Zondag 23/01/2022

OpinieBrief van de dag

Deze tragedie houdt de Congolezen meer bezig dan hun koloniaal verleden

Het Kivu-meer in Congo grenst aan Rwanda.  Beeld AFP
Het Kivu-meer in Congo grenst aan Rwanda.Beeld AFP

Vandaag tracht men Congo te amputeren van zijn (noord)oostelijke provincies met hun onschatbare ondergrond. Deze tragedie houdt de Congolezen meer bezig dan hun koloniaal verleden.

Redactie

Het ‘Expertenrapport’ van de Congo-commissie is af, als ­“belangrijke leidraad (zijn) voor verwerking van het koloniaal verleden van België” (DM 27/10). Ik heb als Belg bijna 50 jaar ­gewerkt in het onafhankelijke Congo. Van 1990 tot 2000 woonde ik in het oosten van het land (Bukavu). Voor de genocide (1994) en de inval van Oeganda en Rwanda in het Zaïre van Mobutu, onder het mom van een Congolese Kabila-Banyamulenge-rebellie (1996), hoorde ik er spreken en zag ik landkaarten over een ‘Rijk van de Grote Meren’ dat naast Rwanda een heel deel van Oost-Congo moest omvatten.

Sinds mijn terugkeer tien jaar terug krijg ik bijna dagelijks mails en WhatsApp-berichten waarin Congolezen hun diepe bezorgdheid uiten over de menselijke tragedies en de schandalige grondstofplunderingen die plaatsvinden in Kivu en enkele andere provincies van Oost-Congo. De Rwandese minister van Handel meldde onlangs trots dat Rwanda (zonder cobalt in de grond) de grootste Afrikaanse uitvoerder is van het gegeerde metaal.

Mijn correspondenten spreken vooral hun bezorgdheid uit over de sluipende pogingen tot “balkanisatie” van de huidige RD Congo. In het aprilnummer 554 (!) van het door de Belgische jezuïet René Beeckmans de Westmeerbeek S.J. in 1961 gesticht tijdschrift Congo-Afrique, lees ik een onrustbarend artikel van een Congolese medebroeder: José Minaku S.J., La balkanisation de la RD Congo ou l’intégration régionale? L’aliénation de facto de la partie orientale de la RD Congo. Ofwel: “De balkanisatie van de RD Congo (naar zijn politieke dimensie) is soms beschouwd als een van de grootste bedreigingen tegen de inspanningen van dit land om zich tot een leefbare natie op te richten. Dit artikel toont vanuit een socio-economisch standpunt dat we een de facto balkanisatie aan het meemaken zijn; zij heeft de schijn aangenomen van een regionale integratie.”

Dan zit ik met een prangende vraag: is men niet cynisch, naïef of hypocriet bezig over het koloniaal verleden en de noodzaak tot genoegdoening te debatteren terwijl ‘mogendheden’ die men niet durft te noemen, alles doen zijn om het land dat door Leopold II is ontstaan, uit elkaar te halen? Wat doet België? Ligt het niet in de lijn van de Belgische postkoloniale geschiedenis? De Belgische kolonie was amper onafhankelijk toen men ze al probeerde te ontmantelen door de afscheiding van Katanga te promoten. Nu tracht men het land te amputeren van zijn (noord)oostelijke provincies met hun onschatbare ondergrond. Ik hoop dat de dames en heren die zich in het debat over ons koloniaal verleden mengen daar kennis van nemen. Het is voor veel Congolezen een tragedie die hen meer bezighoudt dan hun koloniaal verleden.

André Cnockaert S.J., Heverlee

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234