Zondag 26/06/2022
Bondscoach Marc Wilmots. Beeld Photo News
Bondscoach Marc Wilmots.Beeld Photo News

Hans Vandeweghe

Wat een masochist zeg, die Wilmots. Wat bezielt die man?

Hans Vandeweghe volgt het EK voetbal, de Tour en de Olympische Spelen in Rio.

Hans Vandeweghe

Een rode loper voor de Rode Duivels ligt netjes uitgerold op het Europees voetbalfeestje, maar onze jongens prefereren de dienstingang, geheel naar het imago van hun travaillistische bondscoach. Daar is niets mis mee, maar het moet niet gekker worden: flauw zijn de favorieten die zich als underdog voordoen. Alles minder dan een overwinning in de achtste finales tegen Hongarije, morgen om 21 uur in Toulouse, is een mislukking.

Vroeger beweerden voetballers dat ze geen kranten lazen, maar ze lazen ze toch. Soms kregen ze die zelfs gratis thuis bezorgd, in ruil voor bewezen diensten in de vorm van kleedkamerlekken. Hoe dat met deze generatie zit, is mij niet bekend. Zouden die al ooit een krant in handen hebben gehad? Het knisperen van het papier, na drie pagina's een zwarte schijn op je vingers, die sensaties? Neen, die lezen vast digitaal.

Deze generatie ziet geen kranten, hooguit verschijnen op hun Facebookpagina artikels tussen de gelukwensen van aanbidders, en daar hebben ze dan geen tijd voor, want daar wacht alweer de Playstation of de Kolonisten van Catan. En zo, door geen kranten te lezen, hebben ze gelukkig niet meegekregen dat hun bondscoach liever tegen Spanje of Engeland zou spelen dan tegen Hongarije.

Wat een masochist zeg, die Wilmots. Jezelf Spanje toewensen. Wat bezielt die man? Alleen al zijn redenering is een psychologische analyse waard: hij speelt liever wedstrijden waarin hij niets te verliezen heeft. Wedstrijden waarin je wel iets te verliezen hebt, dat zijn wedstrijden die je moet winnen. De angst om te moeten winnen (en dus te falen), dat heet faalangst. Als je niets te verliezen hebt, kun je ook niet falen. En als je alle wedstrijden wint die je moet winnen, kom je vanzelf wel wedstrijden tegen waarin je niets te verliezen hebt.

Hans Vandeweghe. Beeld Karel Duerinckx
Hans Vandeweghe.Beeld Karel Duerinckx

Prendergast

Natuurlijk haalde hij er weer een voorbeeld bij uit zijn eigen fenomenale carrière, met name de laatste wedstrijd van de Rode Duivels op het WK 2002 in Japan. Hij legde toen geheel onbevangen en nogal lomp een elleboog in de nek van een Braziliaan en scoorde met het hoofd. Die goal werd afgekeurd en heet nu nog steeds de Schande van Prendergast, want zo heette de scheidsrechter. Dat het doelpunt van Zlatan Ibrahimovic afgelopen woensdag tegen de Zweden door eender welke scheidsrechter in de wereld meer niet dan wel zou worden afgekeurd, horen we daar nog iemand over? Daardoor had het 1-0 voor de Zweden gestaan en konden wij door de over- winning van Ierland tegen Italië alsnog als vierde naar huis, maar dat behoort voortaan tot de collectieve tricolore amnesie.

Jawel, de Rode Duivels zijn in hun laatste wedstrijd langs de afgrond gepasseerd en dat hebben ze hoofdzakelijk aan zichzelf en hun coach te danken. Bepaald vervelend is dat de kwaliteit van de eerste wedstrijd tegen Italie - gegroepeerd voetballen, maar toen werd geen gaatje gevonden - tegen de zwakkere Zweden was afgebrokkeld tot onoordeelkundig heen en weer draven tussen verdediging en aanval. Door het surplus aan individueel talent, leverde dat nog enkele kansen op, maar het was uiteindelijk een lucky shot - eigen woorden van Radja Nainggolan - via de broek van een Zweed die over de 1-0 zou beslissen.

