Dinsdag 24/05/2022

NieuwsAfghanistan

‘Absoluut doemscenario’ ontvouwt zich: taliban rukken bliksemsnel op, VS evacueren burgers

Talibanstrijders in Herat, de derde stad van Afghanistan. Beeld AFP
Talibanstrijders in Herat, de derde stad van Afghanistan.Beeld AFP

De terreurbeweging taliban staat op amper 50 kilometer van de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Die razendsnelle opmars van de terreurgroep verrast vriend en vijand: waarnemers gingen er eerder van uit dat het één tot drie maanden zou duren vooraleer Kaboel in het vizier van de extremisten zou komen. Het noopt onder meer de VS tot snelle actie om haar burgers in veiligheid te brengen. Documenten in de ambassade worden in ijltempo vernietigd.

Redactie

De taliban zetten hun opmars in Afghanistan verder en hebben nu al meer dan de helft van de 34 provinciesteden onder de voet gelopen, waaronder de tweede en de derde grootste stad van het land, Kandahar en Herat. Van de grote steden zijn enkel nog Mazar-i-Sharif, Jalalabad (oosten), Gardez en Khost (zuidoosten) en Kaboel zelf de enige waar het Afghaanse leger nog de plak zwaait.

Verwacht wordt dat de extremistische soennieten over enkele weken en mogelijk zelfs dagen aan de poorten van Kaboel staan. Volgens sommige bronnen zijn ze genaderd tot nauwelijks 50 kilometer van de stad. De bewoners daar en de tienduizenden Afghanen die gevlucht zijn en in de hoofdstad een onderkomen hebben gezocht, houden de adem in. Onder meer de stad Pul-e-Alam op 70 kilometer afstand die vanmorgen werd ingenomen, is strategisch erg belangrijk voor een aanval op de hoofdstad.

Intussen hebben drie lokale politici de val van Sharana gemeld, hoofdstad van de oostelijke provincie Paktika. De radicaalislamitische taliban konden de stad zonder slag of stoot innemen. Invloedrijke ouderen uit de provincie zouden hebben bemiddeld tussen de opstandelingen en de autoriteiten om “bloedvergieten” te vermijden.

Amerikaanse troepen gestuurd

Amerikaanse soldaten zijn naar Afghanistan gestuurd om de evacuatie van diplomaten en andere burgers te ondersteunen. Zij zullen morgen aankomen in Kaboel, meldde het Pentagon. Volgens de woordvoerder van het Pentagon, John Kirby, zijn de Verenigde Staten klaar om de Afghaanse hoofdstad via de lucht te evacueren, “duizenden mensen per dag”.

De VS stuurden ongeveer 3.000 soldaten naar Kaboel. Een deel van drie bataljons is al op weg naar de luchthaven van Kaboel, aldus Kirby.

Daarnaast legert Washington nu ook 4.000 extra militairen in Koeweit en zowat 1.000 in Qatar. Volgens de Pentagon-woordvoerder heerst momenteel geen imminente dreiging voor Kaboel, ondanks de talibanopmars. Wel erkent Kirby dat de islamisten de hoofdstad proberen te isoleren.

Ook de Amerikaanse ambassade in Kaboel onderneemt actie. De heeft vrijdag haar personeel de opdracht gegeven om vertrouwelijke documenten en andere Amerikaanse symbolen te vernietigen. Daarmee wil het verhinderen dat die zaken door de taliban als propagandamiddel worden ingezet. Dat blijkt uit een interne memo die het Franse persagentschap AFP kon inkijken.

In de memo geeft een verantwoordelijke aan waar de verbrandingsoven en andere apparatuur voor de vernietiging van documenten zich bevinden. “Denk ook aan artikels die het ambassadelogo of het logo van het ministerie dragen, Amerikaanse vlaggen en andere zaken die gebruikt kunnen worden als propagandamiddel”, preciseert de memo.

Volgens een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat het louter om een normale procedure wanneer de diplomatieke aanwezigheid in een land wordt afgebouwd.

‘Absoluut doemscenario’

Door de snelle opmars hebben de extremisten van de taliban veel wapens en voertuigen van het Afghaanse leger in handen gekregen. Op sociale media pronken strijders met het vaak uit de Verenigde Staten afkomstige wapentuig.

Leden van de Amerikaanse inlichtingendiensten zeggen dat er tijdens de levering rekening is gehouden met het scenario dat de taliban wapens zouden overnemen, net als IS eerder deed in Irak. De snelheid waarmee het momenteel gebeurt, zou echter het absolute doemscenario zijn geweest.

‘Gesprekken voor politieke oplossing’

Het regime in Kaboel geeft zich evenwel nog niet gewonnen. Het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken zegt ondertussen dat een belangrijke militaire leider van de taliban is gedood bij de strijd om de stad Maymana. Verder zouden nog zeker 26 leden van de radicaalislamitische groepering zijn gedood. Volgens het ministerie is een aanval op de stad afgeslagen door het leger en burgers.

In een toespraak tot de natie zei president Ghani vanmorgen bovendien dat er gesprekken lopen om snel een politieke oplossing te vinden die ‘vrede en stabiliteit’ garandeert in Afghanistan. Volgens Ghani zijn er raadplegingen opgestart die “snel vooruitgaan”, binnen de regering, met lokale politieke functionarissen en internationale partners.

De president riep ook op tot een hermobilisatie van de Afghaanse strijdkrachten. “Dat is onze prioriteit nummer 1", klonk het.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234