Donderdag 30/06/2022

OpinieHuisarts Isolde Vandewal

‘Ik ben moe. Doodop. Volledig uitgeput. Deze huisarts zoekt hulp’

'Een afschaffing van de kortdurende afwezigheidsattesten' is een van de verzuchtingen van Vandewal.  Beeld ANP XTRA
'Een afschaffing van de kortdurende afwezigheidsattesten' is een van de verzuchtingen van Vandewal.Beeld ANP XTRA

Isolde Vandewal is huisarts in een groepspraktijk.

Isolde Vandewal

Het is halfacht op vrijdagavond als het telefoontje van de wachtpost komt. Ik ben vanavond achterwacht, de arts die opgeroepen wordt bij drukte. Ik zucht. Diep. Gezien de drukte in eigen praktijk afgelopen weken, is dit geen verrassing. Toch hoopte ik dat het niet nodig zou zijn. Denkend aan mijn ongetwijfeld zwetende collega’s op de wachtpost, haast ik me de auto in.

De afgelopen weken bevochten we, opnieuw, een golf. Dit keer kwam er een oude vijand het feestje verstoren: weg met de mondmaskers? Say hello to influenza & friends! Ik ben moe. Doodop. Volledig uitgeput. Als ik rondom mij kijk, geldt dit voor veel zorgverleners, maar heden maak ik me vooral zorgen om mijn eigen beroepsgroep. De meest empathische en geduldige artsen staan op een breekpunt. In eigen praktijk, huisartsenkring, eerstelijnszone… Ik hoor het overal, steeds luider.

In maart behaalden we de twee-jaar-strijd-medaille. Als ik als huisarts achterom kijk, dan is de strijd lang, intensief en hindernisrijk geweest. En de strijd is nog steeds bezig. We worden overstelpt door telefonische vragen, vaak van dwingende aard. Onze praktijk ontving recentelijk op maandagochtend meer dan driehonderd telefoons in twee uur tijd. Onlangs bereikten we de kaap van duizend telefonische oproepen op één werkdag. Zelfs zonder pauzes, krijgen we dit aantal niet verwerkt. We worden op alle uren van de dag gevraagd om (ridicule) attesten op te maken, momenteel al dan niet voorzien van een blauwe krokodil (hoera, protest!). Tussendoor bestrijden we infecties, bevaren stormen op vlak van mentale gezondheid, proberen chronische patiënten terug op de rails te krijgen en preventieve gezondheid te belichten, ‘ook al is het crisistijd’.

Hoezeer we ook bij patiënten hameren op een gezonde levensstijl, zelfzorg en leren je grenzen te bewaken… zelf zijn we daar (ook) geen helden in. We maken al twee jaar overuren. Wachtposten zijn inloopcentra geworden die non-stop draaien. (Middag)pauze is soms een zeldzaam fenomeen. De laatste keer dat ik na een werkdag energie kon opbrengen om te sporten is ver zoek. De moed om gezond te koken lijkt soms onvindbaar. Eten, slapen, werken en alles herhalen. En dat al sinds 2020.

Ploeteren in de modder

De huisarts ploetert dapper voort, maar de modder wordt dieper. Collega’s gaan met vervroegd pensioen, artsen stappen uit het beroep, huisartsen-in-opleiding willen niet starten. Huisartsarme regio’s worden regio’s zonder huisarts. De vooruitzichten wat betreft werkdruk boezemen me angst in en als ik mijn antenne uitsteek, dan heerst dit gevoel niet alleen bij mij.

Deze crisis bracht veel pijnpunten naar boven, zowel maatschappelijk als op vlak van gezondheidszorg. Bekeken vanuit een huisartsperspectief, wil ik de kortdurende afwezigheidsattesten op de dringende agenda zetten. In het hele circus hieromtrent is de brandende vraag op mijn lippen: waar is de overheid bang voor? Kom niet af met het argument dat het ziekteverzuim in de hand werkt… alsof dat nu niet zo is. De honderden dagelijkse telefoons gaan nagenoeg steeds over dit soort attesten. Mensen wensen vaak geen klinisch nazicht, maar worden verplicht door de werkgever om voor de enkele dagen dat ze afwezig zijn - terwijl ze met maag- en darmklachten boven de wc-pot hingen nota bene - een attest te voorzien.

Bij patiënten roept dit vaak wrevel op. Ze vinden dat ze hun klachten zelf kunnen inschatten, benoemen het als ‘wantrouwen door werkgever’. Een kuchhoest? Niet gaan werken en huisarts bellen voor een attest, want je wordt scheef bekeken. Geniesd op school? Kom je kind maar halen en ga het attest maar regelen met de huisarts. Covid-positief getest op triage-/testcentrum? Bel je huisarts maar… voor een 7-daags attest dat automatisch zou moeten volgen. En als klap op de vuurpijl worden attesten terug in onze brievenbus gestoken, ‘want mijn werk accepteert enkel de eigen vorm van afwezigheidsattest’. Op het moment dat zowel covid, influenza, verkoudheden, buikgriepjes en hemel-weet-wat-nog-allemaal de ronde doen, is deze hersenloze administratie een brug of vijf te ver.

Beste lezer, of u nu banden hebt met politieke instellingen die onze worstelingen kunnen verlichten of niet, u hebt allen een huisarts. Huisartsen bevinden zich in een moeilijke positie om voor zichzelf op te komen. Onderbrekingen van onze dagelijkse activiteiten komen patiënten niet ten goede. Ik vraag in mijn ogen niet om veel, enkel om een afschaffing van de kortdurende afwezigheidsattesten en de aanvaarding van een universeel attest. Want zonder jullie hulp, de patiënten, komt er een punt dat je de huisarts gewoon niet meer zal kunnen bereiken. Willen we écht dat het zover komt?

Ik kom aan bij de wachtpost en zie mensen tot buiten staan. Ik parkeer de auto, haal diep adem en stort me opnieuw in het huisartsavontuur. De modder in, met een opgeheven hoofd. Zolang het me nog lukt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234