Dinsdag 16/08/2022

OpinieHannelore De Greve

Naast het lerarentekort is er een directeurstekort dat minstens even nijpend is

null Beeld Tessa Kraan
Beeld Tessa Kraan

Hannelore De Greve is onderzoeker bij Expertisecentrum Groeikracht in Onderwijs, Karel de Grote Hogeschool. Zij schreef deze bijdrage naar aanleiding van de Dag van de directeur op 31 januari 2022.

Hannelore De Greve

We horen heel veel over het lerarentekort, maar wist je dat het directeurstekort minstens even prangend is? Doordat er sowieso al te weinig leerkrachten zijn, waarvan maar een minderheid zich kandidaat stelt als directeur, krijgen scholen hun vrije directeursplekken niet gevuld. En laat een sterke directeur nu net onmisbaar zijn voor de kwaliteit van ons onderwijs.

Al langer bezig

Het directeurstekort is al langer een uitdaging. Het is erg moeilijk om voldoende kandidaten te vinden die voor de job willen gaan. Daardoor krijgen schoolbesturen niet de kans om de best mogelijke kandidaat zorgvuldig te selecteren. Bovendien vallen heel wat directeurs (langdurig) uit of stappen uit het beroep, waardoor de openstaande vacatures dag per dag toenemen.

Op een dag als vandaag zetten we onze directeurs terecht in de bloemetjes. Helaas is het ook een dag waarop de maatschappelijke beeldvorming van de job veelvuldig versterkt wordt in cartoons en roerende koppen in de krant: het is een ondoenbare, eenzame, onderbetaalde job waarvoor je van alle markten thuis moet zijn. De beeldspraak is er één van superheld, tovenaar, jongleur, etc. Kortom: je moet wel gek zijn om dit te ambiëren.

En dat stelde ik recent nog vast. Ik kwam een groepje leerkrachten tegen op de trein waarvan ik wist dat de directeur op hun school binnenkort zou stoppen. Toen ik langs mijn neus weg vroeg wie van hen de directeur zou opvolgen en of er kandidaten in het team waren, kwamen de reacties: “Zot gij! Nee, hoor! Da’s niets voor mij! Dat zou niet goed komen! Haha!”.

Ik was verrast. Het ging over een kwaliteitsvolle school, met sterke leerkrachten, een beleid dat goed draait en toch… geen kandidaten om de rol van directeur op te nemen. Was er echt niemand die van zichzelf vond dat hij of zij een waardige opvolger kon zijn?

De (startende) directeur, anders bekeken

Daarom: bij deze een pleidooi voor het bijsturen van het maatschappelijk beeld van de directeur. Kunnen we het op de Dag van de directeur ook eens hebben over de directeur die fluitend naar zijn werk vertrekt en met een grootse voldoening (tijdig) naar huis keert? Een directeur die op school zijn collega-directeurs en/of zijn teamleden die delen in het leiderschap, ontmoet en zich zo sterk omringd en ondersteund voelt?

In dat breder plaatje moeten we dringend werk maken van een professioneel continuüm voor (toekomstige) directeurs waarbij we de opvolging van schoolleiderschap bewust, systematisch en proactief aanpakken. Het ontdekken en ontwikkelen van leiderschapspotentieel en -ambities in de schoolteams staat daarbij centraal. Door onder andere bij alle leraren (en leraren-in-opleiding) in te zetten op loopbaancompetenties, inzicht en geloof in eigen kunnen en inzicht in hun beroepsmotivatie, sturen we de huidige ad hoc aanpak in de zoektocht naar nieuwe directeurs bij.

Daarnaast is het cruciaal om kandidaat-directeurs, nog voor ze de job opnemen, voor te bereiden op de uitdagingen en taken eigen aan de job door middel van een weldoordacht aanbod van vormingsactiviteiten. Gooi ze met andere woorden niet zomaar in het zwembad, om dan pas hun zwembandjes beetje bij beetje op te blazen.

Op die manier zorgen we voor duurzaam schoolleiderschap. Potentiële directeurs kiezen dan veel bewuster om zich kandidaat te stellen voor de job en worden dan veel accurater geselecteerd. Hierdoor slagen ze er in om de functie met de nodige voldoening en successen uit te voeren en blijven ze langer aan boord. Wat dan weer maakt dat meer toekomstige kandidaten de job ook zien zitten!

Maar dat is simpeler gezegd dan gedaan. Directeurs zijn, zeker in deze tijden van lerarentekort, wanhopig om hun (sterke) leraren bij zich te houden op school. Ze mogen er niet aan denken dat die ook maar overwegen om elders voor directeur te solliciteren. Echter, zo blijft de ‘pijplijn’ voor nieuwe directeurs leeg.

En dat is jammer: een goede directeur heeft een niet te onderschatten impact op het schoolteam en op die manier op het leren van de leerlingen. Onze kinderen.

Dus denk op deze dag van de directeur ook eens aan de toekomstige leiders van je school. Want we hebben hen nodig, en ze zijn, net als leerkrachten, maar beperkt in voorraad.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234