Donderdag 11/08/2022

OpinieGeert van Istendael e.a.

Als Vlaamse krenterigheid Huelgas nekt, schiet Vlaanderen een gat in zijn eigen cultuur

Huelgas Ensemble Beeld K2 / Eenmalig
Huelgas EnsembleBeeld K2 / Eenmalig

Geert van Istendael is schrijver.

Geert van Istendael e.a.

Ruim een halve eeuw geleden zat in het klooster van Las Huelgas, Noord-Spanje, een jonge Vlaming te bladeren in eeuwenoude manuscripten. Het was of een blikseminslag hem verzengde. Op die plek hoorde hij veelstemmig zijn levensroeping. Je lot, kleine, dikke man uit de Lage Landen bij de Zee, je genade, zongen de stemmen, heeft een naam: polyfonie.

Was zijn pad door de wondertuinen van de middeleeuwse muziek uitgestippeld, van eerste stap tot laatste snik? Geenszins. Paul Van Nevel, want over deze ongeëvenaarde meester hebben we het, stichtte een ensemble, noemde het Huelgas, en bleef vervolgens zoeken en luisteren en experimenteren. Vijftig jaar aan een stuk, tot op heden, opende hij met zijn zangeressen en zangers het ene klankmonument na het andere en de stilte trilde zoals wij ze nooit tevoren hoorden trillen.

Het is zeer de vraag of de stilte zo nog zal trillen. Of de stemmen van Huelgas nog zullen galmen onder gewelven van bij ons tot het Balticum. Vlaanderen gunt hun geen Vlaamse centen meer. Het is welletjes geweest, Huelgas, zwijg nu maar.

Dat Huelgas zich door al die jaren heen ontwikkelde tot dé wereldautoriteit inzake Vlaamse polyfonie, is de commissie die over de centjes gaat even ontschoten. Vlaamse polyfonie? Wat is me dat voor oubollig gedoe.

De internationale actieradius zou te beperkt zijn, zegt de commissie. De spreiding is tanende.

Pionier

Een loze bewering. Huelgas is en blijft een hoog gewaardeerde gast bij Festival Utrecht, Wiener Konzerthaus, BBC-Proms, Orkiestra Filharmonii Narodowej Warschau, Pažaislis Festival Litouwen, York Early Music Festival, Cité de la Musique in Parijs, Philharmonie Berlin, enzovoort.

Bij elk nieuw concert van Huelgas zie en hoor je enkele jonge zangeressen en zangers. Je vraagt je af vanwaar Paul Van Nevel ze blijft aanslepen. De stemkwaliteit van ieder afzonderlijk koorlid is duizelingwekkend. De samenzang evenzeer. Zoiets groeit niet in het wild. De ongeëvenaarde, onmiddellijk herkenbare klank van Huelgas, veronderstelt doorgedreven oefening en nog eens oefening, eerst buiten Huelgas, uiteraard, maar vervolgens vooral binnen het ensemble. Voor dat laatste heeft Vlaanderen al geruime tijd geen rode cent meer veil.

Geert van Istendael Beeld Saskia Vanderstichele
Geert van IstendaelBeeld Saskia Vanderstichele

Als Vlaamse krenterigheid Huelgas nekt, schiet Vlaanderen een gat in zijn eigen cultuur. Vlaanderen is een pionier inzake oude muziek. La Petite Bande, Collegium Vocale, Il Fondamento, Zefiro Torna, hun namen zijn geen van alle Nederlands, maar luister naar de namen van hun leiders: Kuijken, Herreweghe, Dombrecht, De bruyn. Zij zijn terecht wereldberoemd wegens hun vertolking van Bach, Marin Marais, Monteverdi, enzovoort. Huelgas is wereldberoemd met zang van Johannes Ockeghem en Cipriano de Rore en Matthaeus Pipelare, allen van hier, én, muziek springt altijd over grenzen, Josquin én Tallis én Gabrieli enzovoort.

Dit is een aanslag op een kroonjuweel van de Vlaamse muziekcultuur. Arm Vlaanderen.

Medeondertekenaars: David Burn, Ignace Bossuyt, Mark Janssens, Liesbet Vereertbrugghen, Katelijne Boon, Bart Stouten, Koen Uvin, Jean-Pierre Rondas, Marc van den Hoof, Johan van Cauwenberge, Guido Defever, Pat Donnez, Nicole Van Opstal, Renate Weytjens, Ilya Lisser, Claudine Jaumotte, Tine de Donder, Wolfgang Heiremans, Anne-Marie Segers, Tom Verheyden, Arnout De Koster, Marleen Spaepen, Annemie Leysen, Klaartje Proesmans, Stephan Keukeleire en Lieven Keymolen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234