Dinsdag 05/07/2022

25 vragen over de magyaren

H1 Waar komen de Hongaren vandaan? Het historische verhaal van de Hongaren begon in de regio van het Oeral-gebergte, aan de geografische grens tussen Europa en Azië. Het waren volksstammen die aan nomadische veeteelt deden en tussen 896-900 in het Karpaten-bekken en de Midden-Donau aankwamen. Het typische ruitervolk heeft eeuwenlang aan volksverhuizingen gedaan. Uiteindelijk heeft het zich in zijn nieuwe woongebied gevestigd. Ze noemen dit zelf de honfoglalàs, de 'inbezitneming van het vaderland'.

H2 Hongaars, wat is dat voor een taaltje?

Het Magyaars stamt niet af van de Indo-Europese stam, maar behoort tot de Fins-Oegrische taalgroep. Het is verwant met Fins en Ests, hoewel die landen op grote afstand van elkaar liggen. Er zijn een paar woorden doorgedrongen tot ander Europese stalen, zoals huzaar (ruiter) van huszar en sabel van szablya. Ons woord 'koets' en het Duitse 'Kutsche' komen van de Hongaarse stad Kocs, waar dit nieuwe vervoermiddel destijds werd gebouwd. Behalve door de tien miljoen inwoners van Hongarije wordt Hongaars ook nog gesproken door twee à drie miljoen mensen in omringende landen.

H3 Zijn alle Hongaren katholiek?

Toch zo'n 70 procent, terwijl een goede 20 procent protestants is. Het katholicisme gaat terug tot het jaar 1001 toen de jonge koning Stefan (Istvan) zich bekeerde en later zelfs heilig werd verklaard. Zijn speciale kroon (Stefanskroon) siert tot vandaag het staatswapen en de dag van zijn heiligverklaring 20 augustus (1083) is nu nog de nationale feestdag.

H4 Hoe zit dat met het voortdurende geschuif met de grenzen van Hongarije?

Enige tijd was Hongarije een groot koninkrijk, van 1867 tot 1918 maakte het met een beperkte autonomie deel uit van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie en na de Eerste Wereldoorlog verloor het twee derde van zijn grondgebied aan nieuw opgerichte Europese staten.

H5 Is het waar dat ze grappen maken over die grensverplaatsingen?

Ja, en eentje gaat zo: "Een oude man komt in de hemel en Petrus vraagt hem:

- Waar ben je geboren?

- In Oostenrijk-Hongarije.

- Waar heb je gestudeerd?

- In Tsjecho-Slowakije.

- Waar ben je getrouwd?

- In Hongarije.

- Waar heb je gewerkt?

- In Rusland.

- Waar ben je gestorven?

- In Oekraïne.

- Wel, voor zo'n zwerver is er in het paradijs geen plaats.

- Hoezo een zwerver? Ik ben nooit uit (mijn dorp) Munkacs weggeweest."

H6 Waarom is 1956 zo'n beroemde datum in de moderne Hongaarse geschiedenis?

Toen was er een volksopstand tegen het communistische regime voor liberale hervormingen en werden de standbeelden van Stalin neergehaald. Op 4 november viel het Russische Rode Leger met 200.000 manschappen het land binnen en walste de beweging van het gewapende volk plat. Er vielen veel doden, duizenden verdwenen achter tralies en 200.000 Hongaren ontvluchtten hun land, dat terug in het sovjetgareel werd gedwongen.

H7 Wat is goelasj- communisme?

De term verwijst naar het nationale keukengerecht van de Hongaren. Na het neerslaan van de opstand van 1956 kwam er onder Janos Kadar een tijdperk dat de 'periode van de normalisering' heette. Er was geen politieke vrijheid, maar iedereen had wel eten (goelasj) genoeg. Het communistische regime probeerde de sociale vrede af te kopen met levensmiddelen en consumptiegoederen.

H8 Hoeveel festivalgangers zakken elk jaar af naar het Sziget-festival?

Meer dan 300.000. Het festival, dat plaatsvindt op een eilandje van de Donau in Boedapest, is een van de grootste zomerfestivals van Europa. Liefst 800 groepen treden aan op 30 podia, een week lang en dat alles voor 80 euro (www.szigetfestival.com).

H9 Houden de Hongaren ook van klassieke muziek?

Hongarije heeft inderdaad iets met klassieke muziek. Bela Bartok en Franz Liszt zijn wereldberoemd geworden. De operettekoning Franz Lehar was Hongaar en Zoltan Kodaly geniet faam als hedendaagse componist van klassieke werken.

