Zaterdag 21/05/2022

3

Een genetisch verschil bepaalt het verschil tussen een straffe roker en een gelegenheidsroker. Amerikaanse onderzoekers schrijven in PNAS dat een genvariatie het genoegen beïnvloedt dat aan een sigaret wordt beleefd. Zij legden rokers in een scanner en bekeken wat er gebeurt in het beloningscentrum van de hersenen. Bij straffe rokers blijken de receptoren (eiwitten waaraan zich moleculen binden) anders te werken. De studie bewijst opnieuw dat de kans om te stoppen met roken genetisch is bepaald. Vorig jaar vond een groep onderzoekers al drie genetische varianten die de afhankelijkheid van nicotine bepalen.

67

Brood dat slechts half zoveel zout bevat wordt net zo goed gegeten als normaal brood, blijkt uit een studie in Journal of Nutrition. Pas toen het zoutgehalte met 67 procent werd teruggebracht werd iets minder brood gegeten. Via vier sneetjes brood krijgen wij dagelijks 1,8 gram zout binnen. Medisch 'toegestaan' is 6 gram per dag.

3.000

Kinderen die vanwege kanker worden behandeld met chemotherapie of bestraling krijgen later gezonde kinderen. Dat blijkt onderzoek onder bijna 3.000 Amerikaanse volwassenen en hun nageslacht in The Journal of Clinical Oncology. Bij de moeders die waren behandeld had 3 procent van de kinderen een genetische geboorteafwijking; bij de moeders die niet waren behandeld betrof het 3,5 procent. Bij de mannen waren de percentages lager: 1,9 procent van de kinderen van behandelde mannen had een afwijking tegenover 1,7 procent bij de onbehandelde mannen. De percentages verschillen nauwelijks van die in de algemene bevolking.

23.000

In de Jerimalai-grot op Oost-Timor vond archeologe Sue O'Connor 42.000 jaar oude botresten van vissen van allerlei pluimage, zo meldt Science. Van haaien en tonijnen tot kleurige koraalvissen. Ongeveer de helft van de vissen leefde in ondiepe kustwateren. De andere 50 procent moeten onze voorouders op open zee hebben opgehaald in netten. Naast de botten vonden de archeologen ook het oudste vishaakje ter wereld, gemaakt uit een huisje van een zeeslak. Het is tussen de 23.000 en 16.000 jaar oud.

2

In een tijdcel versmelten twee herinneringen tot één. Uit een studie bij ratten blijkt dat de hippocampus, belangrijk in de hersenen bij navigatie en geheugen, behalve 'plaatscellen' ook 'tijdcellen' heeft. Een plaatscel activeert als het dier op een bekende plek is. Een tijdcel is actief in rustperiodes tussen twee gebeurtenissen en daarna. In die tijd breit de tijdcel de herinneringen aan elkaar.

25

Schoolprestaties worden sterk beïnvloed door media. De Nederlandse sociologe Natascha Notten onderzocht het effect van mediaopvoeding op lange termijn. Volwassenen van 25 tot 45 jaar beantwoordden vragenlijsten. Hieruit bleek dat wie als kind van zijn ouders meer dan drie uur tv mocht kijken per dag, minder presteren op school en meer kans hebben op overgewicht.

4.000

Britse wetenschappers denken dat microscopische wormen die biologisch sterk op de mens lijken een sleutel kunnen zijn voor de kolonisatie van planeten als Mars, omdat ze ons kunnen leren hoe je gedurende lange tijd in de ruimte overleeft. Een team van wetenschappers onder leiding van Nathaniel Szewczyk van de Universiteit van Notthingham heeft 4.000 wormen (Caenorhabditis elegans) aan boord van de ruimtependel Disovery meegestuurd en hun vooruitgang bestudeerd.

138

De atoomklok in het National Physical Laboratory in Engeland is van de zes onderzochte atoomklokken het meest accuraat op de lange termijn. De klok loopt na 138 miljoen jaar één seconde voor of achter, twee keer nauwkeuriger dan geleerden eerst dachten. De klok bepaalt de tijd door trillingen van cesiumatomen te meten.

37

Een warm nest zorgt voor sterkere kroost. Hoe langer een Carolina-eend op haar eieren blijft zitten, hoe hoger de weerstand van het kuiken. Wetenschappers incubeerden eieren van de Aix sponsa-eend bij 35, 35.9 of 37 graden Celcius. De kuikens die op lage temperatuur geïncubeerd waren, hadden de minste antilichamen in hun bloed, een teken dat de weerstand minder is.

ABCC9

Mensen het ABCC9-gen hebben zo'n halfuur meer slaap nodig, zo blijkt uit onderzoek van de University of Edinburgh. Meer dan 10.000 mensen noteerden hoe lang ze sliepen en stonden bloedstalen af voor een DNA-analyse. Bij fruitvliegen werd het een soortgelijk effect gezien: de vliegen zonder geactiveerd ABCC9-gen sliepen drie uur minder dan normaal. ABCC9 helpt het lichaam om het energieniveau van de cellen te controleren. Het kan misschien verklaren waarom Margaret Thatcher maar 4 uur slaap per nacht nodig had en Albert Einstein 11 uur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234