Zaterdag 01/10/2022
null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Column

Er huisden geen twee, maar een heel bataljon zielen in de borst van Armando

Mark Coenen (°1958), adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL, gaat op de wandel met de week.

Mark Coenen

Armando is dood.

Zij die menen dat het hier een Argentijnse salsadanser betreft, ­dwalen. Zij die vrezen dat het die malle ex-voet­baller met zijn twee Hublot-­horloges is, ook.

Armando was een kunstenaar die alles kon. Beeldhouwer, dichter, schrijver, violist, acteur, journalist, amateur-bokser, film-, televisie- en theatermaker. Hij heette eigenlijk Herman Dirk van Dodeweerd, maar dat bekte niet. Hij was meerstemmig: uit zijn keel kwamen duizenden klanken, allemaal andere. Er huisden geen twee, maar een heel bataljon zielen in zijn borst.

Ik kende hem van Herenleed, een reeks die hij voor de VPRO maakte. Totaal absurdistisch, met Armando en Cherry Duyns als verwaaide achter­zonen van Laurel en Hardy. Onver­staanbaar grappig, ook. Poëtisch, vol onbestemde weemoed en verlangen die ik niet kon thuisbrengen maar waar ik als professionele nostalg wel gevoelig voor was.

Herenleed: dat vonden wij in de jaren 70, toen alle goeds uit Nederland en van de VPRO leek te komen, hartstikke goed.

“Wat zegt u?”

“Ik zeg eigenlijk niets.”

“O, dat dacht ik al.”

Zeker als men hierbij een komieke sigaret rookte, kon de pret niet op.

Het leuke aan het verscheiden van iemand voor wie je bewondering hebt maar voor wie je geen persoonlijke gevoelens koestert, is dat je weer een tijd kunt verwijlen in een aangenaam verleden: al surfend bots ik op de ene parel na de andere.

Veel van wat hij zegt zou ik ook gezegd willen hebben, alleen heeft hij het gezegd en zegt hij het beter. Veel slimmere, veel getalenteerdere broer van een andere moeder.

“Het enige schepsel dat over de zin van het leven nadenkt, is de mens. Dieren doen dat nooit. En als de mens hakkelend en stotterend een of andere zin voor het leven heeft geformuleerd, is dat meestal ­voldoende reden om andere mensen te ­vermoorden omdat die hun onnozele zin van het leven niet aanvaarden. Godsdienstoorlogen, marxisme, het is allemaal één pot nat. Als je het niet met ze eens bent, bijvoorbeeld omdat je in­telligent genoeg bent om te zien dat het allemaal oplichterij is, moet je dood.”

Armando: ‘Wie lacht er niet die de mens beziet?’ Beeld ANP Kippa
Armando: ‘Wie lacht er niet die de mens beziet?’Beeld ANP Kippa

En: “De mens is een raar schepsel. Het beste is om je er niet te veel mee te bemoeien, dat kan ik iedereen aan­raden. Wie lacht er niet die de mens beziet? Wel, soms lach ik, meestal niet.”

En ook: “Mensen die nooit fouten maken, doen ook maar zelden iets dat de moeite waard is. Het mag een beetje pijn doen hier en daar. Soms betreur ik wat ik anderen heb aangedaan, maar over de ellende die je over jezelf afroept moet je niet zeuren. Gelukkig ben ik te lui om daar veel over na te denken.”

En zo gaat dat maar door: interviews lang strooit hij achteloos met zeer bruikbare levenswijsheden. Virtuoos iedereen telkens op weer een verkeerd been zettend.

Nog eentje, om het af te leren in deze Duivelsgekke dagen: “Vroeger ging ik regelmatig naar het voetbal. Ik was de enige die bleef zitten als er een doelpunt werd gemaakt. Ik dacht: waarom die vreugde? Het kan vijf minuten later weer 1-1 zijn.”

Hollandse nuchterheid gekoppeld aan een groot zelfbewustzijn. Een verfrissende stem in deze hondsdolle emotijden, waarin de overdrijving, de verontwaardiging en de leugen regeren. Waar zelfs de grootste lokale xenofoob zich schaart achter de successen van de veelkleurige Belgische voetbalploeg, die hij bij de eerste nederlaag ook meteen de kelder in kleineert.

In Vlaanderen is de passage van Armando naar de andere kant geheel onopgemerkt gepasseerd.

“Gelukkig ben ik te lui om daar veel over na te denken.”

Men kijke naar zijn doeken, men leze zijn boeken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234