Donderdag 02/12/2021
null Beeld dm
Beeld dm

ColumnJoost de Vries

De vraag die wordt opgeroepen – wat bezielde deze jongens? – heeft geen antwoord. Je blijft gissen

Joost de Vries is adjunct-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer en auteur.

Van de Sint-Lambertuskerk loop ik de heuvel af naar de Kleine Geul en ondertussen trilt het in mijn broekzak. “Beste klant,” zegt mijn telecomprovider, “u bevindt zich nu in België. In dit land kunt u gewoon bellen, sms’en en internetten...”

Niet helemaal, want in het golvende landschap rond Sippenaeken zijn de hellingen soms tsunami’s, waarin het bereik verdrinkt. Sms’jes die ik probeer te versturen blijven hangen, ik klik op linkjes die vervolgens niet laden. In dit geval een linkje dat verwijst naar een artikel dat een van de ‘kopschoppers’ op Mallorca zou zijn opgepakt. Dit is het nieuws waarover Nederland zich deze zomer druk maakt: een groepje rellende tieners heeft schijnbaar zonder enige aanleiding tijdens het uitgaan op Mallorca een 27-jarige landgenoot doodgetrapt.

Mensen zijn bang dat ze ermee weg gaan komen. De jongens komen uit het Gooi, het rijkste stukje Nederland, waar ouders advocaten in hun zakken hebben zoals andere mensen lege snoepwikkels.

Ik loop hier rond met deelnemers van het literaire zomerkamp van uitgeverij Das Mag, elk jaar vaste prik in Sippenaeken – Lize Spit werd er ooit ontdekt. We hebben het over personages en ik vertel Thomas Roosenbooms idee dat personages altijd ‘strevend’ moeten zijn: een personage heeft een baan, maar wil een betere baan. Hij heeft een vrouw, hij wil een knappere vrouw. Zo ontstaat dynamiek. Wat ik daaraan toevoeg, is dat een personage niet te goed moet weten waarom hij dat streven heeft; in het echte leven kunnen mensen zelden uitleggen waarom ze willen wat ze willen, dus een schrijver moet dat niet over zijn personage wel doen. Dat houdt de lezer gissende.

“Kan je zo’n personage bedenken?” vraag ik mijn medewandelaar.

Hij denkt even en zegt dan: “Die jongens op Mallorca?”

Het is zo’n incident dat geen incident is. Het gebeurt elk jaar, niet alleen met Nederlandse jongeren, ook met Belgische, Duitse, Engelse. De socioloog Don Weenink lanceerde ooit de term ‘morele vakantie’, dat waren ‘enclaves van onbezonnenheid’. Momenten waarop mensen die het hele jaar keurige burgers zijn op een kermis, bij het uitgaan, of op vakantie ineens over grenzen gaan waar ze de rest van het jaar bij uit de buurt zouden blijven.

Dit moet de reden zijn waarom media geen genoeg van de zaak krijgen, omdat de vraag die wordt opgeroepen – wat bezielde deze jongens? – geen antwoord heeft. Als bij een goede roman blijf je gissende.

Maar met een goede roman wil je niet laten wegkomen. Dit zou dan ook deel moeten uitmaken van de straf die de rechter ze oplegt; volg een schrijfcursus. Maak van jezelf een personage. Leg precies uit waarom je hebt gedaan wat je hebt gedaan. En herlees dan elke zomer verplicht de slechte roman die je zelf bent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234