Zondag 03/07/2022

Opinie

Hulpverleners vergaderen erop los over de patiënt, terwijl die patiënt bij de vergaderdeur aanklopt om hulp

Dominique Van Malder (l.) en Joris Hessels, in hun Radio Gaga-caravan. Beeld © Philippe Banze - VRT 2017
Dominique Van Malder (l.) en Joris Hessels, in hun Radio Gaga-caravan.Beeld © Philippe Banze - VRT 2017

Dominique Van Malder is theatermaker, en maker van het televisieprogramma 'Radio Gaga'.

Dominique Van Malder

Er is nog hoop, durf ik zelfs na de Pano-reportage over wantoestanden in onze woon-zorgcentra hopen. Tegelijk maak ik me natuurlijk ook zorgen over de zorgcentra in Vlaanderen.

Eerst het halfvolle glas.

Al jaren geniet ik het privilege om op kwetsbare plekken te komen. Dat zijn telkens intense momenten. Bij Studio Orka, een Gents theatergezelschap voor mensjes van 7 tot 107 jaar hebben we enkele seizoenen lang Zoutloos gespeeld, een voorstelling op locatie, in een woon-zorgcentrum. Je kon meteen aan de 'catering' voelen of de sfeer optimaal was. Dat was even vaak wel als niet het geval. Ik ontmoette er een directeur/manager wiens moeder ook in het rusthuis verbleef. Ik kan met de hand op het hart zeggen dat ik daar later oud wil worden. (Zolang ze maar niet in de we-vorm tegen me praten. 'Gaan we dan nu een beetje eten?' We? Ik zit hier moederziel alleen, hoor.) Ook Huis Perrekes, waar we onlangs onze 'Radio Gaga'-caravan neerpootten, is zo'n warme plek! Al ben ik bang voor de factuur op het einde van de maand.

Maar ik maak me ook grote zorgen.

Al bijna 20 jaar maak ik ook theater met patiënten en begeleiders in een psychiatrisch centrum. Ik vrees dat het onlangs de laatste keer is geweest. Met dank aan de bureaucratie van de psychiatrie. En de manager van dienst.

Want gemene deler van de zorgsector lijkt wel Meneer of Mevrouw De Manager te zijn, die in een bureautje wordt gezet om “kassaatje te spelen” en vooral de werkvloer niet op mag, want je zou maar eens teerhartig worden.

Hulpverleners vergaderen erop los over de patiënt, terwijl die patiënt bij de vergaderdeur aanklopt om hulp. Wat nu even niet kan, “want we zijn uw dossier aan het opmaken, meneer/mevrouw, dat moet van hogerhand, hou u even in stilte bezig”. Maar een mens met kwetsuren is geen dossier op twee benen, Meneer of Mevrouw De CEO. Een patiënt moet worden geholpen en dat doe je niet door hem of haar in een bed vol cijfers te leggen.

Hulpverleners vol idealen die de benen vanonder het lijf lopen verdienen lof. Maar ik zie er crashen, omdat ze het becijferde ritme niet aankunnen en soms niet als werknemer maar als patiënt terugkeren naar hun instituut. Ik zie mensen met burn-outs uitvallen. ('Burn-out, is dat de broer van Arnout?', vroeg mijn zoontje van 7 onlangs, terwijl zijn mama en ik aan het praten waren over de zoveelste burn-out in onze omgeving. Om maar te zeggen: deze ziekte heeft een menselijk gelaat, net zoals mijn vriend Arnout.) Ik hou overigens ook mijn hart vast voor de zoveelste manager die uiteindelijk zelf crasht, en deze keer niet op de beurs.

Doordat we onze tijd niet meer kunnen of durven nemen, is burn-out de ziekte van onze tijd. Een cirkeltje zo vicieus als de pest.

Beste beleidsmakers en managers aller landen: het wordt tijd dat we onze tijd nemen. Om te luisteren naar de noden van zowel patiënt als hulpverlener. Die luistertijd is onbetaalbaar. Tijd kost geld, maar de tijd niet nemen kost ons nog meer. Geld én levens. Zelfs wie het niet kan laten om de mens in economische termen te vatten moet toch beseffen: wie niet functioneert brengt niets op.

Laten we hoe dan ook een afspraak maken met Meneertje Tijd en die zijn werk laten doen. Ondertussen leg ik even een troostrijk plaatje voor mezelf op, en droom ik van een wereld waar er bonussen bestaan voor managers van het hart: hoe meer liefde je geeft, hoe meer je krijgt. De wereld zou er rijker van worden, in alle betekenissen van het woord. Ik droom van een wereld waar cultuur, onderwijs, welzijnszorg, economie en alle andere departementen onder één hoedje spelen. Waar hulpverlener rijmt op hoopverlener. Waar er meer dingen rijmen… Een wereld tjokvol poëzie, met minder harde cijfers. Mag dat?

Waar bestuurders een percent krijgen toegekend op het sentiment waarmee kwetsbare mensen, patiënt of dement, met hun liefde worden verwend en waar Meneertje Tijd permanent wordt erkend en niet bekend staat als concurrent, maar als puur efficiënt rendement. Hopelijk luistert het parlement. Voor zo’n kantelmoment in de samenleving tekent deze corpulente vent present.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234