Woensdag 28/09/2022

'Als de auto van de baan is, is de fiets de baas'

Autovrij Antwerpen dompelt centrum en pleintjes in feeststemming

In Antwerpen stond gisteren geen file in de Kennedytunnel, maar een file aan de fietserstunnel. De eerste autovrije zondag van het jaar bracht meer dan 100.000 fietsers en voetgangers op de been. En die trokken niet enkel naar het stadscentrum. Op het Pleintje van de Verdraagzaamheid werd een heus feest aangericht.

door Tina De Gendt / Foto Yann bertrand

Als de auto's in Antwerpen van huis zijn, dansen de voetgangers op de pleinen. Hoewel er in de stad jaarlijks twee autovrije zondagen zijn, weet men er telkens zo'n evenement van te maken dat het op die dagen zo mogelijk nog drukker is dan anders. Op de Meir werd een gigantisch bloementapijt aangelegd en op de Grote Markt een triatlon gelopen. Volgens de politie was er meer dan 100.000 man extra in de binnenstad. Voor frisse lucht moest je daar gisteren alleszins niet zijn.

Buiten het centrum is het als voetganger echter gewoonlijk stikken in de uitlaatgassen. Tot dit jaar. Voor het eerst werden immers ook enkele pleintjes buiten het stadscentrum autovrij gemaakt. In de stralende middagzon kon je er als voetganger een ontspannend wandelingetje maken door de straten waar je anders zo gehaast je weg door baant.

"Het is een ideale manier om de buurten nog eens te bezoeken waar je anders nooit meer komt", zegt Petra De Vlam, gids bij Antwerpen Averechts. Op deze autovrije zondag leidt ze mensen langs de autovrije pleinen en haalt ze met hen herinneringen op aan de tijd dat hier altijd zo weinig auto's rijden als nu. Maar met de uitbreiding van de autovrije zone kijkt men vooral naar de toekomst.

De deelname van zeven nieuwe pleintjes buiten het stadscentrum is ook een test. Als alles goed gaat zou Autovrij Antwerpen volgend jaar kunnen uitbreiden tot aan de Singel. "Er zijn nu nogal wat wijken die misnoegd zijn omdat ze ook graag tot de autovrije zone hadden behoord", zegt Katja van Antwerpen Autovrij.

Autovrij betekent in Antwerpen immers niet alleen dat er minder auto's rijden, het is ook de ideale gelegenheid om de creativiteit boven te halen. Naar het voorbeeld van het centrum hebben ook de pleintjes in de verschillende wijken van de gelegenheid gebruik gemaakt om een heus feest op poten te zetten.

Zo ook het 'Pleintje van de Verdraagzaamheid' in de wijk Klein Antwerpen. De buurtvereniging was zo euforisch over de vraag van het stadsbestuur of ze hun minipleintje ook autovrij wilden maken dat ze er meteen een heel evenement aan koppelden. Er werd een bar geïnstalleerd, een boekenverkoop georganiseerd, 's middags was er een voorstelling van een illusionist voor de kinderen en een salsa-initiatie. Maar er werd ook rond het thema van de dag gewerkt: kinderen kunnen hier hun fietsen versieren met ballonnen en slingers en ze kunnen speelkaarten aan hun wielen bevestigen, zodat die lekker veel lawaai maken.

"Als de auto van de baan is, is de fiets de baas", verklaart Christiaan Ketele, voorzitter van de wijkvereniging, "en dat vieren we door de fiets te versieren als de baas." Het is misschien een wat bij de haren gegrepen redenering, maar dat lijkt de kinderen niet in het minst te deren. Joodse, Vlaamse en Afrikaanse kleuters graaien gretig in de bakfiets en tonen wat ze gevonden hebben met grote ogen aan hun ouders.

"Er zijn gelukkig alleen maar brave kinderen in deze buurt", lacht Christiaan. Ze zijn zelfs zo braaf dat ze ook op een autovrije zondag twintig keer aan mama en papa vragen of het echt wel mag, voor ze met hun fietsje de straat op gaan, nog steeds voorzichtig langs de kant. "Normaal gezien is dit een straat waar heel veel auto's passeren", zegt Lieve, "dan kun je je kinderen hier niet alleen laten fietsen."

Zelfs vandaag is het niet helemaal veilig. De tram rijdt immers nog steeds door de Lange Leemstraat en af en toe worden de dranghekkens rond de pleinen langs de kant gezet door een verdwaalde chauffeur of een wijkbewoner die toch liever met de auto naar het stadscentrum gaat. Maar dan krijgen ze met Christiaan te maken, die op de auto afloopt en duidelijk uitlegt, desnoods in drie talen, dat ze de auto beter langs de kant zetten. Dat het 'toch maar één dag in het jaar is' en dat 'hier kinderen op straat spelen'.

"Het is de eerste keer hier, dus zijn er wel wat beginnersfoutjes", merkt hij op. "Het pleintje is wel verkeersvrij gemaakt, maar men is kennelijk vergeten ook de toegangswegen af te zetten. Daardoor komen hier toch nog auto's terecht."

"En er is ook het omgekeerde probleem", zegt Katja van Antwerpen Autovrij, "waarbij de politie ook mensen met een pasje geen toegang verleent tot de autovrije zone." Maar los daarvan loopt het allemaal op - jawel - wieltjes. En dat is goed nieuws voor volgend jaar. Voor Ludo Van Campenhout, schepen van stadsontwikkeling, is de eerste stap in de goede richting gezet: "Waar een wil is, is een weg. En voor autovrij Antwerpen is er afgaand op het succes zeker een draagvlak."

De deelname van zeven pleintjes buiten het stadscentrum is een test. Volgend jaar zou Autovrij Antwerpen kunnen uitbreiden tot aan de Singel

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234