in homobar Stonewall kwam de lqbtq+-­beweging in 1969 in opstand. Dit moment wordt gezien als de geboorte van ­de lgbtq+-­rechten­beweging.Beeld NYT

Wim Peumans is schrijver en antropoloog. Zijn recente boek, Habibi, is genomineerd voor de Diversity Award van çavaria.

Wim Peumans

Met zijn coming-out in Het Belang van Limburg is Chris Janssens natuurlijk niet de eerste noch de enige ­extreemrechtse gay politicus (DM 18/12). Er was Pim Fortuyn, de martelaar van roze rechts. Rechts is populair onder witte homomannen, bevreesd als ze zijn voor migranten en moslims. Janssens zal vast en zeker nog lotgenoten vinden bij Schild en Vrienden. En vorig jaar dook József Szájer in de media op, partijgenoot van de Hongaarse premier Viktor Orbán, die Brusselse gay sekspartijen frequenteerde in volle lockdown, en tegelijk medeauteur was van een nieuwe grondwet, die het huwelijk definieert als verbond tussen man en vrouw. Gelukkig hield Janssens het classy en kwam hij niet onhandig klauterend van een regenpijp uit de kast.

Een tijdje geleden gaf ik een lezing in Genk, Janssens’ multiculturele thuishaven. Tijdens het debat achteraf nam een moslima en inspecteur-adviseur islamitisch onderwijs het woord. Ze vertelde dat, op basis van een compromistekst tussen de monotheïstische religies, leerkrachten islamitische godsdienst leerlingen uitleggen dat relaties tussen personen van hetzelfde gender bestaan, maar dat de islam (en dus ook het christendom en jodendom) dat “niet aanmoedigt”.

Aanwezige lgbtq+-moslims klakten geërgerd met hun tong en ze kregen meteen bijval van twee witte lgbtq+’ers, die niet zaten te wachten op zo’n ‘love the sinner, hate the sin’-vorm van halfbakken acceptatie. Het debat verliep vrank – zo noodzakelijk in tijden van politieke correctheid – en bracht verschillende minderheidsgroepen in dialoog. Er zijn duidelijke overeenkomsten tussen radicaal-rechts en conservatieve gelovigen op het vlak van gender en seksualiteit. Tegelijk maakte de interactie voor mij duidelijk wat de gevolgen zijn van een politiek die minderheden tegen elkaar uitspeelt.

Vlaams Belang (VB) profileert zich enkel progay als er politiek munt uit te slaan valt en als ze het thema kan gebruiken om zich af te zetten tegen moslims en migranten. Zo zegt Chris Janssens in het interview dat mensen “die hem uitmaken voor racist”, nu een ander scheldwoord zullen gebruiken. Wie bedoelt hij hiermee? Zijn collega’s aan het andere eind van het politieke spectrum? De PVDA neemt het tenslotte op voor elke minderheid (behalve de Oeigoeren). Verderop blijkt meteen waar hij op zinspeelt: immigranten uit “­homovijandige, meestal islamitische landen”.

Als het aankomt op het instrumentaliseren van lgbtq+-rechten, hebben meerdere partijen trouwens boter op het hoofd. Wat wil je, met een langetermijnvisie die niet verder reikt dan een ­legislatuur en de panische angst om nog meer stemmen te verliezen aan extreemrechts. Los daarvan ligt het ook aan de hedendaagse identiteitspolitiek, waarin verschil voorafgaat aan identiteit. Daardoor zijn minderheden niet meer in staat te zien wat hen bindt in hun strijd tegen ongelijkheid en uitsluiting.

Afgelopen weekend kreeg ik een bericht van een Turkse Belg die aanwezig was tijdens de lezing in Genk. “Ironisch genoeg zal Janssens lotgenoten vinden in de verhalen van lgbtq+-moslims, die je in je boek Habibi optekende.” Inderdaad, op je 44ste uit de kast komen, is anno 2021 eerder aan de late kant. Over je geaardheid vertellen is dan ook allesbehalve makkelijk. Het is een kantelpunt in het leven van elke lgbtq+’er. Je outen brengt ­risico’s met zich mee en kan persoonlijke offers ­eisen. Ik vraag me af wat Janssens’ coming-out over zijn omgeving zegt: in het interview heeft hij het enkel over de homofobie binnen zijn voetbalclub – dat wordt afgedaan als ‘stoerdoenerij’, terwijl homofobie bij conservatieve moslims als iets inherent cultureels en gevaarlijks wordt bestempeld. Over de sfeer binnen zijn partij blijft Janssens opvallend aan de oppervlakte.

Het lijkt me een serieuze mentale spreidstand te vragen om als homo binnen VB te blijven. Janssens lijkt daar wonderwel in te slagen, geholpen door een gebrek aan historisch bewustzijn – sowieso een overbodige luxe in onze instantsamenleving.

Zo vindt de VB-ondervoorzitter de Gay Pride maar contraproductief. Nochtans waren het mensen die uit de boot vielen en in de marge leefden die op straat kwamen. Niet de nette heren in maatpak, maar transgender personen van kleur gooiden de eerste steen naar de politie tijdens de Stonewall-rellen in 1969, het moment dat aan de basis ligt van de moderne lgbtq+-rechtenbeweging. Dezelfde rellen die het dus ruim vijftig jaar later mogelijk maakten dat een extreemrechts politicus eerder comfortabel uit de kast kan komen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234