Dinsdag 26/10/2021
Douglas De Coninck Beeld DM
Douglas De ConinckBeeld DM

StandpuntDouglas De Coninck

Dit proces is voor Salah Abdeslam, en dus ook voor IS, het grootste podium ooit

Douglas De Coninck is journalist bij De Morgen.

Vroeger was het simpel. Verloor je een naaste door een misdaad, dan hielden politie en justitie zich bezig met de dader. Met je verdriet kon je terecht bij de pastoor. Het idee was: wij doen niet aan oog om oog en tand om tand. Slachtoffers hield men bij voorkeur weg uit de rechtszaal.

Pastoors zijn er amper nog, en ergens in de jaren negentig is bedacht dat justitie hun taak er wel even bij kon nemen. Burgerlijke partijen kregen meer rechten, en dat leidde tot een humanere rechtspraak, een verscherpt schuldinzicht bij daders en een gezondere rouwverwerking bij nabestaanden.

Wat we nu zien in Parijs is de doorgeslagen slinger. Meer dan 2.000 burgerlijke partijen, vertegenwoordigd door zo’n 330 advocaten – and counting – die de eerste twee van negen (!) maanden alle debatten gaan domineren. Voor de Fransen had het eerder dit jaar verschenen boek La mythomane du Bataclan een rood knipperlicht kunnen zijn. Het gaat over een vrouw die in de dagen na 13/11 zo verslingerd raakt aan het warme gevoel dat gepaard gaat met collectieve rouw dat ze via Facebook haar eigen in de Bataclan gedode vriend verzon. Volgens auteur Alexandre Kauffmann zijn intussen al twintig burgerlijke partijen van de officiële lijst geschrapt wegens nep.

Dit proces is in alle opzichten disproportioneel. Een strafproces hoort te gaan over waarheidsvinding. Dat is iets totaal anders dan een uitvaartplechtigheid. Als je beide concepten in elkaar gaat integreren, krijg je situaties waarin niemand nog de sereniteit durft te verstoren door hardop te zeggen dat Ali Oulkadi, Hamza Attou en Mohammed Amri (en nog een paar) niks te zoeken hebben in deze beklaagdenbox. Het enige hen ten laste gelegde vergrijp, zo lijkt het, is hun postcode. 1080.

Er straalt een trumpiaanse hellhole-logica van dit proces af, waarin al wat uit Molenbeek komt des duivels is. Met als gevolg dat Salah Abdeslam zich al op dag 2 de rol van het kind uit De kleren van de keizer op zich kan nemen door hierop te wijzen. “Kunnen de slachtoffers in Syrië ook het woord nemen?”, zo onderbrak hij de plejade van nieuwe burgerlijke partijen. Hij zei ook: “Wijsheid wil dat een man wordt veroordeeld nadat hij is berecht.” Waarna de voorzitter zijn microfoon uitzette.

Het is pijnlijk om de bedenking toe te laten, maar Salah Abdeslam had een punt. Verdachten zijn met een héél breed schepnet naar Parijs gesleept en je kan in dit proces moeilijk iets anders zien dan een neveneffect van de war on terror. Die is altijd en overal grandioos mislukt, en dat lijkt nu ook in Parijs te gebeuren. Salah Abdeslam heeft vijf jaar lang tegen zijn ondervragers gezwegen. Het was een beetje naïef om te denken dat dat kwam doordat hij bang was van hun vragen of gewoon een stom rotjoch is. Dit proces is voor hem, en dus ook voor IS, het grootste podium ooit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234