Donderdag 21/10/2021

OpinieKris Voorspools

Als we nu eens zonnepanelen geven aan mensen in armoede in plaats van sociaal tarief?

Kris Voorspools: 'Het sociaal tarief van de energiefactuur kost de maatschappij 1.000 euro per jaar voor één gezin. Dat telt na 5 jaar op tot 5.000 euro, precies de kost van de installatie van zonnepanelen bij dat gezin.' Beeld David Legreve
Kris Voorspools: 'Het sociaal tarief van de energiefactuur kost de maatschappij 1.000 euro per jaar voor één gezin. Dat telt na 5 jaar op tot 5.000 euro, precies de kost van de installatie van zonnepanelen bij dat gezin.'Beeld David Legreve

Kris Voorspools, doctor toegepaste wetenschappen in de energietechnieken, is zaakvoerder bij 70GigaWatt Consulting.

De energieprijzen zijn momenteel erg hoog. Dat heeft te maken met paniek op de gasmarkt, hetgeen zich ook vertaalt in hogere stroomprijzen. Dat is voor iedereen vervelend, maar voor mensen in armoede is dat een ernstig probleem. Sociale maatregelen zijn dus zeker nodig. Daarover mag geen discussie zijn.

De federale regering besliste daarom om het sociaal tarief te verlengen voor een miljoen gezinnen. Maar is dat sociaal tarief wel de beste oplossing; zowel voor die gezinnen als voor de maatschappij? Het geeft die gezinnen wel broodnodige financiële ademruimte door de lagere energiefactuur, maar het pakt hun armoede niet structureel aan, het verandert niks aan hun energiegebruik en het draagt niet bij aan de energietransitie. Het gaat eigenlijk gewoon over geld uitdelen.

Voor een gezin met een stroomgebruik van 3500 kWh en gasgebruik van 15000 kWh betekent het sociaal tarief een besparing van 1.000 euro per jaar op hun energiefactuur. Dat is heel wat. Die 1.000 euro is meteen ook de kost voor de gemeenschap.

Gezinnen in armoede investeren niet snel in energiebesparende maatregelen. Zelfs met een goedkope lening of premies betekent dat extra kosten of schulden en is dat niet iets wat die gezinnen nodig hebben. Ze zullen of kunnen aan dergelijke investeringen geen prioriteit geven.

Dat geldt voor investeren in zonnepanelen, warmtepomp of isolatie. Maar het eindpunt van de energietransitie is wel dat alle huizen goed geïsoleerd zijn, zonnepanelen op het dak hebben en een warmtepomp in de berging. Het structurele probleem is dus dat we die mensen in armoede dreigen achter te laten in de energietransitie als we verwachten dat de nodige investering spontaan zullen komen met goedbedoelde stimulerende maatregelen. Daardoor verergert het probleem alleen maar.

We zitten met andere woorden met een dilemma. Enerzijds betaalt de gemeenschap tot 1.000 euro per jaar om een gezin in armoede te helpen met de energiefactuur. Anderzijds is de drempel voor die gezinnen te hoog om investeringen te doen om het energiegebruik omlaag te halen.

Maar als we dat nu eens creatief samen bekijken? Kan dat geld dan niet beter besteed worden door investeringen te doen voor of met die gezinnen in armoede waardoor hun energiefactuur ook daalt?

Het maatschappelijk budget van 1.000 euro per jaar telt na 5 jaar tot 5.000 euro, en dat is precies de kost van de installatie van zonnepanelen bij dat gezin. Dan heb je drie vliegen in één klap: 1) de energiefactuur van het gezin in armoede daalt structureel, 2) het geld van de gemeenschap wordt geïnvesteerd in plaats van uitgedeeld als liefdadigheid en 3) er komt extra hernieuwbare stroomproductie die bijdraagt tot de energietransitie en reductie in CO2-uitstoot.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234