Zondag 22/05/2022

Brief van de dagBram Constandt

In tijden van sociale onrust komt het rauwe kantje van voetbal bovendrijven

Bengaals vuur in de spionkop van Standard, afgelopen zondag. Beeld Photo News
Bengaals vuur in de spionkop van Standard, afgelopen zondag.Beeld Photo News

Bram Constandt is postdoctoraal onderzoeker sportethiek aan de UGent.

Bram Constandt

Net nu het Belgisch profvoetbal ontsnapte aan strengere coronamaatregelen ontspoorde de situatie in onze stadions dit weekend met een heropflakkering van supportersgeweld. Voetbal mag een belangrijke ventielfunctie vertolken in tijden van frustratie, maar daar zijn uiteraard grenzen aan.

Het Belgisch voetbal zit in de spreekwoordelijke hoek waar de klappen vallen. Niet zozeer sportief – dat is een andere discussie – maar extrasportief. Naast aanhoudende discussies over al dan niet te verdedigen fiscale en sociale voordelen zagen we de laatste tijd meer dan eens agressie in het stadion. ‘Belgische Man City-fan (63) in levensgevaar na agressie Club Brugge-supporters’ kopte De Morgen op 20 oktober. Afgelopen weekend werd een nieuw dieptepunt bereikt. Waar ‘fans’ van Standard de wedstrijd tegen Charleroi ontsierden met rookbommen, slaagde een hooligan van Beerschot er tijdens de Antwerpse derby in om een vuurpijl af te vuren naar een ‘vijandig’ supportersvak.

Meer nog dan de afgelopen jaren borrelt het voetbalgeweld in en buiten de stadions weer op. Die vaststelling is op zich niet onverwacht in tijden waarin de frustraties hoog oplopen. Nu de coronacrisis aanhoudt, zonder helder lichtpunt aan het einde van de tunnel, hebben veel mensen weinig aanleiding nodig om de controle te verliezen. Veel uitlaatkleppen worden door de steeds jojoënde coronamaatregelen zorgvuldig afgedekt, terwijl de voetbalstadions tot nader order open blijven. Voetbal kan dan ook als een soort ventiel van onze samenleving gepercipieerd worden. In tijden van sociale onrust komt het inherent rauwe en ongeciviliseerde kantje van voetbal – een sport waarvan de oorsprong zich in gewelddadige middeleeuwse balspelen situeert – meer bovendrijven. Zo zagen we bijvoorbeeld ook een intensifiëring van het hooliganisme tijdens de economische crisis van de jaren 1980.

De voetbalstadions vormen een ideale context om menselijk gedrag te bestuderen, zo menen sociale wetenschappers. Zij hebben het onder meer over ‘bracketed morality’ (letterlijk: moraliteit tussen haakjes) wanneer ze het immorele gedrag van voetbalfans trachten te verklaren. Naast de criminele hooligans die zich overal misdragen heb je namelijk ook nog de vele ‘normale’ fans die veel van hun dagelijkse waarden, normen en manieren aan de ingang van het stadion achterlaten. Denk aan zogeheten modelburgers die op het voetbal veranderen in een andere, agressievere en vooral minder mooie versie van zichzelf. Ze plaatsen hun moraliteit tussen haakjes en parkeren ze aan de stadionpoort. Voetbal wordt dan een uitlaatklep zonder de noodzakelijke grenzen en dreigt te verworden tot de beerput van onze samenleving.

De Pro League is zich bewust van de nood aan maatregelen en verbood als reactie bezoekende fans tot eind dit jaar de toegang tot de voetbalstadions. Of deze maatregel de rust zal doen terugkeren, is echter zeer de vraag. Wie het geweld van afgelopen weekend in de voetbalstadions ziet denkt al gauw: sluit de boel. Die schijnbaar logische stap is niet zonder risico. Opgebouwde frustraties zoeken dan mogelijk een andere uitweg in minder gecontroleerde plekken van de samenleving zoals de privésfeer.

Vandaar een warme oproep: sluit de voetbalstadions niet volledig, maar zorg dat immoreel en soms zelfs ronduit crimineel gedrag er veel harder aangepakt wordt. Verbeter de controles en hanteer een nultolerantiebeleid voor elke vorm van geweld. Door van onze voetbalstadions een veilige(re) plek te maken kunnen voetbalminnende burgers die het wel goed menen toch even aan hun coronazorgen ontsnappen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234