Donderdag 19/05/2022

8

Paarden vergeten mensen die hen goed behandelen niet snel. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van Rennes bij twintig Anglo-Arabieren en drie Franse dravers. Zelfs na een scheiding van acht maanden herkenden de positief beloonde paarden een bepaalde trainer. "Sociale relaties houden lang stand", vertelt Carol Sankey, leider van het onderzoek. "Soms levenslang."

102

Ouderen met een grotere omtrek van hun middel hebben vaker te maken met pijn, mobiliteitsproblemen, artrose, incontinentie, hart- en vaatziekten of diabetes. Dit toonde Noor Heim aan in een doctoraalonderzoek aan de Vrije Universteit van Amsterdam. Bij vrouwen speelt het probleem bij een middelomtrek vanaf 99 centimeter, bij mannen vanaf 102 centimeter.

0,8

De oorzaak van de stijging van de zeespiegel tussen 1972 en 2008 (circa 2 millimeter per jaar) is nu nauwkeurig verklaard. Ongeveer 0.8 mm komt door uitzetting van opwarmend zeewater en 0.7 mm door smeltende gletsjers, voor ruim de helft op Antarctica en Groenland. De rest komt van gewijzigd watergebruik door de mens, dat staat in een artikel in Geophysical Research Letters.

170

De Duitse biologe en ontwerper Anke Domaske maakt kleren van melk. Domaske en haar team ontdekten een milieuvriendelijke techniek om van caseïne, een melkeiwit in poedervorm, draden te maken. QMilch, zoals de stof wordt genoemd, voelt aan als zijde en kan gewassen worden. Domaske verkoopt haar ontwerpen voor 170 euro. Voor 1 kilo vezels is slechts 2 liter water nodig. Dat is 4.098 liter minder dan voor de productie van gewone T-shirts.

1,5

De VS hebben met succes klimaatsatelliet NPP vanuit Californië gelanceerd. Het is de eerste kunstmaan voor nieuw klimaatonderzoek. Hij is zo groot als een bus en heeft vijf gevoelige sensors die onder meer kijken naar klimaatverandering, de ozonlaag, ijsbedekking en luchtverontreiniging. De kunstmaan kost 1,5 miljard dollar.

2.182

Rijstboeren legden de basis voor de Japanse taal. Een studie in Proceedings of the Royal Society naar 59 dialecten van de Japanse taal, laat zien dat het Japans afstamt van een taal die 2.182 jaar geleden werd gesproken in de Yayoicultuur, die in de tweede golf migranten veel rijstboeren had. De oorsprong van het Japans ligt dus niet, zoals lang werd gedacht, bij de jagers en verzamelaars van de Jomoncultuur, zo'n 30.000 jaar geleden.

99,2

Het vijverdwergduikertje (Micronecta Scholtzi) kan geluiden van 99,2 decibel maken. Een studie van vakblad PLoS One meldt dat het daarmee, gezien zijn lichaamsgrootte, het luidste dier ter wereld is. Het insect maakt dat geluid door zijn penis langs zijn onderbuik te schuren. Het beestje probeert het luidste lied te zingen om vrouwtjes te versieren.

1914

In 1976 durfde de CIA het recept van zijn onzichtbare inkt nog niet vrij te geven, maar nu wel. De spionnen van de CIA schreven hun geheime brieven in de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) met citroensap. In een ander onzichtbaar inktrecept werd nitraat, soda en rijstzetmeel gebruikt.

18

Je vroegste herinneringen veranderen per jaar. Sommige jongeren kunnen zich gebeurtenissen in de achttiende levensmaand nog herinneren, zegt onderzoeker Carole Peterson. Haar Canadese team vroeg 100 kinderen van 4 tot 13 jaar over hun drie vroegste herinneringen. Een jaar later herinnerde 80 procent zich de verhalen niet meer en noemde

andere herinneringen.

350

Ogen van poolrendieren kunnen tegen UV-licht, zo meldt het Journal of Experimental Biology. Poolrendieren kunnen lichtgolflengtes van 350 nanometer zien. Hun hoornvlies en lens laten dit UV-licht door. Hun netvlies heeft een manier dit licht te zien. Voor de meeste dieren is UV-licht schadelijk. Mensen kunnen licht van 380 tot 800 nanometer zien.

(VK/KS/EDS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234