Woensdag 17/08/2022

De gedachteBarbara Debusschere

Denk ook eens aan het ‘product’ van anonieme spermadonatie

Barbara Debusschere. Beeld DM
Barbara Debusschere.Beeld DM

Barbara Debusschere is journalist.

Barbara Debusschere

Het was in het West-Vlaanderen van de jaren tachtig, dus in een tijd en regio waar onverkwikkelijke geheimen ingeslikt en uitmuntend verzwegen werden. Toch kunnen we het verhaal van de gynaecoloog verbonden aan een Torhouts ziekenhuis die zijn eigen sperma gebruikte om de donorkinderen van zijn patiëntes te verwekken niet zomaar wegstoppen in de lade ‘ver weg en lang geleden’.

Zo is een van de vermoedelijk vier mensen die deze stiekeme donordokter verwekte vandaag een dertiger, die dan maar moet leven met de vaststelling dat zijn biologische vader een compleet onbetrouwbare arts was die hem en zijn moeder van bij het prilste begin bedotte.

Wat tot de vraag leidt of het nog altijd kan. Bij de vzw Donorkinderen, die donorkinderen helpt hun biologische ouders te vinden, zijn ze er zeker van dat er nog meer artsen en assistent-artsen zullen opduiken die zich enige tijd geleden aan dit soort zeer intiem bedrog waagden.

Houdbaar?

Dat artsen hier nu nog mee wegkomen, lijkt veel minder waarschijnlijk. Maar de onthullingen uit Torhout herinneren er ons aan dat België nog altijd slordig en respectloos omgaat met kinderen die op vraag zijn gecreëerd, omdat anoniem donorschap nog altijd kan. De vraag is of dat nog houdbaar is.

Het klinkt wel handig, die anonimiteit. Je wil een kind maar er is geen kandidaat-vader of die heeft een medisch probleem. Het zaad van een nobele onbekende brengt dan soelaas.

Maar het is natuurlijk vooral makkelijk voor de wensouder, die zich niet hoeft te verdiepen in wie die mystery guy is. Ondertussen hebben we al van zoveel donorkinderen gehoord hoe die anonimiteit voor hen wel een zware dobber kan zijn. Niet iedereen heeft er last van, maar voor een heel aantal is het psychisch, emotioneel en soms ook medisch problematisch dat ze niet weten van wie ze afstammen.

Oplossingen

Zo lastig is het niet om je dat voor te stellen. Toch verzetten heel wat medici zich tegen de opheffing van de anonimiteit. Een veelgehoord argument is dat als spermadonoren niet meer anoniem kunnen zijn, ze zich veel minder talrijk zullen aanbieden en de wachtlijsten nog langer worden.

In Nederland, dat anoniem donorschap in 2004 afschafte, is aangetoond dat die vrees onterecht is. Na een tijdelijke dip herstelt het aantal donoren zich. Mensen vinden ook steeds vaker oplossingen ‘onder vrienden’ of via speeddates tussen wensouders en donoren.

Bovendien is anoniem donorschap in de feiten niet meer gegarandeerd. Dat bewijzen de ‘donor detectives’, die met speurwerk in internationale DNA-databanken toch donoren identificeren. Alleen is die weg lastig, lukt het niet altijd en kan het jaren in beslag nemen.

Het is dan ook tijd om voortaan wel rekening te houden met ‘het product’ van de ‘fertiliteitsindustrie’, zoals Steph Raeymaekers van vzw Donorkinderen dat zeer treffend zegt. In heel wat andere dossiers stellen we het welzijn en de bescherming van ‘het kind’ almaar meer centraal. Alleen door donorkinderen zelf de kans en de keuze te geven ooit hun biologische ouder(s) te contacteren, verzilveren we dat ethisch minimum ook voor hen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234