Maandag 24/01/2022

Opinie

Hoezo, de banktarieven moeten duurder?

null Beeld AFP
Beeld AFP

Ivan Van de Cloot is hoofdeconoom bij Itinera Institute en Executive Professor aan de Antwerp Management School.

Ivan Van de Cloot

In haar jaarverslag suggereert de Nationale Bank dat de banken hun tariefbeleid moeten herzien zodat er op alle producten realistische marges verdiend worden. Vandaag maken een aantal banken op sommige diensten geen winst waarbij ze dit compenseren door op andere zaken hogere tarieven te zetten.

Kruissubsidiëring van producten is een courante praktijk in talloze sectoren. Het klassieke voorbeeld is het ter beschikking stellen van hypothecaire producten aan voorwaarden waar de bank de facto geen marge aan overhoudt. Waarom banken het dan toch doen? Omdat eenmaal een klant verbonden is aan de bank voor een woningkrediet, dit een relatie op gang brengt die decennialang kan aanhouden. We weten bovendien dat Belgen extreem weinig geneigd zijn om van bank te veranderen. Des te belangrijker om een voet aan huis te krijgen.

De directie van de Nationale Bank lijkt ervan uit te gaan dat door een einde te maken aan deze kruissubsidiëring de winstgevendheid van de banken opgepompt zal worden. Hier valt nogal wat op af te dingen. In Groot-Brittannië kwam deze discussie net op gang omdat de Britse centrale bank vond dat er te weinig concurrentie was en dat het beëindigen van kruissubsidiëring net aanleiding zou geven tot meer mededinging. We lezen ook de bezorgdheid dat de banken te lijden hebben onder de nieuwe bankentaksen die er na de crisis gekomen zijn. Hier is het echte probleem dat deze taksen blind zijn voor het gedrag dat de ontsporingen veroorzaakte. Doordat ze vooral geheven wordt op de hoeveelheid spaargeld, straffen ze net vooral de kleine banken die zich niet financieren op de grillige markten, wat een cruciale factor was in de crisis.

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Dit aanpakken vereist dat de overheid dit herbekijkt en meer de verzekeringsfilosofie volgt van het beprijzen van risicogedrag. Het is toch ook erg delicaat dat een Nationale Bank als toezichthouder de indruk wekt dat er gerust wat minder concurrentie mag zijn. Dit doet ze overigens nog uitdrukkelijker door ballonnetjes op te laten over de vermeende noodzaak van een fusie tussen grote spelers. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat de toezichthouder de schijn wekt dat prijsafspraken aanvaardbaar zijn?

Wat is er dan fundamenteel mis met het tariefbeleid? Het probleem is het gebrek aan transparantie over de werkelijke kosten van financiële diensten. Een laag tarief betekent in een gezonde markt dat de dienst ook weinig kost om ze te produceren. Als dit niet het geval is, trekt de klant de verkeerde conclusies bij het vergelijken van aanbiedingen. In een gezonde economie haalt het meest efficiënte bedrijf het. Dit wordt verhinderd door het afwentelen van kosten van het ene product op het andere waarbij de klant misschien ook niet de beste productkeuze voor zijn behoefte maakt.

Het is de vraag of het optreden van de Nationale Bank op dit moment veel kans op slagen heeft. Het uitgangspunt dat dit hét instrument is om de levensvatbaarheid van de sector te bevorderen, mag ook wel eens kritisch getoetst worden. Doordat een heel aantal spelers na de crisis zich terugplooiden op de binnenlandse markt, zijn bepaalde departementen overgedimensioneerd tegenover de reële behoefte in de economie voor hun diensten. Het lijkt eerder uitstelgedrag om dit op te vangen door ander tariefbeleid.

Terwijl de bankensector fundamenteel al vele jaren hetzelfde businessmodel hanteert, zit er een hele innovatiegolf aan te komen door nieuwe technologische ontwikkelingen. Denken dat hieraan een antwoord geboden wordt door tarieven voor bestaande praktijken aan te passen, eerder dan fundamenteel het bestaande zakenmodel te herdenken, zal achteraf misschien vooral lijken op de generaal die zich op de vorige oorlog voorbereidt eerder dan op een offensieve strategie.

Lees ook: Arme banken, hoe is het mogelijk? 6 vragen (én antwoorden)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234