Donderdag 19/05/2022
Ann De Boeck. Beeld DM
Ann De Boeck.Beeld DM

StandpuntAnn De Boeck

Laten we de gemeenschapsdienst noemen wat hij is: een harde activeringsmaatregel

Ann De Boeck is journalist bij De Morgen.

Ann De Boeck

Wie vanaf 2023 twee jaar zonder job zit, zal door de arbeidsbemiddelingsdienst VDAB verplicht op gemeenschapsdienst kunnen worden gestuurd in zijn of haar gemeente. Dan gaat het bijvoorbeeld om een job bij de groendienst, in een school of vaccinatiecentrum. Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V) kondigde de maatregel aan om “de sociale vaardigheden” van de persoon in kwestie te ontwikkelen. Voor de eigen persoonlijke groei, dus.

Even de historiek schetsen. Nadat de regering-Michel in 2018 het wettelijke kader voor de gemeenschapsdienst creëerde, kwam de maatregel op de Vlaamse regeringstafel toen N-VA, Open Vld en CD&V in 2019 aan een nieuw regeerakkoord timmerden. Vooral N-VA trok hiervoor aan de kar. Op dat moment werd Zuhal Demir nog getipt als de nieuwe minister van Werk. De gemeenschapsdienst leek een mooie symbolische trofee om mee uit te pakken.

Binnen CD&V was de weerstand groot, maar veel keuze hadden ze niet: Jambon I maakte van de activering van werklozen een absolute prioriteit. Bovendien waren N-VA en Open Vld helemaal mee met het ‘voor wat, hoort wat’-principe. Het regeerakkoord is duidelijk: “Iedere werkzoekende die niet actief werk zoekt en afspraken niet nakomt, wordt gesanctioneerd. Wie binnen de twee jaar niet aan de slag kan, kan verplicht worden ingezet in gemeenschapsdienst.”

Het is de verdienste van Crevits dat er uiteindelijk nog een vergoeding wordt gekoppeld aan de gemeenschapsdienst: 1,3 euro per uur bovenop de uitkering. De VDAB zou bovendien op zoek gaan naar een job die relevant is voor de persoon in kwestie, en die enkel opleggen als dat in zijn of haar traject naar een job past. Hiermee countert ze voor een stuk de kritiek op links dat werkzoekenden in Vlaanderen aan dwangarbeid worden onderworpen.

Maar kom alstublieft niet zeggen dat dit een verhaal van persoonlijke groei en sociale competenties is. In de wetenschap is er immers geen consensus over het idee dat gemeenschapsdienst mensen aan een job helpt. Onderzoek in Groot-Brittannië heeft aangetoond van niet. Ook arbeidseconoom Stijn Baert, niet bepaald een softie, ziet hiervoor geen wetenschappelijke evidentie. Meer nog: in een interview met deze krant merkt hij op dat de gemeenschapsdienst op je cv een averechts effect kan hebben op toekomstige werkgevers.

Laten we de gemeenschapsdienst dus noemen wat hij is: een harde activeringsmaatregel. Daar is op zich niets mis mee. In landen als Nederland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten is de verplichte gemeenschapsdienst al helemaal ingeburgerd. Mensen vinden het er logisch dat de staat een inspanning vraagt in ruil voor een werkloosheidsuitkering. Het systeem verhoogt de solidariteit tussen werkenden en niet-werkenden. Het is niet meer dan, maar ook niet minder, dan een wederdienst aan de samenleving.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234