Donderdag 02/12/2021
Bart Eeckhout Beeld DM
Bart EeckhoutBeeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Dit is het moment waarop politici kunnen tonen dat het menens is met dat sociale klimaatbeleid

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

De stijgende prijs voor gas doet de vraag naar brandhout, houtafval en houtkachels plots stijgen. Vanuit het rationele standpunt van gezondheidszorg (fijn stof) en klimaatzorg (CO2) is die ‘rush’ op hout niet meteen slim te noemen. Maar de emotionele reflex om te gaan zoeken naar een brandstof die wel nog betaalbaar blijft, ongeacht de neveneffecten, is wel menselijk. We zijn nog niet zover dat mensen zelf weer het bos in trekken om - illegaal - hout te gaan hakken, maar totaal ondenkbaar is zo’n tafereel niet, mochten de energieprijzen blijven exploderen.

De huidige gascrisis plaatst het beleid voor een dwingend vraagstuk. Een prijsschok is altijd asociaal. Hij treft mensen die weinig reserve hebben het hardst. Maar dat de prijzen voor fossiele brandstoffen ooit zouden gaan stijgen, is niet onverwacht. Vanuit het oogpunt van het klimaatbeleid is het zelfs geen slechte ontwikkeling - als het geleidelijk aan gebeurt. Politici, in Europa, België en Vlaanderen, hebben altijd gezworen dat ze die kosten verteerbaar zouden maken. Dit is dus het moment waarop zij kunnen tonen dat het hen menens is, met dat sociale energie- en klimaatbeleid.

Voor de Belgische regeringen is het rapport gematigd. De belangrijkste maatregel op korte termijn heeft de federale regering al genomen, met de tijdelijke verlenging van het sociaal tarief voor energiefacturen. Een noodzakelijke maatregel, maar dus wel tijdelijk en per definitie ongeschikt om de structurele verhoging van de energieprijzen in de nabije toekomst op te vangen. Want als er een uitzonderingsmaatregel voor 1 miljoen gezinnen nodig is, dan zit er iets mis in de factuur zelf.

Behalve rechtstreekse steun aan de meest kwetsbaren, is de volle inzet op isolatie van woningen en gebouwen de verstandigste energiemaatregel die de regeringen nu kunnen nemen. Het levert vierdubbele winst op: het is goed voor het klimaat, tempert de facturen, helpt mensen die in slecht geïsoleerde woningen leven het meeste en het is een verstandige investering in de economie.

Natuurlijk zetten de federale en regionale regeringen nu al in op isolatiepremies allerhande. Het vergt wel een dag werk om uit te vissen hoe je waar welke premie kan krijgen. Zoals wel vaker gaat het grootste voordeel bijgevolg naar mensen die toch al goed geïnformeerd zijn. Meer is dus nodig, met name om ook huurders en bewoners van sociale woningen ten volle te beschermen tegen toekomstige hoge energieprijzen.

Met energiezuinigheid valt nog veel winst te boeken in een land waar gezinnen een relatief groot deel van hun energie-uitgaven aan verwarming besteden. Het vergt wel regeringen en ministers die met elkaar samenwerken. Samenwerken: het zou in het Belgische federalisme niet minder dan een revolutie zijn. Het is aan de politici om te bepalen of zij deze energiecrisis belangrijk genoeg vinden om die revolutie te starten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234