Zondag 25/09/2022

OpinieLieven Buysse

Wie maakt van Boris Johnson een voetnoot in de geschiedenis?

Schilderij van Boris Johnson van de hand van Oekraïense kunstenaars. Beeld Getty Images
Schilderij van Boris Johnson van de hand van Oekraïense kunstenaars.Beeld Getty Images

Lieven Buysse is hoogleraar Engelse taalkunde en Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel

Lieven Buysse

Het korte tijdperk van Boris Johnson is ten einde. Hij laat, alle retoriek ten spijt, een politieke puinhoop achter. Zijn opvolger, en bij uitbreiding de hele Britse politiek, moet een nieuwe koers varen door voor oude recepten te kiezen.

Met de brexitcampagne veranderde het gezicht van de Britse politiek. Boris Johnson schaarde zich achter die kant die hem de grootste profileringskansen zou bieden. De Leave-campagne deed waar Johnson zich jarenlang in had bekwaamd als journalist: met veel bravoure halve waarheden over de EU voor hele verkopen. Het onverhoopte resultaat van het referendum nestelde zijn methode en zijn populariteit vrijwel meteen in de Britse politiek.

Alle partijgenoten die zich nu verontwaardigd tonen om zijn gebrek aan integriteit, waren al die tijd medeplichtig. Toen ze Johnson op het premierschild hesen, wisten ze goed wat ze deden. Een politicus die lak heeft aan alle conventies, stond garant voor een onuitgegeven recept om dossiers door te drukken, en als het even kon, zou hij de partij een verkiezingsoverwinning bezorgen.

Johnson en zijn volgelingen hebben hun partij in een identiteitscrisis gestort. Haar imago van oerdegelijk staatsdragend instituut ligt aan diggelen. Het adagio ‘zonder Conservatieven regeert de chaos’ klinkt na het kabinet-Johnson bijzonder ironisch.

Ook inhoudelijk moet de aanpak anders. Van Johnsons verkiezingsbeloften (en dus die van zijn partij) komt weinig in huis: investeringen in het economisch achtergestelde Noord-Engeland blijven uit of gaan op aan wanbeheer, van de 40 beloofde nieuwe ziekenhuizen zal een fractie gerealiseerd worden. Internationaal moet het VK weer een betrouwbare partner worden die zijn akkoorden honoreert, weg van onder meer de huidige ramkoers tegen de EU.

Velen voelen zich geroepen om naar Downing Street te verhuizen. Topministers uit de regering-Johnson brengen een ervaringsbonus mee, maar hoe schatplichtig zijn ze aan hun voorganger? De grootste kans maakt defensieminister Ben Wallace. Hij bleef gewoon op post, maar liet zich zelden openlijk voor de kar van Johnson spannen. Ook de eurovijandige groep zal zijn kans wagen om hun brexit te beschermen en hun machtsbasis in de partij gaaf te houden. Of men zich nogmaals door hen op sleeptouw wil laten nemen, is twijfelachtig.

Dan zijn figuren zoals oud-buitenlandminister Jeremy Hunt of de pragmaticus Tom Tugendhat veiligere keuzes. Zij lieten zich intern kritisch uit over Johnson en bouwden een degelijke reputatie op binnen het Lagerhuis. Een garantie op een stijlbreuk, maar misschien te saai.

De Tory-fractie in het Lagerhuis draagt sowieso een verpletterende verantwoordelijkheid voor verleden en toekomst. Ze heeft Johnson lang laten begaan, en zal nu in een stapsgewijs proces de twee kandidaten selecteren waartussen de partijleden kunnen kiezen. De opdracht is duidelijk: de puinhoop opruimen én een wervend verhaal schrijven, van Johnson een voetnoot in de geschiedenis maken, integriteit en stabiliteit terugbrengen naar Westminster, en het ruime mandaat van de kiezer aanwenden zoals ze dat aan die kiezer beloofd had. Dat wordt een zaak van het hoofd koel houden in een hete zomer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234