Donderdag 18/08/2022

Privacy

Aantal camera's in België vervijfvoudigt: op ruim 47.000 plaatsen wordt u gefilmd

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

De Privacycommissie heeft in ons land meer dan 47.000 plaatsen opgelijst waar camera's staan. 'Het vreemde is: we kijken daar niet eens meer van op', zegt professor internetrecht Patrick Van Eecke.

KAV

Als u boodschappen doet, naar het voetbal rijdt, met vrienden een hapje gaat eten of gaat werken, van een zaak mag u zeker zijn: u wordt gefilmd. "We beseffen niet wat er allemaal geregistreerd kan worden", stelt professor internetrecht Patrick Van Eecke (Universiteit Antwerpen).

In de zoektocht naar de vermoedelijke moordenaar van Sofie Muylle bewees het cameranetwerk van Knokke zijn nut. De speurders verspreidden beelden van een man met blauwe jas die zich verdacht gedroeg, waarna het hele land naar hem op zoek ging. Zelfde verhaal bij Mohamed Abrini, de man met het hoedje, die samen met zijn handlangers gefilmd werd vlak voor hij op 22 maart 2016 toesloeg.

De luchthaven van Zaventem is maar een van de 47.137 sites in ons land waarvan de Privacycommissie weet dat er camera's hangen. "De camerawet uit 2007 verplicht de aangifte van een camerasysteem, maar niet voor het aantal camera's dat bij zo'n systeem hoort", zegt Peter Van Den Eynde van de Privacycommissie. "Als een supermarktketen één aangifte doet voor een filiaal, mag je ervan uitgaan dat er meer dan een camera zal worden ingezet. Nog een voorbeeld: vervoersmaatschappij De Lijn heeft verschillende camera's in tramstellen, maar per stelplaats hoeft het maar één aangifte te doen." Het cijfer van het aantal locaties kan gerust verdubbeld of zelfs verviervoudigd worden om het werkelijke aantal camera's te kennen, maar niemand die een precies cijfer kan geven.

Draadloos

Volgens de Privacycommissie speelt de technische evolutie een belangrijke rol in de stijging van het aantal camera's. "De allereerste toestellen zijn intussen achterhaald: zwart-witcamera's die enkel overdag konden worden ingezet. De technologie is de afgelopen tien jaar ontzettend geëvolueerd. Camera's zijn goedkoper en toegankelijker geworden. Het is niet meer nodig om een straat open te breken om kabels te leggen. Tegenwoordig bestaan er draadloze systemen. Ook voor particulieren."

De Privacycommissie merkt ook een aanzuigeffect tussen gemeenten. "Als een buurgemeente positieve effecten ziet, zal de andere gemeente sneller het licht op groen zetten om camera's aan te schaffen. Vaak start een cameranetwerk rond enkele hotspots in een gemeente, maar wordt het snel uitgebreid."

Bij de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) stellen ze vast dat de mobiele camera's een trend zijn geworden. "In kleinere gemeenten is vooral sluikstort een fenomeen waarvoor mobiele camera's ingezet worden, want dat fenomeen kan zich over het grondgebied verplaatsen", vertelt Tom De Schepper van VVSG. "Gevolgd door festivals, lokale evenementen of plaatsen waar veel mensen samenkomen."

Dat we zomaar gefilmd worden op straat, in een winkel of op de werkvloer: niemand die er nog lijkt van op te kijken. "Alsof het de normaalste zaak van de wereld is", vindt Patrick Van Eecke. "We stellen ons daar geen vragen meer bij. Deels omdat we veel meer met technologie en sociale media bezig zijn, want we zijn minder gesteld op onze privacy. Deels omdat we in een comfortzone zitten en denken: 'Het is goed voor onze veiligheid in tijden van terreur.' Wat we niet of te weinig beseffen, is dat die camera's veel slimmer zijn geworden. Ze kunnen gezichten herkennen, patronen detecteren. Anders gezegd: consumentengedrag capteren en analyseren. Op dat vlak zijn we naïef. Het gaat niet enkel om onze veiligheid - er wordt veel meer data verzameld."

In mei 2018 wordt de Privacywet 2.0 uitgerold. "Die zal veel strenger worden en voor heel Europa gelden", weet professor Van Eecke. "Zo krijgt de Privacycommissie een enorme zweep, want het kan overtreders van de privacywet sanctioneren met geldboetes. Waar een burger nu impliciet toestemming geeft, moet hij dat in de toekomst uitdrukkelijk en expliciet doen. Camera's mogen nog ingezet worden voor veiligheidsdoeleinden, maar voor commerciële doelen zal elke gefilmde mens toestemming moeten geven."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234