Woensdag 17/08/2022

OpinieMaureen Dowd

Hoe vrouwenrechten in de VS moesten wijken voor fanatisme en leugens, opportunisme en wellust

Abortusactivisten protesteerden eerder deze week tegen de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het recht op abortus te schrappen. Beeld AP Photo/Jose Luis Magana
Abortusactivisten protesteerden eerder deze week tegen de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof om het recht op abortus te schrappen.Beeld AP Photo/Jose Luis Magana

Maureen Dowd is columnist bij The New York Times

Redactie

“Wat is er toch gebeurd?” vroeg een geschokte Nancy Pelosi vorige vrijdag. Dat is een goede vraag en ik ken het antwoord, want ik heb heel de trieste aaneenschakeling van gebeurtenissen gevolgd die ertoe hebben geleid dat de Amerikaanse vrouwen niet langer baas in eigen buik zijn. Van bij het begin heb ik meegemaakt hoe de Verenigde Staten van een baken van vooruitgang in een achterlijk land veranderden.

In de afgelopen dertig jaar heb ik een pijnlijk verhaal gezien van opportunisme, fanatisme, leugens, wellust, schijnheiligheid en lafheid. Het is een verhaal van mannen die in hun streven naar meer macht een principe hebben vergooid dat hen onverschillig liet: het recht op zelfbeschikking van de vrouw.

Het begon onschuldig genoeg op een mooie zomerdag in Kennenbunkport, waar ik als reporter aanwezig was toen de eerste president Bush een 43-jarige rechter uit Washington DC nomineerde als opvolger van Thurgood Marshall, die met pensioen ging. Clarence Thomas stond er wat bedremmeld bij terwijl Bush zijn conservatieve keuze verdedigde.

De tekens aan de wand waren er toen al. Howard Metzenbaum, Democratisch senator voor Ohio, dreigde met een onderzoek naar Thomas’ standpunten over abortus. “Ik ben niet van plan om weer een kandidaat voor het Hooggerechtshof te steunen die vandaag zwijgt over het keuzerecht van de vrouw om het morgen als rechter te ondermijnen.”

Clarence Thomas contrasteerde fel met zijn voorganger, een progressieve kampioen en een held van de burgerrechtenbeweging. Thomas was een tegenstander van positieve discriminatie – die hem nochtans had geholpen – en kreeg steun van antiabortusactivisten die erop rekenden dat hij de vrouwenrechten zou verzwakken.

In het begin van zijn politieke loopbaan en als congreslid voor Texas was George H.W. Bush geen oerconservatief, maar toen Ronald Reagan hem in 1980 als kandidaat-vicepresident koos, stelde hij zijn koers bij. Toch bleven de meer extreme Republikeinen hem wantrouwen, zodat Bush in 1991, nu zelf president en met de volgende verkiezing in het verschiet, de ultraconservatieve Thomas nomineerde om zijn kansen bij de rechtse kiezers te verbeteren. Het feit dat Thomas hem bovendien zwarte stemmen kon opleveren, was mooi meegenomen.

De vrouwenrechten moesten wijken voor Bush’ herverkiezing.

Vieze praatjes

Drie maanden later vonden de hoorzittingen over Thomas’ aanstelling plaats en vertelde Anita Hill, zijn vroegere assistente, hoe haar baas haar had achtervolgd met ongewenste attenties en vieze praatjes over de pornofilms die hij graag zag. Joe Biden was de voorzitter van het benoemingscomité van de Senaat. Hij liet toe dat de Republikeinen Anita Hill afmaakten, en sloot de hoorzittingen dan opeens af, nog voor de getuigen die haar verhaal konden bevestigen konden verschijnen. Het comité, volledig samengesteld uit blanke mannen, nam Hills beschuldigingen niet ernstig – ze zou wel een afgewezen minnares zijn die uit was op wraak. De Democraten hadden de meerderheid in de Senaat en Joe Biden had dus Thomas’ benoeming kunnen verhinderen, maar dat deed hij niet.

De vrouwenrechten moesten wijken voor Bidens wens om met zijn Republikeinse collega’s samen te werken. Zo kregen de conservatieven met Thomas de rechter van hun dromen, de eerste maar niet de laatste.

Toen Donald Trump op het toneel verscheen, met heel zijn vunzige verleden van seksschandalen, hadden gezinswaarden en godsdienst opeens geen belang meer voor de Republikeinen. Ze wisten immers dat hij hen het Hooggerechtshof kon bezorgen dat ze wensten. Trump, ooit zelf een Democraat en een vriend van de Clintons, gaf hen hun zin. Hij had de antiabortuskiezers nodig.

De vrouwenrechten moesten wijken voor Trumps ego en ambities. Onder zijn regering werden drie uiterst conservatieve rechters aangesteld. En zo werd Roe schaakmat gezet.

Onheilspellende waarschuwing

In zijn ondersteunend advies bij de meerderheidsopinie van de fanatieke Samuel Alito die Roe vs. Wade heeft afgeschoten, waarschuwt Thomas onheilspellend dat hij dezelfde logica wil toepassen op geboortebeperking, het homohuwelijk en consensuele homoseks.

Toen de benoeming van Clarence Thomas in 1991 op verzet stootte, presenteerde Bush hem als een voorbeeld van een zwarte man uit een kansarm milieu die zich had opgewerkt. Zelf vertelde Thomas graag over zijn grootouders, landarbeiders in Georgia, die hem hadden opgevoed. Maar als rechter heeft hij zich een vijand getoond van al wie arm en achtergesteld is.

Vorige donderdag, te midden van een epidemie van schietpartijen en nadat het Congres eindelijk de wapenwet wat strenger had gemaakt, zette Thomas de deur open voor meer vuurwapens op straat. Het meerderheidsstandpunt van het Hooggerechtshof dat de New Yorkse wet ongedaan maakte die openbare wapendracht beperkt, was van zijn hand.

In een andere uitspraak van vorige week hebben de rechters de grondwettelijke scheiding van kerk en staat afgezwakt, een fundament van de republiek. Binnenkort komen de afschaffing van milieureglementen en het vermogen van de overheid om de rechten van bedrijven te regelen en te beperken aan de beurt.

Het Hooggerechtshof is losgeslagen. Wij kijken machteloos toe. Extremisten bepalen nu ons leven. Dat is het werk van Clarence Thomas en het is weerzinwekkend.

© 2022 The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234