Woensdag 26/01/2022

Aanslagen 22 maart

Aanslagencommissie: directeur maakt Grote Moskee verdacht

Jamal Saleh Momenah, directeur van het Islamitische en Cultureel Centrum van België, in de onderzoekscommissie naar de aanslagen van 22 maart. Beeld Photo News
Jamal Saleh Momenah, directeur van het Islamitische en Cultureel Centrum van België, in de onderzoekscommissie naar de aanslagen van 22 maart.Beeld Photo News

De overheid krijgt maar geen zicht op de mogelijk radicaliserende invloed die de Grote Moskee uitoefent, zo blijkt opnieuw, nu ook de administratief directeur van het Saudische gebedshuis mist spuit in de commissie 22/3. Die eist alsnog duidelijke antwoorden. Komen die er niet, dan kan de zaak naar het parket gaan.

BDBRWJVH en JM

Vanaf vandaag eist de parlementaire onderzoekscommissie 22/3 heldere antwoorden van Jamal Saleh Momenah, directeur van het ICC, de administratieve poot van de Grote Moskee. De Saudi, die sinds 2012 aan het roer staat en eerder voor de Saudische koninklijke marine werkte, was door de commissie gedagvaard maar liet al te veel vragen onbeantwoord.

"Wanneer blijkt dat zijn informatie vaag en tegenstrijdig blijft, kunnen we dat aan het parket melden, dat dan verder onderzoek kan doen", zegt commissielid Stefaan Van Hecke (Groen).

Ook bekijkt de onderzoekscommissie of er klacht tegen Momenah wordt ingediend voor meineed door zijn verklaringen te toetsen met veiligheidsrapport en andere getuigenissen. Maar die klacht zal veeleer symbolisch zijn. Hij zal niet de gevangenis indraaien en mogelijk kunnen claimen dat hij niet 'bewust' heeft gelogen.

Saudi-Arabië

Tijdens de zitting in de commissie meed Momenah antwoorden, sprak hij zichzelf tegen en joeg hij zowat alle parlementairen tegen zich in het harnas. Hij moest uitleg geven over de werking van de Grote Moskee maar hij bracht nog meer verwarring.

In de moskee, die rechtstreeks gefinancierd wordt vanuit Saudi-Arabië, wordt het wahabisme gepredikt, een extreem conservatieve vorm van islam. Een alarmerend rapport van antiterreurorgaan OCAD waarschuwde voor die radicale godsdienstbeleving in ons land, die een voedingsbodem kunnen zijn voor moslimterreur. Daarom werkt binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) een actieplan uit dat hij eind deze maand voorstelt op de nationale veiligheidsraad.

Patrick Dewael (Open Vld), voorzitter van de onderzoekscommissie en Jamal Saleh Momenah.  Beeld Photo News
Patrick Dewael (Open Vld), voorzitter van de onderzoekscommissie en Jamal Saleh Momenah.Beeld Photo News

"Uit die nota blijkt dat het onderscheid tussen de politieke, de religieuze en de radicale islam vervaagt in de Belgische moskeeën", zegt hij in interview dat morgen in deze krant verschijnt. "Dan gaat mijn alarmbel af. Als blijkt dat de Grote Moskee zich schuldig maakt aan gewelddadig salafisme zullen we daartegen optreden. En het zal geen opgestoken vingertje zijn." Het plan stuurt onder andere aan op een betere samenwerking tussen de verschillende veiligheidsdiensten.

Salafisme en wahabisme

Het is niet gericht tegen de Grote Moskee, wel tegen de gewelddadige vormen van salafisme en wahabisme hier. Eind 2015 bestelde Jambon al een doorlichting van het Saudische gebedshuis. Daaruit bleek dat er "geen groot probleem van radicalisering" was. Er worden radicale ideeën gepromoot, maar er zijn geen directe opgeroepen tot geweld. En omdat in ons land vrijheid van godsdienst en vereniging bestaat, kan de overheid niet optreden.

Ze krijgt dan ook nauwelijks vat op de moskee. Toen Momenah, een wahabiet die zich in discretie hult, in de commissie werd gevraagd om de Grote Moskee te laten erkennen, zei hij eerst dat hij het zou doen, later dat hij het "zou onderzoeken". Een erkenning, waar zowat alle partijen op aandringen, zou nochtans een enorme stap vooruit zijn. Zo moeten de preken dan in een van de landstalen zijn, terwijl ze nu enkel in het Arabisch zijn. Ook zou de overheid dan zicht krijgen op de rekeningen.

Daarover bestaat nu heel wat onduidelijkheid. Alle fondsen voor het ICC, jaarlijks 1,2 miljoen euro, komen van de Islamitische Wereldliga, die de harde lijn voorstaat en Saudi-Arabië als grootste sponsor heeft. Zo wordt er invloed gekocht. De overheid kan daar nu weinig tegen doen, maar Open Vld werkt aan een wetsvoorstel om dat soort giften onmogelijk te maken.

Goede doelen

Het ICC stort vervolgens een deel door aan onbekende anderen. De laatste drie jaar ging het om 600.000 euro. Volgens Momenah ging dat naar goede doelen, maar dat stuitte bij de commissieleden op ongeloof. Zo kon hij niets zeggen over een storting van 10.000 euro met daarbij de vermelding 'Syrië'. De veiligheidsdiensten onderzoeken nu of grootste moskee van het land radicale figuren of organisaties steunt.

"De nodige sociale en fiscale onderzoeken moeten de zaak nu verder uitklaren", zegt commissielid Servais Verherstraeten (CD&V). "Er is een groot wantrouwen tussen de overheid en de moskee", zegt hij. "En dat heeft Momenah alleen maar gevoed. Door zijn optreden heeft hij de spotlights op zichzelf en zijn organisatie gericht. Maar ik denk ook dat binnen de moslimgemeenschap reactie zal komen. Ze zullen ook beseffen dat hier paal en perk aan gesteld moet worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234