Donderdag 19/05/2022
null Beeld Eric De Mildt
Beeld Eric De Mildt

Taalblog

Wakker worden als een vreemde in je eigen moedertaal

Schrijfster Ann De Craemer verwoordt haar liefde voor taal in de blog 'Ik hou van taal'.

Ann De Craemer

U heeft het vast ook al gedaan: praten met een Italiaans, Frans of Marokkaans accent. Lachen gegarandeerd op zulke momenten, zoals in deze sketch van het 2BE-programma 'Wat Als?'.

Wanneer we voor de grap een accent nabootsen, kunnen we daarna meteen weer het Nederlands spreken waarbij we ons het lekkerst voelen - een Nederlands dat alleen is gekleurd door onze eigen persoonlijke tongval.

Sommige mensen echter openen hun ogen en praten voor de rest van hun leven met een accent waarvoor ze niet hebben gekozen. Het overkwam Julie Matthias (50) uit het Engelse Chatham.

Zij leidt aan het Foreign Accent Syndrome. Ik had er nog nooit over gehoord, tot ik er gisteren op de website van de BBC een verbijsterend artikel over las. Vier jaar geleden begon Julie Matthias van het ene moment op het andere Engels te praten met een accent dat - afhankelijk van de interpretatie van de toehoorder - Frans of Chinees in de oren klinkt. Julie heeft nochtans haar hele leven in Groot-Brittannië gewoond. In dit interview met BBC News kunt u haar horen praten.

Julie is een van de weinige mensen ter wereld die lijdt aan het Foreign Accent Syndrome (FAS) of 'buitenlandsaccentsyndroom', een aandoening die de spraakpatronen doet veranderen. Wetenschappers staan voor een raadsel over wat de precieze neurologische oorzaak is, maar vaak komt FAS voor na een beroerte of een hoofdletsel. Dat kan tot schade leiden in het spraakcentrum van de hersenen, waardoor patiënten sommige klanken en lettergrepen anders dan normaal uitspreken, en het lijkt alsof ze een buitenlands accent hebben. Bij Julie Matthias is haar aandoening waarschijnlijk het gevolg van een auto-ongeval. Ze leed daarna maandenlang aan zware migraine, en op een ochtend stelde ze vast dat ze met een ander accent praatte. In haar kapsalon spraken klanten haar aan alsof ze iemand was die het Engels niet goed beheerste.

Wereldwijd zijn er slechts enkele wetenschappers die zich toeleggen op het Foreign Accent Syndrome - in België bijvoorbeeld Peter Mariën van de VUB. Het precieze aantal patiënten met FAS is onbekend. Er werd voor het eerst melding van gemaakt in 1907, en tussen 1941 en 2009 is het slechts 62 keer vastgesteld.

Foreign Accent Syndrome leidt vaak tot psychologische problemen, en dat is niet verwonderlijk: taal is een essentieel onderdeel van onze identiteit. Ook Julie Matthias lijdt emotioneel onder haar aandoening: "Het neemt je hele identiteit weg", aldus Julie. Op een bepaald moment durfde ze zelfs niet meer naar zichzelf te kijken: "Het was lastig om in de spiegel te kijken en te praten - omdat het mijn stem niet meer was." Daar komen dan nog de botte reacties van buitenstaanders bij. Matthias heeft het zelfs over racisme: mensen behandelen haar sinds haar aandoening vaak alsof ze een vreemdelinge in eigen land is.

Neurologen als Sheila Blumstein van Brown University, Rhode Island, hebben al belangrijke stappen gezet in de zoektocht naar waar zich precies de hersenschade bevindt bij patiënten als Julie, maar het volledige antwoord kennen ze nog niet.

Hopelijk slagen ze daarin, want plots een vreemde in je eigen moedertaal zijn, moet aanvoelen als wakker worden in een nachtmerrie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234