Dinsdag 27/09/2022

Opinie

Die middag op de Mars tegen terreur: ik zag enkel bruggen- en geen murenbouwers

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Hans Vandecandelaere is historicus en auteur van 'In Molenbeek' (Epo, 2015).

Hans Vandecandelaere

We hoorden onlangs nog hoe Marokkanen echt wel een testosteronprobleem hebben, hoe goed het zou zijn wanneer iedereen recht zou staan om de wij's en de zij's te kunnen tellen of hoe heel Oud-Molenbeek medeplichtig was door Salah Abdeslam rustig te laten onderduiken. Afgelopen zaterdag gooide minister Jan Jambon in De Standaard nog olie op het vuur door te beweren dat een significant aandeel van de moslimgemeenschap danste na de aanslagen. Jawel, danste! Dit is ernstige desinformatie. 'Wat bezielt een minister van Binnenlandse Zaken om zoiets schofferends publiekelijk te uiten?', vroeg een journalist van NRC Handelsblad me.

Maar zondagnamiddag zag ik enkel bruggen- en geen murenbouwers. Weken na de aanslagen en het rouwmoment dat door hooligans aan de Beurs gekaapt werd, kregen ze hun kans. Vanop het Sint-Jan Baptistvoorplein in Oud-Molenbeek vertrok een stoet van een 800-tal mensen die opkwamen tegen haat, terreur en verdeeldheid. Ter hoogte van het kanaal vervoegden ze de stroom van enkele duizenden anderen die aan het Noordstation waren gestart. 'Daesh, casse-toi, la Belgique n'est pas à toi!' 'Jambon, arrête de danser avec des mots!' De verenigingen en de moskeeën hadden hun werk gedaan. Het aantal moslimdelegaties was opmerkelijk. En dit zat er eigenlijk wel aan te komen.

Hans Vandecandelaere. Beeld rv
Hans Vandecandelaere.Beeld rv

Een aanzienlijke meerderheid binnen de moslimgemeenschap toont zich na Parijs en Brussel meer dan ooit als bondgenoot. De brede samenleving die continu eist dat moslims zich maar eens sterker moeten distanciëren van terroristisch geweld, wordt vandaag op haar wenken bediend. De vrijdagpreken in de Molenbeekse moskeeën waren meteen na 22 maart niet mis te verstaan, ook de preek in de Al Khalilmoskee die als conservatief geboekstaafd staat. Verschillende imams manifesteren zich in scholen om een religieus tegendiscours te verspreiden. Ik woonde de voorbije maanden in Molenbeek bijeenkomsten bij rond moeders van Syriëgangers. De bezorgdheid van veel moslimouders is ontwapenend. Vijftig imams legden bloemen neer in de Wetstraat als huldebetoon voor de slachtoffers. En dan zwijg ik over interessante vernieuwingsbewegingen binnen de islam zelf en dit op een hoog internationaal niveau. Gaan we dat eindelijk eens zien en daarnaar luisteren?

Safehouses en arrestaties in Vlaanderen, Wallonië, andere Brusselse gemeenten, Duitsland, Italië en Nederland maken inmiddels duidelijk dat de terroristische cel achter de aanslagen in Brussel en Parijs in wezen draait om een internationaal netwerk dat vanuit Syrië werd opgezet en lokaal op een gesloten milieu kon terugvallen, ondermeer in Oud-Molenbeek. Nog een inzicht? De leden van dat milieu zijn niet altijd, maar vaak, jong en weinig religieus. Ze kampen met een gevoel van onbehagen en hebben in een eerder leven dikwijls een link met kleine of grote criminaliteit. Om gevaar bij de bron aan te pakken moet het eerst scherp worden afgebakend. Alles op een hoop gooien is zeer contraproductief. De 18.500 inwoners van Oud-Molenbeek hebben niets met deze subcultuur te maken. Stop de slopende sluipmoord op de energie van die mensen. Herstel het vertrouwen en koester ze. Ze zijn nodig.

De aanslagen worden een momentum. Dat er over onderwijskwaliteit, werkloosheid, toenemende armoede en de Brusselse huisvestingscrisis zal worden gesproken, daar maak ik me geen illusies meer in. Maar hopelijk legt de parlementaire onderzoekscommissie toch enkele pijnpunten bloot door in de komende maanden de juiste vragen te stellen en de juiste experts uit te nodigen. Hopelijk wordt er niet afgedongen op de preventieve aanpak van Syriëgangers. Voor wie het niet weet? Cruciale eerstelijnshulp wordt vandaag in Molenbeek eerder afgebouwd, dan opgebouwd.

En ook het islamitische veld zal blijvend moeten presteren, ook al vindt radicalisering globaal gezien niet plaats in de moskee. In afwachting moeten degelijke kennis en solidariteit de onderbouw blijven. 'Wie muren optrekt, mensen uitsluit en haat voedt, zal uiteindelijk het onderspit delven' getuigde RTBF-journalist Michel Visart, nadat zijn dochter Laurianne op 22 maart omkwam toen ze met de metro naar haar werk reed. Ik herhaal: de vader van een slachtoffer!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234