Dinsdag 09/08/2022
Bart Eeckhout. Beeld dm
Bart Eeckhout.Beeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Nu meteen de Russische gas- en oliekraan dichtdraaien klinkt dapper, maar zou roekeloos zijn

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

Met de gekende passie van vroegere dagen bepleitte Guy Verhofstadt (Open Vld) op de tribune van het Europese Parlement een snel en radicaal sanctiebeleid ten aanzien van Rusland. De Europese tactiek van de traag oplopende sancties heeft geen zin, zo betoogde de oud-premier, omdat Rusland geen democratie meer is, met een democratische publieke opinie die haar leider op andere gedachten kan brengen of dwingen.

Om de oorlog niet nodeloos te rekken moet de Europese Unie sancties met harde hand doorvoeren, vindt Verhofstadt nog. Dat wil zeggen: per direct een olie- en gasembargo invoeren, alle overzeese import vanuit Rusland stilleggen, alle Russische banken van Swift halen, de hele Poetin-kliek droogleggen en extra wapens naar Oekraïne sturen. Dat is nogal wat. Maar de oorlogsgruwel die de legers van de autocraat Poetin loslaten op de Oekraïense bevolking, is ook buitengewoon. De dringende oproep vanwege de Oekraïense regering aan de eigen bevolking om de oostelijke regio te verlaten, doet vrezen dat we, zelfs na de massamoord in Boetsja, het ergste nog niet gezien hebben. Wellicht is dat een juiste inschatting.

Het harde standpunt van Guy Verhofstadt krijgt dus nogal wat bijval. Heeft Verhofstadt ook gelijk? Sta me toe op sommige punten te blijven twijfelen. Vladimir Poetin is een oorlogscrimineel wiens misdaden hopelijk ooit berecht zullen worden door een strafhof. Daar kan geen misverstand over bestaan. We moeten er alles aan doen om de horror in Marioepol of Odessa te stoppen, zonder de agressor te belonen en het belegerde, soevereine Oekraïne tot capitulatie te dwingen.

Of het daarom ook slim is om maar meteen te stoppen met de invoer van olie en gas uit Rusland, is nog een andere kwestie. De Europese afhankelijkheid van import van fossiele energiebronnen uit Rusland was al in vredestijd een groot probleem. Nu de kraan zelf dichtdraaien klinkt stoer als een dappere daad van zelfopoffering, maar het zou ook roekeloos beleid zijn. Nemen we zulke maatregelen onvoorbereid, dan zal de energieschok die we nu beleven nog vele malen verergeren, zonder dat we weten of dat ‘offer’ ook echt bijdraagt aan een snel en gewenst einde aan de wreedheden in Oekraïne.

Een andere, slimmere aanpak is mogelijk. Natuurlijk moeten we af van Russisch gas en olie. Er resten nog zes maanden om dat te bewerkstelligen voor de kilte weer toeneemt. Laten we die tijd met spoed gebruiken om die energie-omwenteling op een ordentelijke, maatschappelijk draaglijke en duurzame manier uit te voeren. Dat kan lukken.

We hoeven intussen niet stil te zitten. Tal van economen bepleiten de invoering van een importtaks op Russische energieleveringen. Een oorlogsbelasting, zeg maar, die Moskou dwingt om zelf te betalen voor de crisis die het veroorzaakt. Met die middelen kunnen Europese landen de kosten van de energieschok en van de vluchtelingenopvang financieren. Het is bij uitstek een maatregel die multinationaal en liefst zelfs globaal genomen wordt. Een gezamenlijke Europese aanpak is dan al een goed begin.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234