Dinsdag 17/05/2022

winterdepressie

12 dagen, 2 uren zon: somberste december in 50 jaar maakt ons depressief en kwetsbaar

►Gebrek aan zonlicht maakt ons meer vatbaar voor verkoudheden en vermoeidheid. Beeld ANP
►Gebrek aan zonlicht maakt ons meer vatbaar voor verkoudheden en vermoeidheid.Beeld ANP

We beleven de donkerste december sinds 1956. De zon heeft zich in de eerste twaalf dagen van de maand nog geen twee uren laten zien. Dat is slecht nieuws, want ons lichaam en onze geest hebben zonlicht broodnodig.

PHG

Kan iemand zich herinneren wanneer de zon nog eens uitgebreid te zien was? De eerste zeven dagen van december: nul uren zon. Vorige week vrijdag was ze er dan toch eindelijk, maar bleef amper anderhalf uur. De daaropvolgende dagen kwamen er nog enkele minuten bij.

"In totaal noteren we in Ukkel voor de eerste twaalf dagen van december 118 minuten zon. Het is in deze periode niet meer zo somber geweest sinds 1956. Toen scheen de zon 25 minuten in die eerste twaalf dagen", weet weerman David Dehenauw. In een normale decembermaand halen we gemiddeld 45 uren zon.

Van dat gemiddelde zijn we nu heel ver verwijderd. En dat is alarmerend, want ons lichaam heeft niet alleen nood aan licht, maar ook aan de UV-stralen van de zon. "Die hebben we nodig op onze huid om vitamine D aan te maken", zegt professor klinische en experimentele endocrinologie Chantal Mathieu (KU Leuven).

"Vitamine D heeft een positief effect op onze hersenen. We weten dat mensen die een tekort aan die vitamine hebben, vaker aan depressies lijden." Van het gebrek aan zon worden we niet alleen futloos, we worden ook meer vatbaar voor verkoudheden, vermoeidheid en spierpijn. Vitamine D is immers bevorderlijk voor de immuniteit van het lichaam en versterkt de botten.

We krijgen de vitamines niet enkel met het zonlicht binnen, we kunnen ze ook via de voeding opnemen, maar er zijn niet veel voedingsmiddelen die vitamine D bevatten. In vette vis zoals wilde zalm of makreel zit vitamine D.

Overwinteren

Die vitamine kunnen we dus ook zelf aanmaken door de UV-stralen die op onze huid vallen. "Maar dan moet er natuurlijk wel zon zijn en moet ze hoog genoeg aan de horizon staan. En moeten we ons niet helemaal inpakken van kop tot teen als we buitenkomen, zodat de zon alleen aan het topje van onze neus kan."

De oplossing: overwinteren aan de costa's of in Oostenrijk op een berg gaan zitten waar de inval van UV-stralen wel ideaal is. "Of naar de apotheek gaan en supplementen halen. Als je in februari, op het einde van de winter, het bloed van de Belgen bekijkt, heeft het gros een tekort aan vitamine D. Vandaar het advies aan kwetsbare groepen zoals ouderen en kinderen om supplementen te nemen in de winter."

De zon is op nog een andere manier zinvol. "Licht dat op ons netvlies valt, zorgt ervoor dat in onze hersenen het genotshormoon serotonine wordt vrijgemaakt. Te weinig licht kan leiden tot depressies. Daarom gebruiken psychiaters lichttherapie om depressies te behandelen", stelt Mathieu.

Dat doen ze onder meer in de winterdepressiekliniek van de Universiteit UMC in Groningen. Diensthoofd Ybe Meesters weet hoe belangrijk zonlicht is. "Winterdepressies zijn niet het gevolg van het eindejaarsgevoel, maar wel van een gebrek aan licht."

We snakken naar de deugddoende zonnestralen, maar voorlopig blijven we op onze honger zitten. "Veel zon verwachten we niet de volgende dagen. Morgen (vandaag donderdag, red.) kan ze hier en daar tussen de wolken en de buien door wel even schijnen en ook de dagen erna zijn opklaringen mogelijk, maar dat is het voorlopig", besluit David Dehenauw.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234