Woensdag 28/09/2022

Alleen in het bos kan ik werken

Kaspar Hamacher is uit het goede hout gesneden. Als zoon van een boswachter groeide de 30-jarige designer op in de Eupense bossen. Ondanks nuttige tussenstops in Maastricht en Brussel bleef Eupen zijn stek. "Ik heb de bossen nodig om te kunnen werken", zegt hij. Door het bos ziet Hamacher de bomen waaruit hij zijn ontwerpen snijdt: ontdaan van alle tralala, gestileerd, functioneel en ecologisch. "Hout is het meest ecologische materiaal. Het is natuurlijk voorradig, en je kunt er zelf van bij maken."

"Als kind was ik voortdurend in de weer met hout. Samen met mijn vader trok ik het bos in, om hout te hakken of zieke bomen te vellen. Altijd zat ik met hout te spelen of pijlen te maken."

Hout is zijn tweede natuur, maar dat ontdekte hij pas echt op school. "Als we een schaal moesten maken, was ik al klaar voor mijn klasgenootjes goed en wel begonnen waren", lacht hij.Aan de academie in Maastricht werd hem duidelijk hoezeer zijn leven door 'het bos' bepaald werd. "De betrekkelijk 'vrije' opleiding productdesign wasgoed voor mijn ontplooiing. Ik wist echt niet welke richting ik uit moest, welke vormentaal ik zou gaan hanteren." Ook zijn stage hielp: "De man in wiens atelier ik stage liep, bleef maar op me inpraten. Dat ik op het juiste spoor zat, dat ik goeie dingen maakte. Tot dan had ik het gevoel dat ik maar wat aan het knutselen was."

InHamachers atelier-loft in een voormalig textielfabriekje fungeren dikke boomstammen als werkbank. Tussen de houtkrullen staan geschaaf-de ontwerpen als de Ausgebrannt-krukjes met uitgebrande onderkant of Der Hocker N°07, met gekruiste pootjes. Hamacher betrekt er een ruime verdieping, die hij opdeelde in leef- en werkgedeelte. In het atelier staan maar een paar machines, vooral omdat hij op het gelijkvloers gebruik kan maken van de werkplaats van een bevriende schrijnwerker. Een stam van meer dan 200 kilo noemt de kloeke designer een "klusje".

Kaspar Hamachers werk staat haaks op de vernieuwingsdrang in het designwereldje. Meubelen gemaakt van hout mogen dan al een old school-stempel hebben, ecologisch scoren ze hoog. "Een mooie stam kan me echt gelukkig maken, zeker als ik er iets mee kan doen." Daar raakt Hamacher een belangrijk punt in het ecologische kring- loopdenken: hij doet niet aan 'additief design' maar herleidt het vormgeven tot het schaven aan een ontwerp tot de essentie overblijft. "Nerven of kleur, zelfs jaarringen dragen bij tot het object. Ook als ik andere materialen gebruik, moethet eerlijk en natuurlijk zijn, zoals leer (Der Leder- riemen is een boekenrek gemaakt van een leren riem die als een triangel de boeken omspant, red.) of natuursteen, zoals bijdeze tafel (een houten cilinder waarover een natuurstenen tafelblad wordt geschoven zoals bij een molensteen, red.)."

Het ambacht draagt hij hoog in het vaandel. "Ik heb al meermaals het aanbod gekregen om De Plank (een naar het midden toe schuin aflopende boekenplank, red.) in productie te brengen. Maar dan moet het gemaakt worden volgens de regels: geen inferieure houtsoort, of hout waarvan de afkomst of makelij van bedenkelijk niveau is." De Plank mag ook maar uit één massief stuk hout bestaan. Zokan het stuk zich natuurlijk 'zetten'.

"Niet elk hout, laat staan elke boom, is geschikt", zegt Kaspar. "Hout van een boom die genoeg licht heeft gehad, heeft betere eigenschappen. Die boom moet aan de rand van het bos hebben gestaan, liefst juist georiënteerd. En dan moet dat hout nog een jaar of drie drogen."

"Ik heb even in Brussel gewoond, dat leek me een goede uitvalsbasis. Ik had er een atelier samen met andere ontwerpers zoals Maarten De Ceu- laer. Heel inspirerend, maar je moet soms ge- woon kunnen wérken aan je ideeën. Anders blijven het ideeën. Hier in de natuur doe ik evenveel ideeën op, én ik kan me afsluiten om te werken."

Eupen vernauwt zijn wereldblik amper. Hama- chers werk vindt vlot zijn weg naar expo'sin Basel, Milaan, Keulen, Maastricht. Zijn oeuvre spreekt dan ook tot de verbeelding. Alsof hij en het bos een stilzwijgend akkoord gesloten hebben om elkaar ter wille te zijn. Het bos levert het materiaal, de designer schaaft het in de gewenste vorm.

"In het begin heb ik altijd gezocht naar functionele producten", bekent Kaspar. "Maar intussen heb ik ook meer conceptueel werk gemaakt. Zoals de 'houtstaven', houtblokken die ik zo bewerkt heb dat ze op goudstaven lijken, stempel incluis."

Deze houtstaaf, die hij met zijn collega Laslo Rozsnoki heeft uitgedacht, is een mooie metafoor voor de manier waarop Hamacher naar het bos en de bomen kijkt. "Iedereen heeft de mond vol van Sustainable Design, maar waarom recycleren als je geen respect hebt voor je eerste en cruciale ontwerpcyclus: je grondstof bewerken tot een kwalitatief product? Een stoel maken die generaties lang wordt doorgegeven is de best denkbare duurzaamheidsoplossing." (CDS)

www.kasparhamacher.be

Designer- 'bosbewoner'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234