Dinsdag 04/10/2022

Opinie

Vertrek van Christiane Taubira is goed voor Frans links

De aanslagen van 13 november vorig jaar hebben van de Fransen weer een 'wij' gemaakt. Beeld reuters
De aanslagen van 13 november vorig jaar hebben van de Fransen weer een 'wij' gemaakt.Beeld reuters

Kleis Jager is correspondent in Parijs voor Trouw en Het Financieele Dagblad.

KLEIS JAGER

Uiteindelijk toch onverwacht stapte Christiane Taubira op als minister van Justitie. Het vertrek van deze vaak omstreden linksbuiten van de Franse regering is goed nieuws voor links in Frankrijk.

Taubira, die haar carrière begon als strijdster voor de onafhankelijkheid van Guyana, kan niet leven met een wijziging van de grondwet waar de Assemblée Nationale zich sinds gisteren over buigt. Haar voornaamste bezwaar is de mogelijkheid terroristen voortaan het Franse staatsburgerschap te ontnemen.

Het afnemen van het paspoort kan niet zomaar. Het is alleen mogelijk wanneer een terrorist - die definitief is veroordeeld -nog een andere nationaliteit heeft, zodat hij niet stateloos kan worden. Het is, zoals premier Manuel Valls het uitdrukt, vooral een sterk symbool: een lid van de nationale gemeenschap dat landgenoten vermoordt, is niet langer een kind van de republiek.

Voor Taubira is die redenering het bewijs dat de regering een twijfelachtige kant is opgegaan. De maatregel zou stigmatiserend zijn, zo suggereerde zij. Tegenstanders hameren erop dat er voortaan twee soorten Fransen zijn, echte en niet helemaal echte. Bovendien loopt, vreest zij, het droit du sol, 'het recht van de grond', gevaar. Dat voor veel Fransen bijna heilige principe bepaalt dat de grond waarop iemand wordt geboren ook bepaalt welke nationaliteit iemand heeft. In de meeste andere landen is de bloedband bepalend voor de nationaliteit.

De argumenten van Taubira tonen hoe ver links van zijn kiezers staat. Gewone Fransen begrijpen weinig van haar bezwaren. Er zijn nu eenmaal misdaden die je niet begaat, en een volk - ja, heus, het Franse volk bestaat - dat zich niet verdedigt, dat zijn tanden niet kan laten zien, is uiteindelijk gedoemd om te verdwijnen.

Natuurlijk, het vooruitzicht dat hij zijn Franse staatsburgerschap kan kwijtspelen, zal geen terrorist op andere gedachten brengen. Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom te benadrukken waar de loyaliteit van die staatsburgers moet liggen.

De aanslagen van 13 november vorig jaar hebben van de Fransen weer een 'wij' gemaakt. De ware betekenis van het devies vrijheid, gelijkheid, broederschap is voor velen opeens duidelijk geworden. Het betekent niet dat iedereen 'zijn ding moet kunnen doen'. Het beroemde devies staat voor een ideaal van sociale eenheid: Fransen zijn verschillend, kunnen overal vandaan komen, elke huidskleur en elk geloof hebben, maar over de essentie zijn zij het eens. Moeten zij het zelfs eens zijn, omdat er anders geen sprake meer is van een Franse natie.

Taubira daarentegen denkt dat een jihadist een Fransman is die waarschijnlijk weinig kansen heeft gehad in een samenleving vol onrecht en die moet worden heropgevoed. De vrouw die haar naam verbond aan het homohuwelijk toont met haar verzet dat zij is blijven haken in een tot op de draad versleten ideologie. Aan Taubira is de verandering die na november heeft plaatsgehad, voorbijgegaan.

Haar vertrek is daarom heilzaam. Voor de regering in de eerste plaats, die eerder al het economische beleid in liberale zin bijstelde, tot verdriet van Taubira en veel anderen overigens. Maar eigenlijk is dit goed nieuws voor links in het algemeen. Dat zal zich, om moreel en electoraal te overleven, moeten bevrijden van de gewoonte om besmuikt te gniffelen bij de vlag en het volkslied en een afgestoft, open en positief nationalisme moeten omarmen.

Kleis Jager. Beeld rv
Kleis Jager.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234