Zondag 14/08/2022
null Beeld dm
Beeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Het taalgebruik in ‘De zevende dag’ kwam rechtstreeks en zonder overdrijven uit de omvolkingstheorie

Bart Eeckhout is hoofdcommentator bij De Morgen.

Bart Eeckhout

Bijna was het gewoon gepasseerd. Stel dat aan de debattafel van De zevende dag een door debatfiches geroutineerd politicus gezeten had en niet de nagelnieuwe Groen-voorzitter Nadia Naji, nog fris in het vak en begiftigd met de gave van de verontwaardiging. Dan waren de vragen van interviewer Lieven Verstraete gewoon gepasseerd.

Het was nogal iets, wat Verstraete stelde. Brussel, zo wierp hij Naji, die uit Molenbeek komt, voor de voeten, is “een toonbeeld van hoe wijken één na één veroverd worden door nieuwkomers”. Daarmee, zo verduidelijkte hij nog, bedoelde hij “dat er meer en meer mensen met migratieachtergrond komen wonen en hun plek opeisen. Dat is waar extreemrechts op kapitaliseert.” Woorden hebben betekenis. Migranten, zo valt hier te vernemen, gaan niet ergens wonen, zoals iedereen. Neen, ze “veroveren wijken” en “eisen hun plek op.”

Dat is een taalgebruik dat rechtstreeks en zonder overdrijving uit de omvolkingstheorie komt, de in extreemrechtse kringen zeer populaire maar wetenschappelijk ongefundeerde hypothese dat achter migratie een plan schuilt om het vrije Westen te veroveren en te onderwerpen aan de islam. De interviewer zegt wel dat het niet om zijn mening gaat, maar hij neemt dit ronduit racistische taalgebruik wel over zonder veel duiding te geven.

Dit is dus waar wij nu staan, in onze zogenaamd inclusieve Vlaamse samenleving. In Nederland ontstond recent, terecht, grote ophef omdat Vlaams Belang-coryfee Filip Dewinter er de befaamde omvolkingstheorie kwam in de markt zetten, hier zijn we al zo ver heen dat een journalist van de openbare omroep de toxische elementen uit die theorie als uitgangspunt gebruikt in een interview.

Het is niet helemaal helder wat het alarmerendste is aan dit voorval. De onvoorstelbare intellectuele luiheid waarmee een journalist stommelings in een extreemrechts denkkader stapt, mag ons alleszins verontrusten. Maar vooral is hiermee pijnlijk aangetoond hoe diep het extreemrechtse narratief van vreemdelingenhaat al is doorgedrongen in het publieke debat. Want dit gaat niet over het mogen benoemen van samenlevingsproblemen. Dit gaat over het overnemen van een denktrant waarin het loutere feit dat hier mensen met migratieroots wonen al een probleem schijnt te zijn. En ho maar als je er wat van zegt, want dan ben je een ‘wegkijker' en een ‘islamknuffelaar’.

Gelukkig passeerde het ditmaal niet helemaal. Nadia Naji ging niet meteen nuanceren of knikken. Ze kaatste de vragen van de journalist slim terug. “Veroverd? Hoe bedoelt u?”, zei ze, waarmee ze de problematische praat volop te kijk zette. “Is het een probleem dat mensen met een migratieachtergrond ergens gaan wonen?”, vroeg ze nog. Een kinderlijk eenvoudige vraag die kristalhelder maakte hoe verontrustend dit genormaliseerde extremisme wel is.

Geen idee welke gedachten en voorstellen we nog van de nieuwe voorzitter van Groen zullen mogen verwachten. Dat zal de toekomst moeten uitwijzen. Maar voor deze kordate en correcte repliek in haar eerste grote mediaoptreden verdient ze alvast hulde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234