Donderdag 02/12/2021
Joost de Vries. Beeld dm
Joost de Vries.Beeld dm

ColumnJoost de Vries

Het voelt zo cru om te zeggen dat alles in Afghanistan voor niets is geweest

Joost de Vries is adjunct-hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer en auteur.

Ik heb weleens gedacht er een roman mee te beginnen – met mijn eerste dag als student, een dinsdag, 11 september 2001.

Ik weet nog dat Paul Auster een paar dagen daarna ergens lapidair stelde: “And so the 21ste century finally begins.”

Ik weet nog dat er twee minuten stilte waren om de slachtoffers te herdenken, dat iedereen midden in Utrecht op straat stilstond, en dat een scooterkoerier bleef toeteren dat hij er langs wilde. Toen de twee minuten voorbij waren, liep een man, ver voorbij de pensioengerechtigde leeftijd, naar hem toe en sloeg hem met één klap van zijn scooter.

Ik weet nog dat we thuis bij zeer hoge uitzondering de tv mochten aanzetten tijdens het eten, omdat president Bush bekendmaakte een oorlog in Afghanistan te beginnen.

Ik weet ook nog dat een oorlogsjournalist bij het weekblad waar ik stage liep, zei dat Nederlandse soldaten naar Uruzgan moesten, “een gevaarlijke provincie waar we weinig van af weten”. Waarop de kunstredacteur fijn elitair zei: “Zoals Brabant!”

Wat ik ook nog weet: in de trein hoorde ik twee jongens continu praten dat het ze echt “vet” leek eindelijk in “TK” te zijn, want daar hadden ze zo hard voor getraind. Pas toen ze uitstapten en ik hun legerkleding zag, begreep ik dat “TK” de stad Tarin Kowt was, waar de Nederlandse missie zijn basis had. De jongens zagen eruit alsof ze zestien waren, jeugdpuistjes, te veel gel in hun haar.

Om twee redenen begon ik geen roman met 9/11. Omdat het te evident voelde, alsof ik te gezocht een nieuw historisch moment gebruikte om mijn nieuwe levensfase als student in te luiden. En omdat iedereen zijn eigen 9/11-verhaal had: waar was jij toen je het hoorde? Op werk, in de trein, op de wc. De verhalen waren altijd banaal, maar dat was misschien het hele ding; er gebeurde iets enorms, iets dat we nog nooit eerder hadden gezien, maar ook iets dat zich aan de andere kant van de wereld afspeelde en de enige manier waarop we ons aan dat overweldigende moment konden koppelen, was via onze kleine anekdotes.

Er waren ook mensen wier leven wel direct geraakt werden. Bijvoorbeeld de mensen wier kinderen of geliefden in Uruzgan dienden. Meer dan twintig Nederlanders kwamen om. Dat herinner ik me ook; hoe reguliere uitzendingen werden onderbroken voor “breaking news” dat er weer een Nederlandse soldaat was gesneuveld.

Deze week kwam het bericht dat Amerika drieduizend extra soldaten naar Afghanistan moet sturen, omdat de terugtrekking – gepland voor 11 september – in gevaar komt. De taliban rukken op. Tarin Kowt staat op het punt ingenomen te worden. Het voelt zo cru om te zeggen dat alles in Afghanistan voor niets is geweest – maar ik weet niet zo goed wat ik anders moet zeggen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234