Donderdag 30/06/2022
eeckhout Beeld dm
eeckhoutBeeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Enkele weken droog weer volstaan om het alarm te laten afgaan. Hoe kan dat nu?

Bart Eeckhout is hoofdcommentator bij De Morgen.

Bart Eeckhout

Je zou er een teken des tijds in kunnen zien. Zelfs van dat heerlijke lenteweertje kunnen we niet meer zorgeloos genieten. Als weerman Frank Deboosere ’s ochtends alweer vrolijk een dag vol zon aankondigt, worden waterexperts al een beetje nerveus. Zij beseffen dat het prachtige terrasjesweer ook gelijkstaat aan aanhoudende droogte en grondwaterstanden op een alarmerend laag peil. Dan kan je boos worden op de boodschapper – iets wat wetenschappers de jongste tijd wel vaker overkomt – maar de lastige waarheid gaat daarmee niet weg: er ís een probleem met onze watervoorziening.

Het blijft wel een beetje raar. Vlaanderen komt nog maar pas uit een behoorlijk natte herfst en winter. De gedachte dat het probleem van het tekort aan grondwater nu tenminste wel opgelost zou zijn, maakte de grijsheid draaglijker. Maar kijk, enkele weken droog weer volstaan om het alarm te laten afgaan. Hoe kan dat nu?

In het droogterisico grijpen globale en typisch Vlaamse problemen op elkaar in: klimaatverandering leidt tot extremer weer, met langere droogteperiodes en felle neerslag die minder absorbeerbaar is. In een dichtbevolkte regio die uitzonderlijk veel open ruimte in beslag neemt, gewend is veel water te verbruiken en een traditie heeft van verharding, kom je dan inderdaad snel met een waterprobleem te zitten. Zelfs al woon je in een land van kwakkelzomers en grijze winters.

Het goede nieuws is dat de Vlaamse regering een plan heeft om dit probleem te lijf te gaan. Die ‘Blue Deal’ is zelfs een goed plan. Het is een pluim die minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) op de hoed mag steken. Het plan komt te laat – alle hier beschreven fenomenen zijn al jaren goed bekend –, maar dat kan je de huidige minister moeilijk aanwrijven.

Toch is dat plan maar het halve werk. Dezelfde Vlaamse regering sprak namelijk ook af om pas tegen 2040 de extra inname van open ruimte tot nul te herleiden. Dat is laat. De aankondiging van de ‘bouwshift’ leidt er nu al toe dat gemeentes met ongekende ijver nog rap open percelen laten verkavelen. Het is een pijnlijk voorbeeld van inconsistent beleid. Hoe langer de open ruimte verrommeld wordt, hoe duurder en inefficiënter de herstelplannen van de Blue Deal zullen zijn. Zo jaagt de Vlaamse regering zichzelf op kosten.

De regering doet dat omdat ze haar burgers liever niet op hun verantwoordelijkheid wijst. Ook daar schort het nog aan. Burgers aansporen verstandiger om te springen met drinkwater, de voortuin niet vol klinkers te gooien en wat dichter bij elkaar te gaan wonen, zijn vormen van goed bestuur. Toch aarzelen politici, uit angst dat wantrouwige burgers hen bedilzucht zullen verwijten.

Die verlamming zouden we moeten doorbreken. Er zijn vast domeinen in het leven waar de overheid zich bescheidener kan opstellen, maar mensen aanzetten zuiniger om te gaan met ruimte, natuur, energie en water verdient aanmoediging, geen populistisch verwijt van bemoeizucht of vrijheidsberoving. Het is dat of de burger nog meer op belastingkosten jagen met Blue en andere Deals om de fouten te compenseren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234