Vrijdag 01/07/2022
Mohamed Ouaamari. Beeld DM
Mohamed Ouaamari.Beeld DM

ColumnMohamed Ouaamari

Draaide het nu om Rayan of om ons?

Mohamed Ouaamari is auteur van Groetjes uit Vlaanderen. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

Mohamed Ouaamari

Mijn schoonouders waren afgelopen weekend op bezoek toen het nieuws bekend raakte van de bevrijding van Rayan uit de diepe, donkere en koude waterput (DM 7/2). We verzamelden ons voor de televisie en streamden Al Jazeera. Vreugdekreten stegen op, we omhelsden elkaar. Tot onze opluchting en vreugde niet veel later kil werden neergeknuppeld door de woorden die zich uit de mond van de aangeslagen nieuwslezer wurmden: Rayan heeft het niet gehaald. Tranen vulden de kamer. Meer dan honderd uur was de bevrijding van Rayan hét gespreksonderwerp op straat en op het internet.

Hoe langer de reddingsoperatie duurde, hoe meer de solidariteit uitgroeide tot een mediagekte. Het dorpje in het Rifgebergte werd overrompeld door horden ramptoeristen die deel wilden uitmaken van een grootse wereldgebeurtenis. Mensen van over heel deze aardkloot konden live de gebeurtenissen volgen via het oog van de smartphones ter plaatse. Er ontstond een stroom aan steunberichten en gebeden die exponentieel leek toe te nemen naarmate de kansen op een succesvolle reddingsmissie kleiner werden. Het gevolg hiervan was dat op sociale media een sfeer ontstond waar ik mij ongemakkelijk bij voelde. Een sfeer waarbij ik een soort dwang voelde om me te laten meeslepen in een wedloop van om ter meeste empathie.

En begrijp me zeker niet verkeerd, ik leefde erg mee met Rayan en zijn familie. Mij hoor je de aandacht voor Rayan in de waterput niet afwegen tegen het gebrek aan aandacht voor een babyvluchteling die verdrinkt in het Kanaal (DM 7/2). In het geval van Rayan was het sprankeltje hoop op redding hetgeen dat mensen in vervoering bracht. De solidariteit was als een streepje licht dat in de donkere waterput scheen. Ook ik was gebrand op een goede afloop. Alleen voelde de grens tussen die solidariteit en (sociale) mediagekte erg dun aan. Mensen misbruikten het licht van de solidariteit om zichzelf in de schijnwerpers te zetten.

Had die reddingsoperatie sereen kunnen verlopen? Uit respect voor Rayan en zijn familie? Waarom hebben de reddingswerkers niet vanaf het begin de omgeving van de waterput afgesloten met hekken en zwarte zeilen? Eén woordvoerder aangeduid die op regelmatige basis informatie deelde met de pers? Dan kregen de aasgieren die via livestreams volgers probeerden te scoren, geen kans om het vuur van de sensatie aan te wakkeren en was de hoeveelheid valse berichten misschien beperkt gebleven. Dat cynische lijkenpikkers via webshops ‘Save Rayan’ merchandise verkopen, lijkt mij dan weer onvermijdelijk.

Wordt onze empathie aangevuurd door de onvermijdelijke honger naar bevestiging en ontembare honger naar likes en clicks? Net zoals Nederlandse rapper Lil’ Kleine die via social aankondigde om de uitvaart te willen betalen (die man heeft geen flauw benul wat de islamitische tradities zijn)? Draaide het nu om Rayan of om ons? Wat een ironische vraag is in een column die helemaal gaat over hoe ik mij voelde bij de reddingsoperatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234