Dinsdag 16/08/2022

OpinieDyab Abou Jahjah

Vergis u niet, de strijd in Oekraïne is de strijd om de ziel en de identiteit van Europa

Dyab Abou Jahjah. Beeld © Stefaan Temmerman
Dyab Abou Jahjah.Beeld © Stefaan Temmerman

Dyab Abou Jahjah is essayist en columnist.

Dyab Abou Jahjah

De strijd om Oekraïne die in alle hevigheid woedt is geen ‘gewone’ oorlog tussen twee staten, die zoals elke oorlog sowieso een falen van de menselijke soort betekent, met onnoemlijk leed en onmetelijk trauma. Het is een aardbeving op de breuklijn tussen het Westen en de alliantie van Rusland en China en hun vrienden.

De geopolitieke implicaties van die aardbeving zijn duidelijk. De structuur van het internationale systeem, in politiek en financieel opzicht, de situatie in Taiwan, de strijd om invloed in Afrika: dat zijn allemaal zaken die hier op het spel staan. In Oekraïne zie je de botsing tussen een illiberaal samenlevingsmodel en een liberaal model gebaseerd op de waarden van de verlichting.

Sommigen zullen dit ‘westerse propaganda’ noemen. Niets is minder waar. De crisis in Oekraïne begon in 2014, toen het land een besluit nam over zijn identiteit en zichzelf definieerde als een Europees land. Sindsdien probeert Oekraïne een democratie op te bouwen en de rechtsstaat te vestigen. De twee waarden van de Maidan-revolutie, vrijheid en menselijke waardigheid, staan centraal.

Dezelfde waarden die de Arabische volkeren ertoe hebben aangezet in 2011 op straat te gaan. In de Arabische wereld werd de oorlog in Syrië de plaats waar regimes naar het model van Poetin, en met zijn directe hulp, de rug braken van de vreedzame revolutie, waardoor islamo-fascisten de overhand in de revolutie namen. Vervolgens konden de regimes zichzelf gaan verkopen als de goodguys die het fascisme bestreden.

Denazificatie

Poetin en zijn trawanten in Oekraïne proberen sinds 2014 hetzelfde te doen. De democratische essentie van de Oekraïense soevereiniteitsbeweging te breken en fascistische elementen zoals de Azov-brigade op de voorgrond te laten treden, zodat zij kunnen beweren dat zij slechts fascisten bestrijden. Rusland beweert nu al dat deze oorlog is veroorzaakt door wat het naziterroristen noemt, die de Russischtalige bevolking in Donetsk en Loehansk terroriseren. Poetin sprak van een operatie van denazificatie. Dít is propaganda. Dusver blijven de Oekraïense fascisten van de Azov een minderheid die niet in staat is de hele vrijheidsstrijd in hun land te kapen. Poetin zou dit graag zien veranderen, zoals in Syrië het geval was.

Rusland beweert ook dat de agressie van de NAVO deze oorlog heeft veroorzaakt. Die agressie zou de uitbreiding van de NAVO in oostelijke richting zijn. Mensen die dat zeggen, beseffen niet dat de reden voor deze uitbreiding ligt in de angst van veel staten dat als zij geen lid van de NAVO zouden zijn, de Russische tanks vroeg of laat over hen heen zullen rollen. De NAVO neemt risico’s met haar oostelijke uitbreiding en plukt daar niet veel vruchten van. Het zijn deze landen en volkeren die de bescherming van het westerse bondgenootschap zoeken.

Een Oekraïense vrouw knuffelt een jong meisje in het Moldavische dorp Palanca, nabij de grens.  Beeld AFP
Een Oekraïense vrouw knuffelt een jong meisje in het Moldavische dorp Palanca, nabij de grens.Beeld AFP

Rusland is een nucleaire macht. Niemand kan zijn bestaan of soevereiniteit bedreigen. Wie dat doet bedreigt zijn eigen bestaan, en misschien dat van de planeet. De beweringen van Rusland dat het bang is voor zijn eigen veiligheid en dat het niets anders doet dan zich verdedigen, doen mij denken aan de soortgelijke beweringen van Israël, een andere kernmogendheid. Dít is propaganda om het eigen expansie- en annexatiebeleid te rechtvaardigen.

Fanboys

Het schisma tussen de twee waardensystemen van de verlichting en haar vijanden, is ook aanwezig in onze samenleving en het wordt dieper. Onderschat dat niet. Poetin heeft fanboys hier in Vlaanderen. Mensen als Filip Dewinter en de vleugel die hij vertegenwoordigt in het Vlaams Belang zijn Poetin-fans. Sommige proto-conservatieven die het liberalisme en zijn staatsmodel verachten, hopen ook op een Poetin-zege. Sommige dekoloniale Don Quichots die een diepe wrok koesteren tegen alles wat westers is, hopen ook op een Russische overwinning. Sommige anti-imperialisten die imperialisme alleen waarnemen wanneer het westers is, maar niet inzien dat de Russische invasie van een soeverein land de definitie zelf is van imperialisme, hopen ook op een overwinning van Poetin. De hele samenzweringsgedreven sfeer die activistisch werd in de coronakwestie hoopt ook dat Poetin degenen die zij zien als marionetten van de elites en het plan voor een ‘Great Reset’ zal wegvagen. Een hele hoop politici en zakenmensen die in raden van bestuur van Russische bedrijven zitten en economische banden met Rusland hebben, duimen ook voor Poetin.

Vergeet alles wat je weet over Oekraïne. Het doet er niet meer toe. Vandaag staat dat land aan de poorten van Thermopylae. Het zou Poetin op zijn minst een bloedneus moeten bezorgen. De Oekraïense president Zelensky mag dan een komiek en een politicus met duizend gebreken zijn geweest, hij nam slechte beslissingen en zijn beleid in Oekraïne was allesbehalve een goed model om te volgen.

Maar soms stoppen mensen met zichzelf te zijn en worden ze avatars van de geschiedenis. Ze boren iets aan dat groter is dan hun eigen leven. Vandaag is Zelensky Leonidas geworden. Vergis u niet, de strijd in Oekraïne is de strijd om de ziel en de identiteit van Europa. Het is ook de strijd om de waarden van vrijheid en menselijke waardigheid overal ter wereld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234