Donderdag 30/06/2022
null Beeld DM
Beeld DM

ColumnHilde Van Mieghem

Natuurlijk kan kunst de wereld niet redden, maar wel levens

Hilde Van Mieghem neemt de tijd voor een gloedvolle kijk achter de schermen van haar leven.

Hilde Van Mieghem

Het is al jaren geleden, ik weet niet meer precies hoelang, maar ik herinner me nog perfect de affiche waarop in grote letters gedrukt stond: ‘Kan kunst de wereld redden?’

Daarop barstte menig discussie los, in theaters, musea, scholen, bij huisgezinnen en in cafés.

Nee, natuurlijk kan kunst de wereld niet redden, maar wat het wel kan is levens redden. De wereld jagen we met z’n allen vanzelf vrolijk en vol overgave de verdoemenis in. Maar ‘de mensen’, u weet wel, die diersoort waar politici de mond vol van hebben - jammer genoeg, zelden meer dan dat – kunnen wel zeker gered worden.

“Kunst moet altijd de basispremissen van de heersende cultuur in vraag stellen. Dat is de functie van alle kunst. Terwijl de samenleving dit juist probeert te onderdrukken”, zei de Duitse kunstenaar Joseph Beuys. Interessant, want het misprijzen dat men hier bij ons voor cultuur heeft, is niet te onderschatten.

En als ik dan in de krant lees dat de leraar die 26 kleuters misbruikte een straf krijgt van veertig maanden voorwaardelijk, dan denk ik aan die affiche! Hij krijgt nu therapie en volgt een opleiding voor een beroep waarbij hij niet met kinderen in aanraking komt.

Alles wordt ingezet opdat hij zijn leven betert en er geen slachtoffers meer vallen. Fair enough. Bij de kleuters en bij uitbreiding hun moeders, vaders, broers en zussen wordt niet stilgestaan.

Terwijl hij centraal staat bij de therapeut die z’n oor op zijn ziel te luisteren legt, moeten slachtoffers het zelf maar uitdokteren.

Hooguit wordt er in de rechtbank eens geluisterd naar hun verhalen: onze zoon wil niet meer gaan zwemmen, vertrouwt geen enkele man meer, heeft nachtmerries, plast weer in zijn broek, kan zich niet concentreren op school, heeft woede-aanvallen, etcetera.

We weten dat de kinderen die mishandeling en misbruik ondergingen het hoogste aantal uitmaken van de jongeren die zichzelf van het leven benemen. Kinderen hebben geen taal voor wat hen overkomt. In therapie met muziek, spel en tekeningen geeft men hen de kans het via die taal te verwerken en op die manier weer ‘heel’ te worden.

Want terug ‘heel’ worden kàn, ik verzet me heftig tegen de dodelijke uitspraak dat men voor het leven getekend is. Men hoeft geen slachtoffer te blijven en het zou de rechtbanken en onze overheid sieren mochten ze naast bestraffen ook hulp aanbieden.

Bij materiële schade en diefstal wordt er niet alleen zwaarder bestraft, ook restitutie van de schade wordt afgedwongen, betaald door de veroordeelde. Waarom niet ook een prijs zetten op mentale schade? Therapie, musea, theater, dans, beeldende kunst zijn heilzaam als middel, en duur.

Maar als er iets is dat onze toekomst – onze kinderen, ook deze - kan redden, dan is het wel kunst.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234