H10 Hoeveel kost een krant in Hongarije?

0,5 euro

H11 Wat is het Beeldenpark?

Een verzameling van 42 beelden van communistische leiders, die na de val van het IJzeren Gordijn van hun sokkels zijn gehaald. Ze prijken kolossaal op een steenworp van Boedapest, maar ontdaan van al hun glorie.

H12 Hoeveel badhuizen telt Boedapest?

Meer dan tachtig. Boedapest staat dan ook bekend als kuuroordstad. De badplaatsen zijn gevuld met water van natuurlijke warmwaterbronnen en een hotel, het prestigieuze Gellert, kent wereldroem op dat vlak.

H13 Wat is dé toeristische trekpleister van Hongarije?

Het Balatonmeer. Met een oppervlakte van 596 km2 is het meer, ook wel de Hongaarse Zee genoemd, het grootste van Midden-Europa. Maar ook de cultuursteden Boedapest, Esztergom, Pécs, Szeged en Györ trekken veel bezoekers en natuurlijk de uitgebreide steppenvlakte, de poesta.

H14 Waarom bestellen liefhebbers van Mexicaans bier in Hongarije best geen Corona?

Omdat dat de naam is van een plaatselijk Hongaars bier. Wie het Mexicaanse goudgeel wil, vraagt gewoon een Coronita.

H15 Hoe wordt Boedapest nog genoemd?

De parel van de Donau, al zou Wenen die naam graag voor zichzelf hebben. De rivier splitst de stad in twee delen, Boeda en Pest. De hoofdstad telt 200 musea, 40 theaters en 7 concertzalen.

H16 Is studeren duur in Hongarije?

Niet echt. Inschrijven aan de universiteit is gratis en voor een studentenkamer betaal je maandelijks amper 40 euro.

H17 Wat is Absolutely Walking Tours?

Een klein reisbureau dat onder het motto 'The way it was, comrade' een rondleiding door het communistische verleden organiseert. De hamer-en-sikkeltoer houdt onder meer halt bij een orwelliaanse flat met authentieke sovjetinrichting.

H18 Hoeveel kost een bioscoopkaartje?

4 euro

H19 Welke voertuigen produceerde Hongarije toen het deel uitmaakte van de Comecon?

Icarus-bussen, die naar heel het communistische (handels)blok werden uitgevoerd en die vaak vandaag nog rijden.

H20 Welke rockband trad in 1986 op in Boedapest?

Queen. Freddy Mercury zong toen het Hongaarse volkslied: 'God zegen de Hongaren.' Tijdens het communisme kon je alleen op de zwarte markt westerse muziek kopen. Enkel platen van Boney M en Abba waren officieel verkrijgbaar.

H21 Wat is de Avo?

De Hongaarse variant van de inlichtingendienst KGB. Vanaf 1948 leefden de Hongaren in een strenge dictatuur en voerde de Avo een waar schrikbewind.

H22 Waarom kan Hongarije het niet goed vinden met buurland Slowakije?

In Slowakije woont een Hongaarse minderheid, iets meer dan 10 procent van de inwoners heeft Hongaarse roots. De twee landen geraken het niet eens over de rechten van die minderheid. Om dezelfde rede zijn er ook spanningen met Servië en Roemenië.

H23 Waarom zeggen sommigen dat het kleine Hongarije een culinaire reus is?

Omdat beroemde gerechten en voedingswaren van daar komen. Gulyas (goelasj), fogas (snoekbaars uit het Balatonmeer) en Tokaj (voortreffelijke wijn) zijn de bekendste, maar Hongarije is ook bekend om zijn paprika, salami en barak palinka (abrikozenjenever). Wie foie gras in Parijs koopt, heeft zonder het te zien veel kans op een Hongaarse lever. Al tientallen jaren worden ganzenlevers geëxporteerd.

H24 Wat is de munteenheid?

De forint (Ft), verdeeld in 100 filler. Een euro is 254 Ft.

H25 Wie of wat is Attila?

Attila is de legendarische koning van de Hunnen die door zijn plundertochten de bijnaam 'de gesel gods' kreeg. Maar een 'attila' is ook een naar hem genoemd kort jasje dat traditioneel tot de nationale klederdracht van de Magyaren behoort. (FS / KC)

Veel van deze informatie is geput uit het onlangs verschenen boek Geschiedenis van Hongarije van Vladimir Ronin, uitgegeven bij Garant, Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234