Vrijdag 30/09/2022

Alexander Dubcek zou door KGB vermoord zijn

Belichaming van de Praagse lente wilde criminele activiteiten KGB en StB bewijzen

BRUSSEL.

EIGEN BERICHTGEVING

De vader van de Praagse Lente in 1968, Alexander Dubcek, is in 1992 niet omgekomen bij een banaal verkeersongeluk maar is vermoord door agenten van de Russische geheime dienst KGB. Dat schrijft de Tsjechische jurist Loboslav Leksa in een boek dat net in Praag is verschenen.

Dubcek, die destijds als partijleider een socialisme met een menselijk gelaat nastreefde, werd na de invasie van de sovjettroepen in Tsjechoslovakije weggezuiverd en door het Staatsbosbeheer als parkwachter tewerk gesteld in een park in Bratislava. Dat bleef hij tot aan zijn pensioen. Door de Fluwelen Revolutie in 1989 werd hij in ere hersteld en maakte hij een comeback in het politieke leven.

Hij sloot zich aan bij de beweging rond de voormalige dissident Vaclav Havel die tot de val van het communistische regime in het land leidde. Nadat Havel in 1990 staatshoofd was geworden, werd Dubcek tot voorzitter van het parlement verkozen. Hij wilde nooit weten van de splitsing van de eenheidsstaat Tsjechoslovakije, maar aangezien dat proces niet te stoppen bleek, zou hij wellicht president van Slovakije zijn geworden.

Voordat het zover kon komen, kwam hij in 1992 in duistere omstandigheden om het leven bij een verkeersongeval. Zijn auto vloog uit een bocht en twee maanden later is hij aan zijn verwondingen bezweken. Maar volgens Loboslav Leksa was dat helemaal geen gewoon verkeersongeval, maar werd Dubcek vermoord omdat hij te veel wist. De daders zou men moeten zoeken bij de Russische geheime dienst KGB en diens Tsjechische handlanger StB.

Vlak na het verdachte ongeluk circuleerden al geruchten dat het in feite om een moordaanslag ging, maar de Tsjechische autoriteiten hebben, om welke reden dan ook, nooit een officieel onderzoek ingesteld. Dubcek zou volgens de auteur van het boek Tragedy at 88 km op het punt hebben gestaan om aan Moskou bewijzen te leveren over de criminele activiteiten van de KGB en de StB. Omdat Alexander Dubcek gevaarlijk was voor beide organisaties, werd hij gewoon uit de weg geruimd.

Leksa zet in zijn boek een aantal eigenaardigheden op een rij. De auto waarin Dubcek zat toen die uit de bocht vloog, verdween kort na het ongeluk spoorloos. Niemand weet waar het wrak naartoe is en het is zeker niet onderzocht. De chauffeur van Dubcek, Jan Reznik, werd veroordeeld wegens roekeloos rijgedrag, maar kreeg een tijd later amnestie voordat hij ook nog maar aan zijn gevangenisstraf moest beginnen.

Leksa heeft ook ontdekt dat de chauffeur een jaar eerder betrokken was bij de verdwijning van honderden dossiers van de Tsjechische geheime dienst. Bovendien is de aktetas verdwenen die Dubcek bij zich had in de auto en waarin documenten zaten die hij in Moskou wilde voorleggen. Ook van die tas is nooit een spoor gevonden.

Het toeval wil dat op de dag van Dubceks ongeluk nabij Warschau de Poolse ex-premier Piotr Jarosewicz en zijn vrouw werden vermoord. Ook hij was van plan om naar Moskou te reizen met voor de KGB belastend materiaal. De Poolse politie stelde de moord voor als een ordinaire roofoverval, maar in het huis van het echtpaar Jarosewicz werd behalve juwelen ook een hoop documenten gestolen. Die hadden betrekking op gebeurtenissen in het Polen van 1945, toen het Russische leger daar was, en op de arbeidersopstand in Radom van 1976. Na de moord werd in Warschau een proces tegen een paar verdachten gevoerd, maar niemand van hen is veroordeeld en de zaak werd nooit opgehelderd.

(FS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234