Donderdag 26/05/2022
Jana Antonissen. Beeld DM/Bart Hebben
Jana Antonissen.Beeld DM/Bart Hebben

ColumnJana Antonissen

Toen drong tot mij door: shit, ik doe aan ethnic profiling

Jana Antonissen is journalist. Haar column verschijnt wekelijks.

Jana Antonissen

Schrijf waarover je je schaamt, is mij ooit aangeraden. Hoe ongemakkelijker het voelt, des te groter de kans dat je iets goeds op het spoor bent.

Mijn beschamende dwanggedachten begonnen vreemd genoeg niet meteen in 2015 of 2016, na de aanslagen in Parijs, Brussel, Nice en Berlijn; stuk voor stuk steden waar ik in die periode langere tijd doorbracht.

Ik herinner me een vaag gevoel van onbehagen bij de plotse alomtegenwoordigheid van kalasjnikovs te onzer verdediging. Maar de echte, irrationele angst kwam pas later, toen die militairen alweer naar de achtergrond verdwenen waren.

Schijnbaar geruisloos had zich de noodlottige overtuiging in mij genesteld dat het onvermijdelijk was vroeg of laat in zo’n aanslag te belanden.

Het Europol-rapport van 2021 leek mijn vermoeden te bevestigen. Zo vonden in 2020 57 voltooide, mislukte én verijdelde terroristische aanslagen plaats, in vergelijking met 55 in 2019. Het rapport benadrukte ook dat extremisten handig gebruikmaakten van de pandemie om propaganda te verspreiden.

Omdat voor altijd thuisblijven nu eenmaal geen optie is, probeer ik mijn angst te onderdrukken. Meestal lukt dat aardig, maar in volle metrostellen kan ik al eens zenuwachtig worden.

Aangedreven door een totaal ongefundeerd maar daarom niet minder omineus gevoel en tot grote ergernis van mijn reisgenoten ben ik al meermaals voortijdig uit een tram of bus gedoken.

Luchtverkeer echter dwingt me de controle volledig te laten varen. Je neemt namelijk niet zo eenvoudig even een andere vlucht, laat staan dat je uit zo’n toestel springt.

Zo kwam het dat ik onlangs met gortdroge keel en hartkloppingen aan de incheckbalie achter een jongeman stond die om de tien seconden op zijn oude Nokia keek.

Terroristen heb je van elke slag en soort, extremisten aan elk eind van het spectrum. Maar eerlijk is eerlijk, de man voor me leek meer op Salah Abdeslam dan op Anders Breivik of Jürgen Conings.

Toen drong tot mij door: shit, ik doe aan ethnic profiling.

Racisme zit in elk van ons. Stromae heeft dat eens gezegd, en psychologen aan de universiteit van Harvard hebben het aangetoond.

Mensen die beweren geen kleur te zien, willen vooral zichzelf geruststellen. Onder ogen zien dat je niet altijd even ruimdenkend progressief inclusief bent als je jezelf graag presenteert, is pijnlijk.

Toch bewijs je er niemand een dienst mee het simpelweg te ontkennen; jezelf niet, maar ook de mensen die je bange onderbewustzijn over één kam scheert niet. Iedereen heeft vooroordelen, maar het is onze verantwoordelijkheid ertegen te vechten.

Eenmaal hoog en droog in de lucht schuifelde ik aldus op de jongeman af die mijn bange brein als verdacht geclassificeerd had. Hij zat vlak aan de vooralsnog bezette toiletten, wat me de gelegenheid gaf naar hem te glimlachen, een opmerking over de ondergaande zon te maken.

Breed grijnzend zette hij zijn mondmasker af. Hij had mooie, hoge jukbeenderen en een goed verzorgd gebit.

Hij vroeg of hij mijn nummer mocht hebben.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234