Zondag 25/09/2022

Achterstand allochtone leerlingen komt niet enkel door achterstelling

Allochtone leerlingen blijven slechter scoren dan hun autochtone medeleerlingen. Zelfs wanneer er rekening gehouden wordt met sociaaleconomische factoren, de taal en het onderwijstype.

door tine peeters

Brussel l Dat besluit een onderzoek van de ULB in opdracht van de Koning Boudewijnstichting. Het onderzoek kwam er nadat in Wallonië een hevig debat ontstaan was over de conclusies van het OESO-rapport van mei 2006.

Volgens Franstalige critici werd er in dat rapport te weinig rekening gehouden met de sociaaleconomische achtergrond van allochtone leerlingen, die hun achterstand zou kunnen verklaren. De sociologen van de ULB, die de gegevens van de OESO verder uitspitten, weerleggen die kritiek. "In Wallonië is het nog altijd taboe om leerlingen in te delen volgens hun 'etnische-culturele' afkomst. Veel wetenschappers en politici gaat ervan uit dat de sociaaleconomische achtergrond van de allochtone leerlingen hun mindere resultaten volledig verklaart. Ons onderzoek toont echter aan dat de allochtone leerlingen echt specifieke problemen hebben die om een gerichte aanpak schreeuwen", verklaarde Dirk Jacobs, hoofddocent aan de ULB.

De onderzoekers legden de resultaten voor wiskunde onder de loep. Die tonen een reusachtige kloof tussen de autochtone en allochtone leerlingen. Nieuwkomers en tweedegeneratieleerlingen scoren evengoed verschillend. Nieuwkomers zijn leerlingen die niet in België geboren zijn, net zoals hun ouders. Tweedegeneratiekinderen zijn wel in België geboren, hun ouders niet. In Vlaanderen lijkt het er in eerste instantie op dat nieuwkomers betere scores halen dan de tweede generatie, maar dat komt enkel en alleen door de aanwezigheid van de Nederlandse kinderen, die geen taalachterstand hebben in te halen. De 'Fransen' in Wallonië trekken de resultaten niet naar omhoog. Integendeel, zij scoren opmerkelijk slechter dan andere leerlingen.

In Vlaanderen zijn de verschillen tussen autochtone en allochtone leerlingen opvallend groter dan in de Franse Gemeenschap. Daar staat tegenover dat Vlaanderen de eerste plaats behaalt volgens het laatste OESO-onderzoek en de Franse Gemeenschap helemaal onderaan bengelt.

Bij de taaltests springt in het oog dat kinderen uit de Magreblanden in Wallonië beduidend slechtere resultaten behalen voor lezen dan in Vlaanderen. Een vreemd resultaat, omdat in hun herkomstlanden vaak Frans als tweede taal geldt. Het onderzoek suggereert dat het doelgerichte beleid in Vlaanderen - denk aan het GOK-decreet - hier voor iets tussen kan zitten, maar heeft hier geen harde bewijzen voor. Aan Franstalige kant zijn er nauwelijks maatregelen die zich toespitsen op allochtone leerlingen.

Zelfs wanneer er thuis de schooltaal wordt gesproken, halen de allochtone jongeren niet het niveau van de autochtone, ook al verbeteren hun resultaten. In TSO en BSO blijven allochtone leerlingen slechtere punten halen voor wiskunde dan autochtone. Tussen de punten van allochtone meisjes en jongens zijn er geen opmerkelijke verschillen.

De sociaaleconomische achtergrond bepaalt nog steeds in grote mate de schoolresultaten. "Arme leerlingen zijn niet systematisch dommer dan rijke. Er blijft een koppige ongelijkheid bestaan tussen onze scholen", besloot ULB-professor Andrea Rea. Naast die sociaaleconomische ongelijkheid bestaat er zoiets als een specifieke 'etnisch-culturele component' die allochtone leerlingen een achterstand bezorgt. Want als je de allochtone en autochtone kinderen met ouders met hetzelfde beroep met elkaar vergelijkt, hinken de allochtone kinderen nog steeds achterop.

Naast sociaaleconomische ongelijkheid bestaat zoiets als 'etnisch-culturele component' die voor achterstand zorgt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234