Vrijdag 27/05/2022

Opinie

Zijn kinderen nu ook beter af met nieuwe privacywet?

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Eva Lievens is professor recht en technologie aan de UGent. Sam Ickx is digitaal aanbodverantwoordelijke bij Ketnet.

Eva Lievens en Sam Ickx

De afgelopen weken kon je er niet omheen. Alles stond in het teken van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Bedrijven wijzigden hun privacybeleid om gebruikers meer rechten te geven bij de verwerking van hun gegevens. Althans, dat was het doel dat de Europese wetgever voor ogen had. Voor kinderen vraagt de AVG bijzondere aandacht en bescherming. Maar bedrijven en organisaties hebben vaak te weinig aandacht voor het recht op privacy en gegevensbescherming van kinderen. Zij implementeren de AVG eerder als een checklist waarbij kinderen niet hoog op de prioriteitenlijst staan.

Kinderen zijn zich minder bewust van de risico’s en de mogelijke gevolgen van de verwerking van hun persoonsgegevens. De AVG stelt een aantal specifieke maatregelen voor om voor extra bescherming te zorgen. De Europese lidstaten kregen zelf de kans om een minimumleeftijd te bepalen vanaf wanneer kinderen kunnen instemmen met de verwerking van hun gegevens. In tegenstelling tot de overheersende indruk is er niet altijd toestemming vereist.

Eva Lievens. Beeld rv
Eva Lievens.Beeld rv
Sam Ickx. Beeld rv
Sam Ickx.Beeld rv

Als dat wel het geval is, moet men onder de minimumleeftijd voorafgaand ouderlijke toestemming verkrijgen. In België is die minimumleeftijd 13 jaar. Voor bedrijven en organisaties zal het niet eenvoudig zijn om dit in de praktijk om te zetten. Bovendien legt dit systeem veel verantwoordelijkheid bij de ouders. In bepaalde situaties is het ook denkbaar dat kinderen geen ouderlijke toestemming krijgen, omdat ouders niet online zijn of omdat ze geen interesse tonen. Ouders zijn ook niet per se beter gewapend of geïnformeerd om beslissingen te nemen over de verwerking van gegevens van hun kinderen.

De AVG benadrukt dat informatie over het verwerken van persoonsgegevens en de rechten van betrokkenen transparant en eenvoudig moeten zijn. In het bijzonder wanneer de informatie specifiek voor een kind bestemd is. Vaak zijn de privacydisclaimers opgesteld in juridische taal, onbegrijpelijk voor veel ouders en al helemaal niet voor kinderen. Het formuleren van deze informatie op een verstaanbare manier vraagt een bijzondere inspanning.

Ketnet lanceerde een kindvriendelijke privacydisclaimer waarin men op kindermaat en in begrijpelijke taal uitlegt wat gegevensverwerking is en wat er allemaal gebeurt met de gegevens die kinderen aan Ketnet toevertrouwen. De Ketnet-wrappers die in een video uitleggen wat gegevensverwerking is, daarmee krijg je nu eenmaal makkelijker de aandacht van kinderen.

Maar daar stopt het niet. Ketnet wil samen met de ouders een bondgenoot zijn van kinderen op hun digitale pad. Bij het aanmaken van een Ket-profiel, zeg maar de Facebook van Ketnet, moedigt Ketnet kinderen en ouders aan om in dialoog te gaan. Zo hebben ouders niet alle macht in handen, maar is het een gezamenlijke beslissing. Mediawijsheid van kinderen en ouders versterken is een belangrijke stap, die ook hoog op de agenda van beleidsmakers staat.

Het kan niet de bedoeling zijn om de verantwoordelijkheid enkel bij ouders en kinderen te leggen. Bedrijven en organisaties die persoonsgegevens van kinderen verwerken, moeten zich niet blindstaren op leeftijdsgrenzen of een mechanische toepassing van de AVG. Ze moeten een reflex kweken waarbij nagedacht wordt over welke gegevens ze van kinderen verzamelen, of dat echt noodzakelijk is en welke waarborgen ze kunnen inbouwen.

Wanneer een groot deel van de gebruikers uit kinderen bestaat, dan moeten bedrijven dit erkennen en hun gegevensbeschermingsbeleid hieraan aanpassen. Een verantwoordelijk beleid zoomt niet enkel in op vormelijke aspecten, zoals een voor kinderen verstaanbaar privacybeleid, maar besteedt ook aandacht aan inhoudelijke aspecten zoals eerlijke en kindvriendelijke marketing- en profileringspraktijken.

Er is nog veel werk voor bedrijven en organisaties die gegevens verzamelen van kinderen. De AVG kan veelbelovend zijn voor een generatie mediawijze kinderen, maar enkel als alle actoren – zoals de overheid, de nieuwe Gegevensbeschermingsautoriteit, bedrijven, onderwijs, media, ouders en kinderen – dit potentieel optimaal benutten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234