Maandag 26/09/2022

Achthonderd arrestaties op de basis van Kleine Brogel

Om en bij de achthonderd vredesactivisten slaagden er gisteren in de militaire vliegbasis Kleine Brogel binnen te dringen. Zij 'hoopten' opgepakt en vervolgd te worden. De bedoeling is een rechtszaak en vonnis uit te lokken over de onverenigbaarheid van de in ons land aanwezige kernwapens met het internationale recht.

Kleine Brogel

Van onze verslaggever

Bart De Schrijver

Terwijl paasmaandag voor de beroepsmilitairen van de Tiende Wing van Kleine Brogel een knus familiegebeuren had kunnen zijn, moesten zij hun boterhammetjes al om tien uur 's morgens vlug naar binnen werken, in de regen, aan de buitengrenzen van hun luchtmachtbasis. Een verkenner-parachutist van de 52ste MUNNS, die verscholen zat in de toren van de dorpskerk, had door zijn walkietalkie gemeld dat zwermen 'burgerlijk ongehoorzamen' waren neergestreken vlak voor de parochiezaal Sint-Jozef. De parachutist moest toezien hoe de kiosk van de plaatselijke fanfare binnen de kortste keren werd omgetoverd tot een volkskeuken waar soep en vegetarische broodjes werden bereid.

Op het pleintje stopte de ene autobus na de andere. Een mengeling van Agalev-, SP- en VU&ID-jongeren, kraakbewegingen en milieuorganisaties troepte samen in het parochiezaaltje waar de organisatoren van de bomspotting, het Forum voor Vredesactie en Voor Moeder Aarde, uitlegden waarom iemand gemotiveerd kan zijn om zijn broek te scheuren aan de prikkeldraad van een luchtmachtbasis. Door de vredesmanifestanten wordt aangenomen dat sinds 1962 op de basis van Kleine Borgel tien B61-kernbommen werden gestationeerd, met de bedoeling om de tuigen in oorlogstijd door Belgische F16's naar hun doelwit te laten schieten. Op die manier voldoet België aan zijn Navo-verplichting om één nucleaire unit operationeel te houden. Volgens de manifestanten is deze praktijk in strijd met een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van Den Haag van 8 juli 1996, namelijk dat het dreigen met en het gebruiken van atoomwapens onverenigbaar is met het oorlogsrecht en het humanitaire recht.

Sindsdien hebben er 'burgerinspecties' plaatsgehad op tientallen kernwapenbasissen van de Navo. Sinds 1996 namen verschillende volksvertegenwoordigers initiatief om de al dan niet aanwezige atoomwapens in ons land ter discussie te stellen. Maar de regering ontweek telkens het debat. Daarom zijn de burgerinspecties er vooral op gericht een debat af te dwingen voor een rechtbank die de aanwezigheid van de kernwapens moet toetsen aan het internationale strafrecht.

De aanwezigen werden gerustgesteld door het feit dat de ordediensten zich normalerwijze beperken tot een administratieve aanhouding van enkele uren. Iedere prikkeldraadspringer kreeg een 'standaardverklaring' mee. "Op die manier is het papierwerk sneller klaar en bent u zeker dat uw verklaring geen foute elementen bevat", lichtte Hans Lammerant van het forum toe. Tot een échte vervolging zou het "spijtig genoeg" waarschijnlijk niet komen. De correctionele rechtbank van Hasselt verklaarde zich twee jaar geleden onbevoegd om het politieke misdrijf van Patrik Van Krunkelsven (VU&ID) en Hugo Van Dienderen (Agalev) te berechten. Het openbaar ministerie had ook geen zin om voor de twee een duur assisenproces te laten organiseren.

Met witte bandjes 'Breng kernwapens voor de rechtbank' rond de armen gesnoerd, stapten om en bij de duizend manifestanten rond één uur 's middags langs de afspanning van de militaire basis. Wie honderd frank borg betaalde, kon van het 'onthaal' een knijptang meekrijgen. Isimo-kernbommetjes werden meegezeuld en enkele nucleaire voil jeanetten probeerden de lachers op hun hand te krijgen. Geen blauwe vlaggetjes evenwel, ondanks het feit dat de VLD-defensie-expert Stef Goris had aangekondigd dat zijn partij het idee steunt om de kernbommen in België af te bouwen.

Terwijl tijdens de bomspottingacties van vorige jaren, kleinere groepjes manifestanten naar de blinde vlekken in de bewaking van de afsluiting zochten, er vlug over wipten maar na enkele meters al werden bijgebeend door de para's, was de tactiek van de burgerlijk ongehoorzamen dit jaar gewijzigd. Nu koos men resoluut voor de blitzkriegtactiek. Ter hoogte van een van de landingsbanen bezweek de omheining en stormden zo'n vijfhonderd manifestanten het tarmac op. Een eerste linie militairen slaagde erin slechts een tiental actievoerders te overmeesteren. Het is de eerste keer dat de bomspotters een kilometer lang in de richting van de vliegtuighangars konden marcheren.

Volgens Lieve Nachtegaal, een ooggetuige, hadden de militairen de situatie niet onder controle en sleurden ze sommige mensen ruw tegen de grond. Nachtegaal: "Opeens kwamen soldaten en paarden uit de bosjes rond de landingsbaan en dreven de groep bijeen. De menigte ging zitten op het asfalt en Finse, Nederlandse en Engelse vredesactivisten begonnen te speechen. Kort nadien werden we met busjes afgevoerd naar de sporthal van de luchtmachtbasis." Hans Lammerant schatte dat in totaal ongeveer achthonderd mensen werden opgepakt.

Wie van al die drukte over de kernbommen op de luchtmachtbasis niet wakker liggen, zijn de Kleine Brogelaars zelf. "Waar wij van wakker liggen is dat helse lawaai van de voorbijscherende F16's, de ongelofelijke stank van hun kerosine-uitstoot en de scheuren in onze gevels van de luchttrillingen", zegt Lucien Dresen van de fanfare, terwijl hij een pintje tapt voor een dorstige vredesactivist. "Tja, ik vind het jammer dan de inwoners van Kleine Brogel niet bij de actie betrokken worden, maar allez, de opbrengst van hun vertier is dan toch voor onze fanfare."

Het is de eerste keer dat de bomspotters een kilometer lang in de richting van de vliegtuighangars konden marcheren

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234