Woensdag 05/10/2022

Almodóvar op een diefje

In de films van Pedro Almodóvar zitten altijd andere films. Soms zijn ze fictief en alleen maar aanwezig door filmposters, zoals Los amantes pasajeros, een romantische komedie van cineast Enrique Goded, een van de hoofdpersonages in La mala educación. Of zoals de affiche van de eveneens fictieve pornofilm Haz el amor y no la guarra (Make Love, Not War), waarop acteur Paul Bazzo een wel heel forse penis laat zien. Paul Bazzo is de 'artiestennaam' van Pablo, een van de personages uit Kika.

Soms zijn het echte films en worden fragmenten ervan verwerkt en vertoond in de Almodóvarfilms, zoals de westernklassieker Johnny Guitar (1954) van Nicholas Ray in Mujeres al borde de un ataque de nervios. In die film moet Pepa, het personage van Carmen Maura, de stem van Joan Crawford in Johnny Guitar nasynchroniseren. Ze hoopt in de opnamestudio haar minnaar te ontmoeten, die de stem van Sterling Hayden moet inspreken en die op het punt staat haar te verlaten. Maar de minnaar is al weg, hij heeft zijn tekst al opgenomen. Zinnen zoals: "Lieg tegen mij. Zeg dat je al die jaren op mij gewacht hebt" en "zeg dat je zou gestorven zijn als ik niet teruggekeerd was" en "zeg dat je nog altijd van mij houdt zoals ik van je hou". Carmen Maura luistert naar de stem van haar verdwenen minnaar. En valt flauw.

Hable con ella, het verhaal van wenende mannen en comateuze vrouwen, begint en eindigt weliswaar met een dansvoorstelling van Pina Bausch, maar ook hier zitten allerlei filmreferenties in het verhaal verwerkt. Voor sommige daarvan heeft men wel de uitleg van de regisseur zelf nodig. Als verpleger Benigno op een bepaald moment een hoeveelheid slaappillen inneemt, doet hij dat volgens Almodóvar om in coma te raken en zo dichter bij Alicia te komen, het bewusteloze meisje dat hij al vier jaar verzorgt en op wie hij inmiddels verliefd is geworden. De inspiratie daarvoor haalde de regisseur uit een film van... de Marx Brothers! In Animal Crackers (1930) zit Harpo naar aloude gewoonte altijd weer achter de meisjes aan. Op een bepaald moment is hij met een soort spuitbus vol slaapgas in de weer, waardoor een hele groep meisjes boven op elkaar in slaap valt. Met van opwinding blinkende oogjes komt Harpo dichterbij. Zal hij als een sater misbruik maken van de situatie? Niets daarvan! Hij gebruikt de spuitbus ook bij zichzelf en valt zo boven op de meisjes in slaap. Wat Harpo dus eigenlijk wil, aldus Almodóvar, is binnendringen in de dromen van de bewusteloze meisjes en dáár met hen spelen.

Van echte penetratie is in Hable con ella dan weer sprake in een ander fragment, namelijk dat van het sublieme zwart-witfilmpje Amante menguante. Het ziet eruit als zo'n curiosum uit de stillefilmperiode, maar het werd helemaal bedacht en in beeld gebracht door Almodóvar. In dat filmpje zien we hoe de (door een uit de hand gelopen experiment) 'gekrompen minnaar' uit de titel een even vrolijke, opwindende als verbazingwekkende exploratietocht onderneemt op het nu reusachtige lichaam van zijn sensueel slapende geliefde, om uiteindelijk in haar vagina te verdwijnen. Voor dat onvergetelijke fragment liet de Spaanse regisseur zich - voor de vorm natuurlijk, want de inhoud is puur almodóvariaans - onder meer inspireren door de stillefilmklassiekers van de Duitse regisseur F.W. Murnau. De look van de met de hand geschreven tussentitels voor Amante menguante haalde hij bijvoorbeeld uit Sunrise, de eerste Amerikaanse film van Murnau.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234