Er zijn geen makkelijke wedstrijden op dit EK, zegt Marc Wilmots. Dat klopt, en zeker niet als je het jezelf moeilijk maakt. Hij verwees naar Portugal tegen Hongarije, maar de Portugezen verdedigden in die wedstrijd als preminiemen. De Spanjaarden werden door de Kroaten in bedwang gehouden, zelfs geklopt, maar hadden dat aan zichzelf te danken.

Als Wilmots echt denkt dat we daar in trappen, dat elke wedstrijd moeilijk is en dat hij graag tegen Spanje of Engeland had gespeeld, dan willen we voor hem de rekening maken. Aan de overzijde van de tabel zitten twintig mondiale en Europese titels samen. De acht landen aan onze kant hebben samen nul titels behaald.

Zijn we nu goed of zijn we niet zo goed als we denken/hopen? De buitenlandse pers is er nog niet uit. Het ene medium vindt het knap wat 'brave little Belgium' doet, het andere denkt dat we een hype zijn. We zijn noch het een, noch het ander. De Rode Duivels hebben de onderdelen om een Ferrari in elkaar te zetten, en af en toe lukt dat en krijgen ze die ook aan het rijden. Zelden full speed evenwel, en soms lijkt de Ferrari wel een Lada, klaar om uit elkaar te vallen.

Tegen Zweden bleek eens te meer dat de ploeg niet als één blok opereert. Wilmots stond de hele wedstrijd langs de zijlijn en wees hoe het moest: zijn gestrekte armen maakten de ruimte ertussen kleiner. Tegelijk werd de ruimte op het veld steeds groter. Luisteren ze niet naar hun bondscoach - niet altijd, neen - of staan ze gewoon niet goed?

Het mysterie van de mandekking

Er is ook het grote mysterie van de mandekking. Analisten wijzen op de inconsequentie in dat verhaal. "Mandekking kan werken, maar als je het niet goed uitvoert, wordt het een verhaal van los zand", zegt een analist, zonder dat hij factureert.

Die veelbesproken mandekking van Marc Wilmots ontstond in augustus 2012, toen hij Nederland klopte met 4-2 en drie man - Defour, Witsel, Chadli - in de mandekking liet spelen op respectievelijk Sneijder, Van der Vaart en De Jong. Het probleem met mandekking is tweeledig. Na de afgebroken aanval van de tegenstander weet je nooit waar je uitkomt in balbezit, wat het omscha- kelen bemoeilijkt. Een tweede probleem is dat je bij balverlies niet als een coherent blok druk kunt gaan zetten als niet iedereen meteen bij de les is. De realiteit is deze: de meeste Duivels houden niet van mandekking en ze doen maar wat.

De analisten hadden het meteen opgepikt: vaak zetten één of hooguit twee man die druk. Mandekking lijkt in beginsel makkelijk, maar om de perfectie te bereiken vereist het van het hele team nog meer denkwerk (en loopwerk) dan zonedekking. Een trainer die overal en altijd mandekking speelt is Marcelo Bielsa, een cult- coach en een halve slavendrijver die uren en uren traint met zijn clubs tot ze het onder de knie hebben.

Marc Wilmots mist een aantal niet geheel onbelangrijke dingen om Bielsa te zijn, als hij dat al zou willen: tijd, voetbalverstand en oefenstof. En dan zegt de analist weer: "Mandekking? Hij zegt dat wel. Maar mandekking is nog iets anders dan in de zone een man kort dekken. Ik heb nog geen mandekking gezien bij de Belgen. Het is improvisatiedekking."

Ach weet u wat? Bij elke overwinning - hoe gelukkig ook - kunnen stukjes als dit hier met het modewoord 'zuur' worden afgedaan en bewijst Marc Wilmots een beetje meer zijn grote gelijk. Hij weet dat het team een vreemd organisme is. Zoals een plant uit zichzelf kan ontstaan en groeien, zonder boer of tuinder in de buurt, kan ook een team autonoom groeien en bloeien. De enige voorwaarde is dan wel dat boer Wilmots de plant helemaal met rust laat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234