Woensdag 28/09/2022
null Beeld dm
Beeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Dat het nog een keer fout afloopt in de VS, is niet totaal onmogelijk

Bart Eeckhout is hoofdcommentator.

Bart Eeckhout

Hoewel ze voorspeld was, komt de smadelijke nederlaag van Liz Cheney bij Republikeinse voorverkiezingen in de Amerikaanse staat Wyoming toch voor velen als een mokerslag aan. Liz Cheney gaf mee leiding aan de commissie die de verantwoordelijkheid van oud-president Donald Trump blootlegde bij de inval in het Capitool op 6 januari vorig jaar. Die rol maakte van haar een van de belangrijkste en bekendste politici in de VS. En hij leverde haar dus ook een verpletterend verlies op in haar thuisstaat in een duel met een concurrente die wel de zegen van Trump kreeg.

Dat uitgerekend Liz Cheney de rol krijgt toebedeeld van een soort ‘martelaar voor de democratische zaak’ toont hoe snel en hoe fel het politieke klimaat in de VS verhit is. Ze is de dochter van Dick Cheney, vicepresident onder George W. Bush en steunbeer van een rechts-conservatief en oorlogszuchtig beleid dat de wereld onder meer de oorlog in Irak opleverde. De dochter volgde het ideologische spoor van haar vader, maar in de huidige politieke context verhindert dat niet dat ze een heldin kon worden van het progressievere deel van Amerika, simpelweg omdat ze het durfde op te nemen tegen Donald Trump.

Voor of tegen Trump: ook anderhalf jaar na ’s mans aftreden blijft het de kwestie die niet alleen de Republikeinse Partij, maar eigenlijk de hele Amerikaanse democratie verdeelt.

Het grote probleem in de VS vandaag is dat er geen eensgezindheid meer is over de spelregels van de democratie. Een onrustwekkend grote groep Republikeinse kiezers zegt te geloven dat de voorbije presidentsverkiezingen effectief vervalst zijn, hoewel daar niet het minste bewijs voor is. Die kiezers zijn heus niet allemaal gekkies of wappies, zoals Europeanen iets te vlot denken. Meer dan een economisch verlies ervaren zij een verlies aan status, waarvoor ze een cultureel-progressieve elite verantwoordelijk achten. Op Trump en zijn acolieten stellen ze hun blijvende hoop om revanche te nemen.

Het opjutten van burgers, met een aanval op het parlement als gevolg, het foefelen met belastingaangiftes en het smokkelen van staatsgeheimen zouden meer dan voldoende moeten zijn om gelijk welke politicus te diskwalificeren. In het geval van Trump lijken het juist aanmoedigingen voor de achterban. Omdat parlement en gerecht door hen niet langer als scheidsrechter worden aanvaard, maar wel als deel van een ‘rot’ systeem. Alsof een voetballer plots de bal oppakt en met zijn handen in doel gooit, misbaar maakt over het afgekeurde doelpunt en de daaropvolgende rode kaart, en vervolgens een deel van het opgehitste publiek het stadion afbreekt.

Dat is verontrustend. De Verenigde Staten hebben een lange geschiedenis van polariserende cultuurstrijd en opruiend populisme. Dat relativeert enigszins de huidige koortsopstoot: uitzonderlijk is dit niet. Anderzijds toont juist die broeierige geschiedenis dat het in de VS ook flink fout kan gaan, met een aaneenschakeling van politiek geweld en wapenvertoon. Dat het nog een keer fout afloopt, is dus ook niet totaal onmogelijk.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234