Dinsdag 17/05/2022

OpinieFrank Heinen

België kan worden wat Nederland lang heeft willen zijn

Coach Frank de Boer en Wout Weghorst van Oranje: 'een handvol goede spelers, aangevuld met bejaarden en deplorabele opvulspelers, in een strategie die een en al voorzichtigheid uitstraalde'.  Beeld ANP
Coach Frank de Boer en Wout Weghorst van Oranje: 'een handvol goede spelers, aangevuld met bejaarden en deplorabele opvulspelers, in een strategie die een en al voorzichtigheid uitstraalde'.Beeld ANP

Frank Heinen is een Nederlandse schrijver, columnist en journalist.

Frank Heinen

Niet lang na afloop van Nederland-Tsjechië verscheen bondscoach Frank de Boer voor de camera van de NOS. Zijn frons was dieper, fronsiger dan ooit, het afdakje boven zijn ogen was ingestort. En precies tegelijk met de frons van de bondscoach leek ook het dak van het Nederlandse voetbal ingestort. Overal om ons heen lagen doorgerotte steunbalken, ouwe dakpannen en stukken gipswand die voor draagmuur hadden moeten doorgaan.

‘Wat ging er mis?’ vroeg de verslaggever.

De Boer wendde zijn blik af, naar links, naar een plek buiten het zicht van de camera waar vast van alles was, behalve een redelijke verklaring voor wat er zojuist was gebeurd. Hij sprak over kansen, mogelijkheden tot kansen en het aantal keer dat de achterlijn was gehaald. Er was geen touw aan vast te knopen, ik vrees ook voor hemzelf niet.

De begrippen ‘wanvertoning’, ‘blamage’ en ‘afgang’ zoemden door Boedapest. Smeuïge woorden, maar hoe het zover gekomen was, begreep niemand. De bondscoach stamelde zich door het tv-interview, met die stem die zich altijd ergens halverwege teleurstelling en desinteresse lijkt te bevinden. Frank de Boer is een geweldige kerel, was een grote speler, maar een groot spreker is-ie nooit geworden: in persconferenties lopen zijn zinnen regelmatig spaak en doen zijn redeneringen na ‘omdat’ of ‘vanwege’ denken aan een wandeling door een donker, mistig woud. Voor en tijdens het EK maakte De Boer er een potje van: hij verhaspelde spelersnamen, had zijn statistieken niet op orde en beweerde alle afvallers persoonlijk te hebben gebeld, terwijl een van hen tijdens een tv-opname een appje kreeg waarin werd medegedeeld dat hij niet geselecteerd was.

Mijn gedachten gingen naar de documentaire die ik een paar dagen geleden zag over Roberto Martínez en zijn data-analysedepartement. Een weinig opwindende en ook niet erg kritische film, maar de grondigheid van Martínez en zijn team maakte indruk. Typerend vond ik hoe Kompany vertelde hoe Martínez ook van tegenstanders als Andorra en San Marino consequent de wapens en gevaarlijke punten opsomt, omdat hij zo nu eenmaal werkt. Het is het soort ijver waarvoor hij in Nederland vermoedelijk zou worden uitgelachen: Oranje moet gewoon elke tegenstander oprollen, zonder al te veel geëmmer. Je kijkt pas naar de ander als je hem zojuist anderhalf uur van het kastje naar de muur hebt gespeeld. Dat is het nationale gevoel, maar de nationale realiteit is dat Nederland maar enkele goede spelers heeft, die ook nogal wisselvallig zijn, en al heel lang geen topvoetbal meer speelt. Zelfs toen Oranje elf jaar geleden de WK-finale bereikte, gebeurde dit aan de hand van een paar sterren, aangevuld met middelmatige spelers met een hardhandige spelopvatting.

Oranje verloor zondag kansloos van Tsjechië, dat fitter oogde en veel planmatiger speelde. Het was armetierig en droevig. Je kreeg haast het idee dat niemand in het veld of langs de kant een flauw idee had. Drie van de beste spelers – Depay, Wijnaldum en Frenkie de Jong – zwalkten over het veld als schipbreukelingen over een verlaten eiland. De vierde topspeler, De Ligt, sloeg aan het begin van de tweede helft een bal weg voor de voeten van de Tsjechische spits en manoeuvreerde zijn ploeg definitief de eenrichtingsstraat richting uitschakeling binnen. De Boer maakte het zelf af door een van de minst beroerde spelers, aanvaller Malen, te vervangen voor Promes, vermoedelijk de minst competente aanvaller in de selectie (en een flink eind daarbuiten).

Nederlandse voetballiefhebbers bleven in stomme verbazing achter. Analist Rafael van der Vaart zat er bijna bij te kokhalzen en het statistiekje dat Nederland in 95 minuten geen enkele keer op doel had geschoten ging rond op Twitter. Wat was hier gebeurd? Nou ja, echt verrast dat het toernooi vroegtijdig afgelopen was, kon niemand zijn: Nederland speelde dit EK zonder zijn aanvoerder (Virgil van Dijk), zonder zijn vaste keeper (Cillesen) en vooral zonder de wonderlijke bravoure die Ronald Koeman er de afgelopen jaren had weten in te pompen. Wat overbleef, was een handvol goede spelers, aangevuld met bejaarden en deplorabele opvulspelers, in een strategie die een en al voorzichtigheid uitstraalde.

Diezelfde avond won België van Portugal. De Belgen kunnen nu worden wat Nederland lang heeft willen zijn. Ze bevinden zich in dezelfde situatie als die van Nederland tijdens het EK 2000: oude, ervaren sterren, een goede ploeg, verliezend halve WK-finalist, een kundige coach en een toernooi dat voor het oprapen lijkt te liggen. Oranje legde het destijds af in de halve finale, tegen Italië. Onder meer dankzij twee gemiste penalty’s van Frank de Boer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234